ziyaver şencan

'Şah MİT krizi'ni mizah dergilerinin kapak karikatürleri üzerinden okumaya ne dersiniz?

2012-02-23T10:37:00.000-08:00

MİT ve (esas olarak da) Hakan Fidan temelli tartışma, sadece Türkiye Toplumsal Formasyonunu günlerdir meşgul etmekle kalmadı; yanı sıra da, neredeyse kürre-i arzın çok önemli diğer merkezlerinde de ilgiyle izlenen yüksek reytingli bir ‘global sosyo-politik’ vakıa halini aldı.
An itibarıyla, bahse konu süreç hız kesmiş ve bir miktar durulmuş olsa da; konuya aşina olan çevreler, bu mevzuun, her an alevlenmeye müsait bir 'hot topic' olma vasfını koruduğuna işaret ederek, mezkûr olguyu 'bleu screen'den', yani izleme ekranından düşürmemeye kararlı gözükmekteler.

Küresel gelişmeleri yorumlayan metinler yazarak bunları kamusallaştırmayı varoluş tarzı edinmem yüzünden, bu konuya bigâne kalmam düşünülemezdi. Bahse konu olaya (çok zekice bulduğum başlığa nispetle söyleyecek olursam), yani ‘Şah Mit Krizi’ne dair yazmaya işte bu bağlamda karar vermiştim. Bu konuya dair görüşlerimi dillendirmenden önce, tartışmaya taraf kesimlerin karşılıklı ‘salvo atışları’nın zayıflamasını, bir diğer deyişle, ortalığı tesiri altına alan toz duman bulutunun dağılmasını bekledim bir müddet. Olabildiğince nesnel, sağlıklı ve kapsayıcı - kuşatıcı bir analiz metnini yazmayı ancak bu koşullarda gerçekleştirebileceğime inanıyor olmamdı bunun nedeni. İşte, bu amaçla oturdum klavyemin başına ve akabinde de içime sinen bir de taslak çıkardım ortaya.

Bu taslağı ‘ete – kemiğe büründürerek’ nihai metin haline getirmeye soyunmuştum ki, mizah dergilerinin ardına ardına yayınladıkları konuya dair kapak karikatürleri düşüverdi ülkenin gündemine.
Bahse konu dergilerin tiryakisi olan bir avuç sadık okuruyla, başta Facebook ve Twitter kullanıcıları olmak üzere, sayıları onlarca milyona erişen sosyal medya aktörlerinin birkaç gündür paylaştıkları PENGUEN Dergisinin son sayısıyla, GIRGIR dergisinin son iki sayısının kapaklarında yer alan karikatürleri kastettiğimi anlamış olmalısınız.
İçeriklerine katılayım, ya da katılmayayım (bu bahsi diğerdir ve aşağıda bu hususa değinilecektir); işte bu karikatürlerin kamusallaşmasıyla birlikte, konuya dair taslağımı nihai metin haline getirme isteğim, kuvvetli kış güneşi gören kar kütleleri gibi, ışık hızıyla küçülmeye ve adeta erim erim erimeye başladı. Ve nihayet, işte bu gücünü ve şiddetini giderek arttıran de-moralizasyon ve de-motivasyon süreci sonunda; her ne yaparsam yapayım, ne denli özenirsem özeneyim, entelektüel birikimimi ve kalem kudretimi ne denli seferber edersem edeyim; ateş hattına, efkâr-ı umumiyenin huzuruna, ramp ışıklarının altına, potansiyel okurumun nokta-ı nazarına atacağım mezkûr yazımın; bu metin eşliğinde paylaştığım üç karikatürün ifade yeteneği ve mesaj iletme kapasitesi karşısında zayıf kalacağına; onların içerdiği kültürel-ideolojik-politik-sosyolojik kodları lâyığıyla kucaklayıp kapsayamayacağına kanaat getirerek o yazıyı tamamlamaktan vazgeçtim.

Bir yazımı niçin tamamlamadığımın gerekçelerini paylaştığım okuduğunuz satırları önemli bir bahisle tamamlıyorum. Aynı mevzua dair olan yazımı, kendileri uğruna çektiğim üç karikatürün içerikleriyle tam manasıyla mutabık olmadığımın altını çiziyorum.
İnternette halen mevcut olan yüzlerce yazımın birkaç tanesine, sadece şöyle bir göz atan bir izan sahibi bile; yukarıdaki karikatürlerin gizli – örtük ya da açık dolayımlarla dile getirdiği, gönderme yaptığı ya da imâ ettiği bilgi içeriklerinin, kodların ve iddiaların bazılarına katılmadığımı, bazılarına ise bütünüyle karşı olduğumu teslim edebilecektir.
Öte yandan, bu karikatürler; onların içerikleriyle mutabık ya da gayrı-mutabık olmanızdan bağımsız bir şekilde, sizi, söz konusu tartışma konusunun içine çeken ve meseleyi bilinçli bir şekilde tartışan taraflardan birisi kılan uyarıcı, (olumlu manada) provokatif, zihin ve ufuk açıcı işlevler görmektedir.
Onları paylaşma nedenim budur ey muhtreme kârîm…

Ahmet Hakan, Ertuğrul Özkök'ün dinle ilgili yazılarını yayınlanmadan önce mutlaka okusun!

2012-02-19T16:44:00.003-08:00

Bilmem sizin de dikkatinizi çekti mi, ‘Ertuğrul Özkök’ü okumuyorum’ demek son zamanlarda çok yaygınlaştı, adeta sosyolojik bir ritüel, entelektüel bir tarz halini aldı. Bu beyanın, esasen, hakikatle mutabık olmadığına inananlardanım. Aklı başında insanların, böylesi bir konuda hilaf-i hakiki beyanda bulunma ihtiyacını neden hissettikleri mevzuuna, konunun oldukça çetrefilli olması hasebiyle, burada girecek değilim. Lâkin, şu kadarını söylemeden de geçemeyeceğim: ben Ertuğrul Özkök’ü okuyorum, hem de, onu genel manada müstekbir ve birçok konuda da gayri samimi bulmama karşın, altını çizerek okuyorum.

Yazımın devamında kullanacağım 1. Cumhuriyet / Eski Türkiye ve 2. Cumhuriyet / Yeni Türkiye kavram çiftlerini, kendilerine olumlu ya da olumsuz kıymet hükümleri atfetmeden, sadece fikirlerimin daha net dillendirilmesine dair sağladıkları operatif pratiklik bakımından tercih ettiğime işaret ederek devam ediyorum satırlarıma. 1. Cumhuriyetin / Eski Türkiye’nin, bir diğer deyişle, AKP’nin, kelimenin hakiki manasıyla ‘iktidar’ olamadığı 2008 yılı öncesinde Türkiye’yi yöneten hakim sınıfların en önemli kanaat önderlerinden olan Özkök; özellikle 12 Haziran 2011 seçiminden sonra yoğunlaştırdığı gayretlerine karşın, AKP’nin inşa ettiği 2. Cumhuriyetin / Yeni Türkiye’nin hakim sınıflar bloğuna sızmayı başaramadı henüz. Sızamadı ama, küresel anlamda bakıldığında, onun, onlarca yıl boyunca adeta kanaviçe işler gibi kurduğu ilişkileri sayesinde, başta Rupert Murdock ve onun üst düzey profesyonelleri olmak üzere, medyanın global aktörleriyle sıkı fıkı olmayı başardığını da teslim etmek zorundayız. İşte, sadece bu nedenden dolayı bile, Özkök’ü takip etmenin, salt ülkemizdeki değil, bölgemizdeki ve hatta dünyadaki yeni küresel medya düzeninin şifrelerinin çözülmesine hizmet edeceğine inananlardanım.

Özkök’ün (diğer bazı kanat önderleriyle ile birlikte); zengin bir entervale yayılan beşeri, sosyal, psikolojik, politik ve entelektüel atakları kombine bir şekilde gerçekleştirerek bugüne değin ertelenmesine katkı verdiği (cari olmasını temenni ettiğimin dahi düşünülmesinden rahatsız olacağım ve hicap duyacağım) ‘Ergenekon Dava sürecine sanık olarak dahil edilmesi’ için düğmeye basılması halinde, bunun, önemli bir kırılma noktası olacağını sananlardanım. Kırılma noktası dedim, zirâ; sezgim odur ki; Ertuğrul Özkök’ün 28 Şubat sürecinde ve 2007 cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde izlediği yayın politikaları gerekçe gösterilerek mezkûr adli sürece dahil edilmesi durumunda, bu, söz konusu dava içi bir nevi ‘eşik atlama’ işlevi görebilecektir. Öyle ki; bu hamlenin akabinde oluşabilecek toplumsal rezistans ve sosyal psikolojiye göre; bürokrat, iş adamı, politikacı, gazeteci, sanatçı vd pozisyonlardan ve mesleklerden bazı medyatik ‘Beyaz Türkler’e de operasyon yapılabilecektir.

Benim nokta-ı nazarımdan Ertuğrul Özkök, ‘Eski Rejim’in işte bu derece merkezi figürlerinden birisidir. Hâl böyle olunca, pek tabiidir ki, onu izlememek gibi bir lüksüm de yoktur .
Özkök, hafta içi siyasal yazılar yazmak, hafta sonu ise gayrı-siyasi olgulara, umumiyetle de kadın – erkek ilişkileri gibi ‘light’ konulara dair kalem oynatmak şeklindeki ‘köşecilik’ ekolünün sadık uygulayıcılarındandır. Onun, 19 Şubat 2012, Pazar günü ‘Bu Kâinatın en bağışlanamaz günahı sevişmek mi’ * başlıklı yazısı bu anlayışa bir tipik örnektir.

Mezkûr yazısında Özkök, retrospektifinin çok sayıdaki diğer türdeş metninde de yaptığı üzere; kâh (farkında olmadığını üzülerek müşahade ettiğim) dini konulardaki cehaletinin, kâh iyi niyet hudutlarının epeyce dışarısında dolaşan yargılarının, kâh İslâm’ı (bu konudaki anormal yetersizliğine karşın) kafasındaki kadın – erkek ilişkileriyle tevil gayretlerinin ve kâh bu inanca ‘dışarıdan’ bakıyormuş intibaını vermeye çalışan (Taha Kıvanc’ı taklitten kaçındığım için kullanmaktan olabildiğince imtina ettiğim ‘pop sosyolog’vari) ‘ilmi’ ve çakma ‘oryantalist’ duruşunun domine ettiği ‘ibretlik’ bir metni bu sefer de ikmal etmeyi ve ramp ışıklarının altına, ateş hattına, okurlarının huzuruna fırlatmayı başarmıştır.

Bu ‘antolojilik’ve ibretlik yazısında Özkök; Adem’in, İslâm dinince peygamber addedilmemesinin nedeninin, onun, Havva ile sevişmesi olduğunu öne sürmüştür. Oysa ki, ilköğretim çağındaki bebelere din ve ahlâk bilgisi derslerinde de öğretildiği üzere, peygamberler, dinen caiz olmayan pratikleri eyleyen cemaatleri doğru yola davet için gönderilir. Adem ile Havva’nın, cemaat olarak tavsif edilebilecek bir sosyolojik toplam oluşturamadıkları ortadayken (cemaatten bahsedebilmek için, en azından iki elin parmakları mertebesinde bir popülasyonun söz konusu olması gerektiği ‘sosyolojiye giriş 101’ dersinin demirbaş önermelerindendir) ‘Eski Türkiye’nin dominant kanaat önderi Özkök, Adem’in İslâm dinince nübüvvet ehlinden sayılmaması keyfiyetini, tarihsel ve teolojik bağlamlarından kopararak ve epistemik içeriğinden soyutlayarak, kendi meşrebine uygun bir şekilde yorumlamıştır. Bu ‘bel altı’ yorum, okuruna, en iyimser yaklaşımla, yazarının, ‘din kültürüne giriş 101’ dersinin , yukarıda zikrettiğim en basit, en temel ve en hayati argümanlarından birisinin bilgisinden bile bihaber olduğunun kuvvetli emarelerini sunmaktadır. Öte yandan, Ertuğrul Özkök, meselâ şaraba, meselâ şov dünyasının starlarına, meselâ sekse ve meselâ markaları ve tüketimi yücelttiği vahşi liberal ideolojisinin envai çeşit görüngüsüne dair yazdığında asla yapmadı hataları, asla düşmediği çelişkileri de cömertçe sergilemektedir dine – diyanete dair olan metinlerinde. Mercek altına aldığım yazısı da bu fasileden olan, dolayısıyla da, ontolojik ve epistomolojik duruş ve tahlil zafiyetleriyle malûl addedilebilecek bir metindir.

Ertuğrul Özkök, aşağıdaki link üzerinden tamamına erişebileceğiniz yazısında, ilâhiyatçı Mustafa Sağ’ın ‘Kur’an’a göre Adem peygamber mi?’ kitabından yaptığı alıntılarda ve buna dair yorumlarında öylesine fahiş bir hataya imza atmıştır ki, onun dini konulardaki eski sabıklarına vakıf olmasına karşın, bu satırların yazarına bile ‘yok artık Ertuğrul, daha neler!’ dedirtmeyi başarmıştır.
Tamamı, neredeyse bütünüyle problemli ve çelişik iddialarla dolu olan bu yazının, sadece söz konusu ettiğim hatasına işaret ederek tamamlıyorum satırlarımı.

Ertuğrul Özkök; ‘Mustafa Sağ, ‘Hayır, Adem peygamber değildir’ diyor. Ona göre Kur’an’da kimlerin peygamber olduğu açıkça yazılmıştır. Bu isimler arasında Adem yoktur.’ dedikten çok değil birkaç satır sonra bakın yazısına nasıl devam ediyor: ‘Mustafa Sağ, Kur’an’da ismi geçen peygamberlerin hepsinin adlarını çıkarmış. Kur’an’da adı açıkça yazılmış 25 peygamber şunlarmış: ‘Adem, İdris, Nuh,……’. Özkök’ün yaptığı alıntılara bakılacak olursa (referans verdiği kitap elimde olmadığı için sağlamasını yapmadan paylaşıyorum), ya ilâhiyatçı Mustafa Sağ hoca ne dediğini bilmeyen, çelişki ve fahiş hatalarla dolu bir kitaba imza atmış bir akademisyendir; ya da , Ertuğrul Özkök, dini bir kitabı okuyup anlayabilecek ve hata ondan doğru düzgün alıntı yapabilecek kapasite ve basiretten dahi yoksundur.

Evet, Özkök, bazı mevzularda, her nedense, işte böyle (lâkırdımın tam da burasında, söyler misiniz lütfen, bu yazdıklarından sonra ona çakmayayım da ne yapayım) çuvallamakta beis görmeyen bir performansın eyleyicisidir ne yazık ki.

Bu konuda, halefi Enis Berberoğlu’na; Hüriyet Gazetesi ve Özkök için hayırlı olacağını sandığım bir önerim olacak. Berberoğlu, selefinin, dine - diyanete dair yazılarını Ahmet Hakan’a okutsun. Bu suretle, hiç olmazsa, yukarıdaki türden ‘anormal ve fahiş’ hataların önüne geçilmiş olur.
Bu metnin muradı, merkez medyanın halâ da en önemli gazetesi olan Hürriyet’teki marazi bir görüngüyü teşhir ve tenkit etmektir. Öte yandan; okumayı, daha beş yaşındayken, kendi kendisine, eve alınan Hürriyet gazetesinin manşetleri üzerinden söken bu satırların yazarının, mevkute bağlamındaki ilk göz ağrısına bir nevi hizmeti ya da ‘kıyağı’ olarak okunursa bu yazım, buna da gocunmam doğrusu.

Ancak, ‘Ziyaver Şencan, kendisinden bahsettirmek için, basının en önemli kalemlerinden birisine çakmaya çalışmış’ şeklindeki yorumlara da gönül koyar, itiraz ederim. Bu da bilinsin isterim doğrusu.

*http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/19951453.asp

Aziz Yıldırım'ı asmayalım da besleyelim mi?

2012-02-16T14:07:00.014-08:00

1.0 - Bu metne ilkin 'Aziz Yıldırım nasıl adım adım ‘Saint Yıldırım’ oldu, ya da, 'Tractatus Logico Kalkedon Saga' için bir girizgâh denemesi' başlığını koymuştum. Öte yandan, Yıldırım hakkında 3 Temmuz 2011'den beri yazılanlar ve konuşulanlar öylesine ağırdır ki, insan kendisini ister istemez 'acaba ne zaman 'Aziz Yıldırım'ı asmayalım da besleyelim mi?' sorusu da dillendirilecek diye düşünmekten alıkoyamıyor. İşte bu keyfiyet yüzünden değişti okuduğunuz satırların başlığı.

1.1– 54 yaşındayım ve 'yolum'un ne kadarını kat ettiğim hakkında haliyle zerrece fikrim yok. Lâkin, şu kadarından da eminim ki, 48 yıldır GS’lıyım. İş bu metnin bakiyesinin, benim yaklaşık yarım asra iblağ olan mezkûr taraftarlığımın nokta-ı nazarından okunacağının ümidi içerisindeyim.

1.2 – FB başkanı Aziz Yıldırım’ın merkezi figürü olduğu dava sadece Türkiye’nin değil, dünya adli literatürünün de en enteresan fenomenlerınden birisi olmaya namzet gözüküyor diye düşünüyorum.

1.3 – Devam eden bir adli süreç hakkında yorumda bulunmayı doğru bulmayanlardanım. Şu kadarını söylemenin ise, bu hükmü ıskat etmediğine inanıyorum: Aziz Yıldırım; bahse konu dava nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, kamuoyunun önemlice bir kısmının gözünde zulme, gadre uğramış bir kahraman ve hatta giderek de ‘Aziz’ (Saint Yıldırım) hüviyetine bürünen bir dava adamı olacağa benzemektedir.

1.4 – Aziz Yıldırım’ın, girdiği yüksek hacimli bir askeri ihaleyi kazandığı, ya da dini bir cemaatin FB’yi kontrolü altına almasının önünde engel olduğu için cezalandırıldığı iddiaları sıkça dillendirilmektedir. Bunların doğruluğu ya da yanlışlığı hakkında bu metin çerçevesinde fikir serdedecek değilim. Öte yandan, bunların dillendirildiği bir atmosferin ‘şuyuu vukuundan beter’ argümanını hatırlattığına da işaret etmek durumundayım.

2.1 – Türkiye liglerinde ne yazık ki çok uzun bir süredir şike yapılır. Bütün takımlar; düşme hattında olanları da, şampiyonluk potasına girenleri de, şike yaparlar. Bu, futbolla ilgilenen herkesin malûmudur. Yaşadığımız coğrafyada ve onu vatan ve memleket kılan Türkiye toplumsal formasyınunda, bunun aksini söyleyecek izân ve insaf sahibi eşhasın bulunmasının çok zor olduğu sanmaktayım. Olayın bu onca ayan beyanlığıyla ortalık yerde cereyan edişine rağmen; bu realiteyi inkâr eden ya ‘üç maymunları oynamak’ta, ya da meselenin üstünü örtmekten ‘bir şekilde’ maddi ve / veya manevi dolayımlarda nemalanmaktadır denilebilir.

2.2 - Son 10 yılda fulbol sektörümüzün gerçek bir endüstri haline dönüştüğünün; bu alanın ürettiği maddi varlıklar bütününün, geçen yıl Hollanda'yı geride bırakarak ülkemizi Avrupa'da 6. sıraya yükselttiğinin altını çiziyorum. Buna, bir de, futbol meraklıları arasında söz konusu zaman zarfında ayyuka çıkarak gerçek bir tutku nesnesine dönüşen bahis oyunları eklendiğinde, şu söz artık nisbet ve îmâ ettiği herşeyi ziyadesiyle kucaklama istidadına erişmiştir: 'Futbol asla sadece futboldan ibaret değildir! O, daha fazlasıdır, hatta çok fazlasıdır!!'. Bu realite, ne yazık ki, aktüel konjonktürde, sadece ülkemizde değil ve ama küresel manada, şikeyi futbolun mütemmim cüzü haline getiren global bir risk ve problematiktir.

2.3 – Fanatik diyebileceğim bir bağlamda taraftarı olduğum GS da, hiç kuşku yok ki, bu menfi realiteden muaf değildir. Diğer bir deyişle, 'benim canım GS’ım da, zikrettiğim tarihsel süreçte, ne yazık ki şikeye tevessül etmiştir' dediğimde, bunun verili hakikatle mutabık olmaklığı son derecede yüksek bir olasılıktır.

2.4 – Aykut Kocaman'ın çok kısa bir süre önce düzenlediği bir basın toplantısında, büyük bir samimiyetle itiraf ettiği üzere, ‘otoyolda herkes kırmızıda geçmiş, ancak radara FB yakalanmıştır’. Bu ifade, dava nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, aslında bütün olan bitenin önceden yapılmış bir veciz özetidir, extresidir, icmalidir.

2.5 – Aykut Kocaman’ın da samimi bir şekilde itiraf ettiği üzere; FB’nin (ve bu davaya konu diğer kulüplerin) şike yapmış olmasının, (buraya dikkat: bu sefere ve bir kereye mahsus olmak üzere) onların, bu denli ağır müeyyidelerle karşı karşıya olduğu bir hukuki sürece maruz kalmasını haklı göstermediğine inananlardanım. Öte yandan, ilâveten belirtmek durumundayım ki; Aziz Yıldırım’ın ve diğer 'hakiki' futbol adamlarının tutuksuz yargılanması da kamu vicdanını rahatlatan bir tesir icra edecektir.

3.1 – Yarım asra iblağ edilebilecek olan kayda değer kıdemiyle 'koyunun koyusu' bir GS taraftarı olarak, FB’yi hem deplasmanda ve hem de kendi sahamızda yendiğimiz bir sezonu küme düşme hattının hemen üzerinde tamamlamayı, FB’nin kümeden düşürüldüğü bir ligde şampiyon olmaya tercih edenlerdenim. Bu konuda bu kadar da netim anlayacağınız.

3.2 – Evet, Aykut Kocaman haklıdır; Türkiye liglerinde geçtiğimiz yıllarda neredeyse herkes şike yapmış, ancak, hükmünü icra eden bir dizi komplex bileşenin domine ettiği bir proses neticesinde, kabak FB’nin (ve diğer bazı kulüplerin) başına patlamıştır. Bu yüzden de, hakkaniyet ve adalet nosyonlarının zarar görmemesi bakımından, şike kanunlarının bu sene düşük profilli uygulanmasında fayda mülâhaza edenlerdenim.

3.3 – Bir diğer deyişle, bu seferliğe mahsus olmak üzere, küme düşürme cezası yerine, para cezası ve puan silme müeyyidelerinin uygulanmasında toplumsal barış ve kamusal vicdan bakımından yarar görenlerin hizasına ismimin yazılmasında beis görmeyenlerdenim.

4.1 – Öte yandan, şu tespitin yapılmasını da çok önemsemekteyim: FB’nin ve Aziz Yıldırım’ın başına gelenleri dünyanın başka hangi kulübü yaşasa, bundan çok ağır zarar görür, her bakımdan ve cepheden tel tel dağılırdı. Bu bakımdan, FB camiasının maruz kaldığı sıkıntılara gösterdiği direnç, buna karşı sergilediği organize duruş ve bütün bunları göğüslerken ürettiği ideolojik ve kültürel bagaj, sosyoloji ilmine ve tarih denen o büyük sagaya eklenen enteresan bir bahis olarak kayıtlara geçmiştir.

4.2 – FB kulübü, 3 Temmuz 2011’den bu yana yaşadığı fevkalâde zor süreci çok iyi yönetmesini bilmiş, bu suretle de ‘iyi yönetişim’ alanında küresel anlamda bir örnek vak’aya imza atmıştır.

4.3 – Bütün bu süreçte yapıp ettikleriyle ve sergilediği total duruşuyla FB taraftarı, dünyanın en sadık ve adanmış taraftar topluluklarından birisi olduğunu fazlasıyla ispatlaşmıştır.

5.1 – Aziz Yıldırım’ı doğrusu çok da hayırhah yaklaşmaz ve onu, demokratik teamülleri içselleştirememiş otoriter ve hatta müstebit birisi olarak algılardım. Şimdi bu algım çok değişmese de, 3 Temmuz’dan bu yana yaşananlar yüzünden, ona saygı duyduğumu ve takdir ettiğimi de teslim etmek durumundayım.

5.2 – Başbakan Erdoğan, yönettiği ülkenin en büyük 2 kulübünden (ve tabii ki aynı zamanda da taraftar topluluğundan) birisine ve onun ziyadesiyle karizmatik ve cerbezeli başkanına karşı açılmış böylesi bir davanın önünü kapatmayarak siyaseten risk almıştır. Erdoğan’ın bu duruşu, onun, ‘ben ülkemi futbol, fado ve fiesta ile güderim’ anlayışına uzak olduğunun kanıtıdır. Öte yandan, hem iktidarın ve hem de FB camiasının, son zamanlarda yek diğerine doğru diyalog ve müzakere temelli adımlar atarak ilişkileri normalize etmeye çalıştığı da gözlenmektedir.

5.3 – FB taraftarının bir kısmının, bu dava süreci sırasında giderek Kemalist ve ulusalcı bir hattı siyasete daha hayırhah yaklaştığı gözlemlenmektedir. Aziz Yıldırım tutuklu yargılanmaya devam eder ve maddi kayıpları daha şimdiden azımsanamayacak bir boyuta erişen kulübün uğradığı zarar daha da katlanılamaz bir seviyeye erişirse, camianın en azından bir kesiminde, söz konusu yönelimin daha da belirginleşmesi beklenebilir.

5.4 – Şimdi soru şudur: ‘AKP karşısında 10 yıldan beri ciddi bir iktidar alternatif oluşturamayan Türkiye toplumsal formasyonunun kimi kanat önderleri, mercek altına alarak tartıştığımız bu olaydaki tavizsiz duruşuyla temayüz eden Aziz Yıldırım’dan bir muhalif lider çıkarmaya çalışırlar mı?’. Gündeme taşıdığım bu sorunun cevabını önümüzdeki günlerde yaşayarak göreceğiz. Argümantasyonumun burasında, bu merkezdeki olası bir gayretin, Türkiye’yi vatan bilmiş 75 milyon yurttaşın kahir ekseriyetinin malûmu olan bir dizi karmaşık nedenden dolayı, başarıya ulaşma şansının çok ama çok küçük olacağının sezgisine sahip olduğumu paylaşmayı faydalı bulmaktayım.

5.5 – FB’nin, gerçekten kayda değer olan bu duruşundan, iktidara muhalif bir siyasal moment ve vektör üretmeye çalışmanın, yaşanan ‘Kadıköy (efsanelerdeki ve kâdîm zamanlardaki adıyla Kalkedon) Efsanesi (Sagası)’na da büyük zarar vereceğini, hatta onu parçalayarak akamete uğratacağını sanıyorum.

6.1 – Basının bir kısmının, FB’yi ve Aziz Yıldırım’ı itibarsızlaştırmak için yaptığı yayınların, 28 Şubat medyasının dezenformasyon gayretlerinin ve psikolojik operasyonlarının tek yumurta ikizi olduğunu üzülerek görmekteyim. Bu yayınları yapanların, yakın istikbalde, bundan dolayı, aynen 28 Şubat sürecinde medyada yapılıp edilen habercilik dışı fiillerin faillerinin haldeki durumları kadar mahcup ve pişman olacaklarına dair bir sezgiye sahip olduğumu da paylaşmak isterim.

7.1 – Kâinat, İbrahimi geleneğin müntesiplerine göre, altı günde (altı Dehr’de), Aşk ve Adalet üzre bina edildi. Yedinci gün ise, söz konusu inanışta ve diğer bütün kadim geleneklerde, mevcudat, varlığına ve bütün bu olan ve bitene şükretti. Bazılarımızın gözünde neredeyse aziz mertebesindeyken, diğer bazılarımızın gözündeyse demonize edilerek 'beslenmemesi, aksine asılması gereken bir über mücrim' derekesine getirilmiş olan Aziz Yıldırım hakkında, burada dillendirilenlerin dışında daha, ileri yorumlarda bulunmanın, devam eden adli süreç yüzünden mümkün olmadığını sen de ben de biliyoruz eyyy kârim! İşte bu yüzden de, Ludwig Wittgenstein’a, Tractatus Logico Philosophicus'a ve Adalet'e hürmeten ve nisbeten diyorum ki: ‘hakkında konuşulamayana dair susmalı!’

Engin Ardıç yazısında Şafak Pavey'e 'hem özürlü, hem CHP'li' dedi

2012-02-15T13:35:00.007-08:00

Leman dergisi yukarıdaki kapakla çıkınca 'yok artık, o kadar da değil! Engin Ardıç bile böylesi bir tasviri hak etmiyor' diye tepki göstermiştim.

Sabah gazetesinde bugün yayınlanan 'yazısı'nı* okuyunca, 'Engin
Ardıç bu kapağı ziyadesiyle hak etmiş. Hatta bu kapak, 'ona kapak olsun!' diyemeceğim derecede hafif kalmış yapıp ettiklerinin yanında' diye geçirmedim içimden desem, doğrusu bu da riyakârlık olur.

Olmasını asla temenni etmememe karşın; farazi bir soru sormak ve bu suretle de sorgulamak durumundayım bu vaziyeti. Evet, Ardıç, şayet son yıllarda yazdıklarını iktidar mensupları için ya da iktidarı destekleyenler için yazsaydı hali nice olurdu acaba? Hem bu sorunun ve hem de Ardıç'ın yediği herzelerin hesabının sorulup sorulmayacağının iktidarı destekleyen sağduyulu aydınlar ve kanaat önderleri katındaki cevabının ne olduğunu doğrusu çok merak ediyorum.

Türkiye'yi yöneten iktidar bloğunun vicdanı, insafı, izanı, haddi ve hududu olan mensupları, entellektüelleri, münevverleri, aydınları, köşe yazarları, akademisyenleri, yazarları, çizerleri ve araştırmacıları Engin Ardıç'ın yıllardan beri işlediği bu nefret suçlarına, bu ötekileştirmelere, bu aşağılamalara, bu sistematik küfürname jurnalizmine acaba daha ne kadar sessiz kalacaklar, doğrusu bunu da merak etmekteyim.

Bu nefret suçu karşısında, bu hakaret karşısında, bu ötekileştirme ve itibarsızlaştırma operasyonu karşısında hiç kuşku yok ki Şafak Pavey bir şey kaybetmiş değildir.

Lâkin, hem Sabah Gazetesinin sahibine, hem mezkûr mevkutenin genel yayın yönetmenine ve hem de bahse konu yayın organında yazan ve çizen vicdanlı aydınlara, bu durumdan çıkarılacak bir vazife vardır diye de düşünmekteyim doğrusu.

* http://www.sabah.com.tr/Yazarlar/ardic/2012/02/15/yumurtasiz-eylemin-tadi-yok

Sevgililer günü mü? İstemez, eksik olsun!

2012-02-14T10:32:00.000-08:00

Sevgililer gününe neden karşı olduğumu temellendiren metni birazdan paylaşacağım......

Cüneyt Arkın intihar ederse, bu, başta sinema ve eğlence sektörü olmak üzere, toplumun bütün kesimlerin duyarsızlığı yüzünden olacaktır

2012-02-13T16:23:00.000-08:00

Dr. Refik Saydam (1881 – 1942) TC’nin ikinci ve 15 yıllık toplam hizmet periyoduyla da en uzun süreli sağlık bakanıydı. Genç cumhuriyetin kendisini konsolide ettiği yıllarda, yaptığı önemli icraatlarla özelikle sağlık alanında kalıcı hizmetlere imza atan Dr. Saydam, İnönü’nün cumhurbaşkanı olmasından sonra getirildiği başbakanlığının (1939 – 1942) ilk günlerinde verdiği bir demeçte ‘Devlet idaresi a'dan z'ye bozuktur, düzeltmek ister’ derken, yakın tarihimizin önemli mottolarından birisini dillendirdiğini hiç kuşku yok ki bilemezdi.

Refik Saydam’ın zikrettiğim lâfını, şov dünyamızın, eğlence endüstrimizin aktüel durumuna uyarladığımızda ortaya çıkacak olan argümanın, bahse konu alanın verili kondisyonunu, mevcut ‘ahval ve şeraiti’ni fevkalâde iyi özetleyen kullanışlı bir iddia olduğuna inanmaktayım. Mezkûr uyarlamanın sonucu hasıl olan iddiam şudur: 'şov dünyası a’dan z’ye bozuktur; her şeyin temelden düzeltilmesi gerekir’.

Yazımın devamında, şov endüstrisindeki kimi aksaklıklarını, Cüneyt Arkın’ın (Dr. Fahrettin Cüreklibatır - Cüretlibatur, 1937) haldeki durumunun analizi üzerinden, mercek altına almaya çalışacağım.

Refik Saydam gibi tıp eğitimi alan Arkın, tabiplikte meslektaşı kadar sebatkâr olamamıştır. O, bir tesadüf sonucu tanıştığı Yeşilçam aleminde, özlemlerinin tatminini ve kişisel mutluluğu bulmuş; bu yüzden de, yaklaşık yarım asra varan bir oyunculuk kariyeri boyunca ‘yüreğinin götürdüğü yere git’ amir hükmüne tabii olmayı tercih etmiştir. İlk filmini 1963’de çeviren sanatçının, 2007’de, bir film için son kez kameranın karşısına geçmesine kadar olan oyunculuk kariyeri sırasında başrol oyunculuğu yaptığı prodüksüyonların sayısını neredeyse 300 civarındadır. Başta Kara Murat ve Malkoçoğlu serilerine dahil olanlar olmak üzere tarihi kurdeleler, örgütlü suç temelli polisiyeler, Uzakdoğu sporları ağırlıklı macera filmleri Cüneyt Arkın’ın en başarılı olduğu, bu yüzden de, seyircinin algısından ve prizmasından bakıldığında, adeta onun kimliği ve kişiliğiyle özdeşleşmiş olan beyazperde janrlarıydı. Filmlerinin gişesi de çoğunlukla iyi, hatta çok iyi olan Arkın, halen, neredeyse her gün, yüzlerce ulusal ve yerel kanalın en az birkaç tanesinde gösterilen filmleriyle, toplumsal muhayyelemize ve mutasavverimize müdahil olmaya, bunları etkilemeye ve hatta yer yer de bazı bakımlardan da belirlemeye devam etmektedir. Cüneyt Arkın, bu vasıfları sayesinde, Türkiye toplumsal formasyonunun zaviyesinden ve penceresinden, son 50 yılın en önemli popüler kültür kodları aktarıcısı olan ikonlardan birisi şeklinde algılanagelmiştir.

Bana soracak olursanız, esasen vasat bir artisttir Arkın. Küresel sinema mirasının ve muhassılasının müşterek havuzuna kattığı yüzlerce film içinde eli yüzü nispeten düzgün olanlarının sayısı ne yazık ki bir elin parmaklarını zor geçer. Ancak bu durum, yukarıda çerçevesini tespite çalıştığım büyük resmi, yani, onun Türkiye’de yaşayan ve filmlerine muhatap olan milyonlarca izleyicisinin hayalhanesiyle semboller ve kodlar evrenleri için teşkil ettiği büyük önemi zerrece değiştirmez. Hasılı kelâm, önemine binaen ve tekraren ve de altını çizerek söylemek durumundayım ki; Cüneyt Arkın, Türkiye için, bu topraklarda yaşayanlar için çok önemli bir şov ve hayal alemi figürüdür.

Şimdi, sohbetimizin tam burasında, gelin Akşam gazetesinin 18 Ekim 2011 tarihli nüshasında yayınlanan röportajında* Cüneyt Arkın'ın dillendirdiği görüşlere gidelim ve onlardan ekonomik durumuyla ilgili olanlarını hatırlayıverelim.

Oldukça kapsamlı olan bu söyleşide, Arkın, ekonomik durumunu özetlerken şu hususlara vurgu yapmıştı: "İki tane erkek evlat evlendirdim; ev dayadık, döşedik. Hastalığım iki yıl sürdü ve çok para gitti. Şu yaşımda çalışmak zorundayım. Kendi başıma kalınca diyorum ki 'Allah'ım daha fazla yaşamak istemiyorum'... Çünkü ilerleyen yıllarda param kalmamış olacak. Oturduğum eve güveniyordum. Bunu satıp, parasının yarısına başka bir ev alıp yarısıyla kalan günlerimi geçirecektim. Buraları SİT alanı ilan etmişler. Mahkemeye verdik, sonuçlanmasını bekliyoruz."

Yukarıdaki paragraf, yapısökümüne tabi tutularak deşifre edilmeyi hak eden sosyal, ekonomi-politik, sektörel, kültürel ve şahsi kodlarla mücehhezdir. Yazımın devamında, bu yapısalcı analiz metodu kullanılarak paragraf dekode edilecektir. Öncelikle, sinema ve onun parçası olduğu şov – eğlence endüstrisinin ekonomi – politiğine dair 1 – 2 zaruri tespiti paylaşmayı faydalı görmekteyim.

Başta Holywood olmak üzere, dünya eğlence ve şov endüstrisinin belli başlı ülkelerinde, (toplumsal algı bakımından) Cüneyt Arkın ayarında, ağırlığında ve önemindeki bir sanatçının elde edebileceği ortalama servete, böylesi bir kıyaslama çok da anlamlı olmayacağı için, hiç girmeyeceğim. Kıyasta rasyonel olmak adına; ekonomik durumunu ve servetini Cüneyt Arkın’la kıyaslayacağım sanatçılar yine ülkemizden çıkmış örnekler olacak. Evet, kimi tv dizilerinin bazı oyuncularının haftada 40,000 – 50,000 ve ayda da 200,000 - 250,000 liraya burun kıvırdıkları bir ülkedir Türkiye bugün. Ve yine ülkemizde, hiç de azımsanamayacak sayıda şov endüstrisi aktörünün yıllık geliri milyonlarca dolara erişebilmektedir.

Bunların toplumsal bellekte bıraktığı izlerle Cüneyt Arkın’ın toplumun kolektif hafızasında ve kıymet hükümleri manzumesinde teşkil ettiği yer mukayese edildiğinde, emektar sinema sanatçısının kefesi anormal derecede ağır basmaktadır. Peki, öyleyse, nasıl oluyor da Arkın ve benzeri çok sayıda emektar sanatçının ekonomik bakımdan durumu son derecede kötü iken, günümüzün şov dünyasının starları, gelirlerini ve servetlerini böylesine astronomik seviyelere çıkarmayı başarabilmişlerdir?

Kuşkusuz bu dengesiz durum, çok sayıda nedenin iç içe geçtiği kompleks bir sürecin ürünüdür. Bu kompleks sürecin en önemli ve yapısal komponenti; ülkemizde, son 20 yılda, özellikle de bunun son 5 yılında şov, reklâm, müzik, sinema, tv dizisi ve tv yarışmaları bazında adeta astronomik şekilde, katlanarak artan bir toplam iktisadi büyüklüğün / hacmin / cironun ortaya çıkmış olduğudur. Yukarıda dile getirilen kompleks sürecin bir diğer hayati ve yapısal bileşeni ise gelirden servete giden iktisadi tercihlerdir. Bir diğer deyişle; yeni nesil starların bu merkezdeki maharetleri, sadece sektörün bahse konu büyümesinde ve yaptıkları rasyonel ve profesyonel akitler sayesinde gelirlerini arttırmalarında değil; gelirlerini, doğru yatırım enstrümanlarına yönelterek, servet haline getirmelerinde ve bu serveti de bu minval üzerinde katlayarak istikbale taşımalarında yatmaktadır.

Buraya değin ifadeye çalıştığım argümanların doğal bir sonucu olarak; Cüneyt Arkın’ın servet biriktirmek merkezindeki talihsizliği ve / veya ‘beceriksizliği’nin, sadece ona ciro edilebilecek şahsi bir olgu olmanın çok ötesine geçtiği rahatlıkla anlaşılabilecektir. Bu ‘beceriksizlik’; Cüneyt Arkın ve onunla aynı ‘kader’i paylaşan diğer sanatçıların; Türkiye’de eğlence sektörünün çok küçük bir iktisadi bütüne tekabül ettiği yıllarda, gerçekten komik denilebilecek ücretlerle ve çok kötü (adeta sanatçıyı köle, mukaveleye taraf müteşebbisi ise efendi diyalektiği içinde tanımlayan)sözleşmelerle çalışmış / çalıştırılmış olmalarından kaynaklanmaktadır.

Yaptığım bu ekonomi - politik tespitlerden sonra, şimdi de sıra, önceki satırlarda vaat ettiğim o 'yapısökümü' temelli metin analizinin psikolojik tahlil ayağına geldi demektir. Mezkûr analiz, an itibarıyla 75 yaşında olan sanatçının, çektiği ekonomik sıkıntılar ve içine yuvarlandığı gelecek kaygısı yüzünden, kuvvetli bir 'hayatının sona ermesine bel bağlama' sendromu yaşadığını göstermektedir bize. Öyle ya, onun ‘Kendi başıma kalınca diyorum ki 'Allah'ım daha fazla yaşamak istemiyorum'... Çünkü ilerleyen yıllarda param kalmamış olacak’ sözleri başka nasıl anlamlandırılabilir ki? Cüneyt Arkın'ı, bunları dedirtecek denli karamsarlığa iten, yaşamdan soğutan ve hatta, örtük biçimde ima ettiği üzere, intiharın eşiğine sürükleyen verili psikolojik durumunun ve moral kondisyonunun ciddiye alınması gereken bir patolojik resmin asli bileşenlerinden ve kontürlerinden olduğuna inanmaktayım.

Öte taraftan, belirli ve komplike bir tarihsel süreç sonunda geldiğimiz aktüel konjonktürde, Cüneyt Arkın ve diğer şov dünyası emekçilerinin durumlarının iyileştirilmesi de pekalâ mümkündür diye düşünüyorum. Üstelik bu, 'atla deve değil'dir ve telif hakları yasasında yapılacak minicik bir düzeltmeyle gerçekleşebilecek bir husustur. Arkın ve diğer şov, eğlence, sinema ve müzik emekçilerinin; her gün tv kanallarında gösterilen filmlerinden vd programlarından elde edilen gelirlerin küçük bir yüzdesinin aktarıldığı bir havuzdan, tespit edilen kimi nesnel kriterler çerçevesinde nemalandırılması, bu sorunun çözümünde uygulanabilecek en basit ve pratik yönetemdir bana kalırsa.

Bu arada, Cüneyt Arkın gibi, popüler kültürün her bakımdan yüksek profil veren önemli simaları için yapılacak iyi hazırlanmış, yüksek katılımlı jübilelerde elde edilecek gelirlerin transferi de, bu eşhasa olan toplumsal borcumuzun ödenmesinde ilk elde akla gelebilecek olan bir diğer enstrümandır.

50 yıl boyunca bazen gerçeklikle olan bağlarımızı kopararak ve bazen de bu bağı perçinleyerek hayallerimizi süsleyen ve görüşlerimizi besleyen; bizi kâh eğlendiren ve kâh hüzünlendiren; yeri geldiğinde kafamızı boşaltmamıza, yeri geldiğinde de bazı husularda odaklanarak düşünmemize yol açan; bütün bunların neticesinde de hoşça zaman geçirmemizi sağlayarak hayatta kalmamıza ve hayata katlanmamıza yardımcı olan Cüneyt Arkın bugün 75 yaşında ve ciddi anlamda geçim sıkıntısı çekiyor. Ve, işin daha da beter ve alarme edici yanı şu ki; ölmek istediğini de açık açık söylüyor sanatçı. Bu durumu toplumsal bellek, sosyal vicdan, kamusal kadirşinaslık ve kolektif hak bilirlikle hiç ama hiç uyuşturamadığımdan yazdım bu satırları. An itibarıyla elimden gelen budur.

Metnin finaline gelip dayandığında söz, bir çağrı yapmanın da anlamlı olacağına inanmaktayım. Bu çağrı, bu metnin misyonunu ete kemiğe büründüren bir davet olarak algılanır umarım.

Sinan Çetin, Şahan Gökbakar, Okan Bayülken, Türkân Şoray, İzzet Günay, Hülya Koçyiğit, Serdar Ortaç, Metin Akpınar, Cem Yılmaz, Yılmaz Erdoğan, Beyazıt Öztürk, Necati Şaşmaz, Mahsun Kırmızıgül, Fatih Aksoy, Birol Güven, Osman Sert, Sezen Aksu, Mehmet Ali Erbil, Seda Sayan, Orhan Gencebay, Mustafa Erdoğan, Gülben Ergen, Faruk Aksoy ve isimlerini burada sayamadığım eğlence, sanat ve şov aleminin diğer değerli simaları; lütfen Cüneyt Arkın’a, geliriyle rahat bir nefes alabileceği görkemli bir jübile yapılmasına katkı veriniz. Zira o, yaklaşık 50 yıldır yapıp ettikleriyle, böylesi bir jesti ve organizasyonu fazlasıyla hak etmektedir bana kalırsa.

Bunu yapalım muhterem kamuoyu, hem de hiç vakit kaybetmeden yapalım. Zira, inancım odur ki; Cüneyt Arkın, yaşadığı ekonomik sıkıntıya katlanamaz ve bu gibi durumlarda ümitsiz ve gururlu bazı insanların tercih ettiği o meşum yola tevessül ederse, bu olay, inanın bana hepimizin mutsuz olmasına neden olacaktır.

Dr. Refik Saydam'ın, yakın siyasal tarihimize mal olan 73 yıl önceki itirafının, tarafımdan sinema, tv ve eğlence dünyasına uyarlanmış hali olan 'şov dünyası a’dan z’ye bozuktur; her şeyin temelden düzeltilmesi gerekir’ önermesinin bir tezahürünün mercek altına alınmasının hasılası olan bu yazının faydalı bir pratik sonuca vesile olmasını diliyorum.

*http://www.aksam.com.tr/bu-yasta-calismak-zorundayim--73871h.html

Dostoyevski ben, ecinnilerin arasından, yeraltından bildiriyorum

2012-02-09T15:07:00.000-08:00

İnsanlık aleminin en vicdanlı ve en büyük yazarlarından Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821 - 1881) 131 yıl önce 9 Şubat günü kan kusarak ölmüştü.

Ben Fyodor Mihayloviç; Yaradan’ın lânetli kulu, aksi ve hasta Rus yazarı ve baba katili; bu yüzden işte cezalandırdı Baba’m beni, illetliyim ve ecinli ve işte yeraltından bildiriyorum.

Talihsiz bir çocuktum ve kötü; babasının, durmadan kendisini ve annesini dövüp sövdüğü bir çocuk. Kötüydüm, zira ölmesini istedim hep babamın. Ve öldü nitekim babam. Baba’m, hangi çocuk istemişse ölmesini babasının, o çocuğunu cezalandıran bir Baba’dır.

Babam ölsün istedim, öldü; söyleyin, böyleyse bu, ben babasını öldüren bir katil değil de neyim? Ve Baba’m bütün bunları gördü, bildi Baba’m; ben baba katiliyim. Baba’m beni cezalandıracaktı, bu mukadderdi, kaçınılmaz kaderimdi ve oldu bu: illetli kıldı ve hasta etti Baba’m beni.

Sadece babama mı? Çar Baba’ya, milletin babasına da ihanet ettim, istedim ki ölsün o da. Baba’mın lâneti daha da katmerlenir bu gidişle ve nitekim kan tükürür oldum işte,

Ben Fyodor Mihayloviç; Yaradan’ın lânetli kulu, aksi ve hasta Slav yazarı ve baba katili; illetli ve ecinli ve yeraltı curnalisti.

Yazdım, yazmaktan bir şeyler umarak. Bir derin teessürde boğuldu ümit; kader, irade ve merhamet; alıştığım bir şeydi cehennem; yazdığımdan ibaretti yazgım ve yazdım.

Hep yoksuldum ve ancak doydum ki sadece patates ve şarapla mutlu oldum. Kumar aldığında beni benden, daha çok yaz, daha çok yaz ve kurtul şu borçlarından diye sıkıştırırdı yayıncım beni. Kurtulamadım borçtan, kurtulamadım alacaklılarımdan ve haris yayıncımdan. Bu yüzden yazdım, yazdım, yazdım ve ama hep yoksuldum ve sadece patates ve şarapla doydum ve mutlu oldum.

Ey merhameti yüce Baba’m, suçluların suçlusu Fyodor’unu nasıl da kolladın. Babasını öldüren, Çar Baba’sını da öldürmeye teşebbüs eden mücrimler mücrimi şu hakir kulundan nasıl da mağfiretini esirgemedin! İşte bu yüzdendir ki, Fyodor Mihayloviç de ömrü boyunca merhamet, suç, ceza, ödeşmek ve adalet ve tabii bir de Baba’sı, Yaradan’ı üzerine yazdı durdu.

Şimdi ben, henüz az önce kan kusmuş ve bayılarak nöbet geçirmiş olan ben diyorum ki; ey yüce Baba’m, içimdeki cehennemle içinde olduğum cehennemi taşımaya elbette razıyım. Ebedi alemdeki cehenneminden kaçışımın da olmadığının farkında olan ben, tek bir şey diliyorum senden: okunulası şeyler yazmama vesile ol, sonra, varsın kan kusarak gideyim o cehennemine yine ben.

Ben Fyodor Mihayloviç, yani, Dostoyevski ben. Yaradan’ın lânetli kulu, geçimsiz ve hasta Slav yazarı ve baba katili; illetli ve ecinli ve yeraltı curnalisti. Ecinnilerin arasından, yeraltından bildiriyorum ve umarım okunulası şeyler yazmışımdır diyorum.

2 = 1' mi dediniz Dr Watson? Yok artık daha neler, siz, mantıksızlığı iyice tarz edindiniz azizim!

2012-02-07T16:14:00.000-08:00

İran’ın iddiasına göre; Türkiye, ABD ve İsrail, Suriye’ye ortak operasyon yapacakmış; şayet dindar genç değilseniz tinerci genç olma riskiniz varmış; Mit Müsteşarı da dahil olmak üzere, devletimizin istihbarat örgütünün eski ve yeni üç önemli isminin görüşlerine KCK davası çerçevesinde başvurulacakmış; Taraf Gazetesinde yayınlanan Wikileaks belgelerine göre, emniyet yetkilileri,
ABD Elçiliğinde verdikleri bir brifingde, CHP eski başkanı ve halen de Antalya milletvekili olan Deniz Baykal’ın rüşvet aldığına dair kuvvetli deliller olduğunu söylemiş; bir türkücüyle otelde grup sex yaparken yakalandığı ileri sürülen show aleminin ‘feylesofu ve gurusu’, twitter’da İslâm’ın savunuculuğuna soyunmuş; Almanya – Fransa ekseni, kabul edemeyeceği müstemleke şartları ileri sürerek, Yunanistan’ı, AB ve Euro Zonu dışına çıkmaya zorluyormuş ve bu durum, yaratacağı önceden kestirilemeyen domino etkisiyle, derin iktisadi şoklara neden olabilirmiş; dünyamız, birkaç yıl sürmesi beklenen mini bir buzul çağı yaşamaya başlamış; Türkiye, dünyanın girdiği bu buzul çağından en çok etkilenen ülkelerden olacakmış; ülkemiz bir yandan da enerji temininde ciddi problemlerle karşı karşıya kalabilirmiş, Paul Auster da meğer Ergenekoncuymuş ve üstüne üstlük Kemal Kılıçdaroğlu onu gazeteci sanıyormuş…..

….mış, miş, muş, müş….

Bütün bu haberlerden siz de benim gibi ürktünüz ve yorulduysanız, kısa bir süreliğine de olsa, gelin kendimizi matematik ve mantığın o mutluluk verici kollarına atıverelim, ne dersiniz?

İşte, huzurlarınızda, Anglo – Sakson eğitim müfredatı gereğince, kolej ve üniversitelerin ilk yılında okutulan ‘temel matematiğe giriş’te (math 101), daha bismillah ilk derslerde söz konusu edilen sevimli ve enteresan bir mantık / matematik problemi.

Bu problemi; İsmet Berkan'ın son pazar yazısında sorduğu mantık (matematik) sorusunu yanıtlamak için kaleme aldığım metne http://ziyaversencan.blogspot.com/2012/02/ismet-berkann-zarif-mantk-sorusuna.html

destek veren yukarıdaki illüstrasyonda yer alan denklemler serisine gelen bazı yorumların ve tepkilerin üzerine paylaşmak ihtiyacı hissettim.

Okumakta olduğunuz metin, bahse konu bu bir dizi aritmetik denklemi mercek altına alıp, onların son adımda ileri sürdükleri eşitliğe (aslında eşitsizliğini demek lâzım), yani 2 = 1'e nasıl erişildiğini sorgulamak; bu suretle de nerede yanlış yapıldığını bulmak amacına hasredilmiştir.

İşte, mantık kurallarına aykırı olan 2 = 1 sonucunu doğuran o denklemler seti:

a   = b olsun (1). Bu kabul, takip eden denklemlerin ve onları elde etmemizi sağlayan matematiksel operatörlerin temel varsayımıdır.

a² = ab denklemin her iki tarafını da a ile çarptık (2)

a² - b² = ab - b² denklemin her iki tarafından b²’yi çıkardık (3)

(a – b) x (a + b) = b(a – b) denklemin iki tarafını bu şekilde açmak mümkündür (4) Bu durumda (a - b)’ler birbirini götürür ve denklem:

a + b = b halini alır (5). her iki taraftaki b’ler yerine, problemdeki tanım gereği, eşiti olan a konulduğunda denklem şu hali alır:

2 x a = 1 x a (6) her iki taraftaki a’lar birbirini götürdüğünde denklem şu forma girer:

2 = 1 (7) haydaaa! bu eşitlik mümkün olamayacağına, yani 2 = 1 yazılamayacağına göre, acaba yukarıdaki adımların hangisinde hata yaptık?

Bu soruyu, denklemlere şöyle dikkatlice bakında hemen görmek mümkündür.

Denklemler setimizin 4. adımında

(a² - b²)’yi (a – b) x (a + b) şeklinde açmıştık.

Hatırlanacaktır, yukarıdaki problemi tanımlanırken, a = b kabulünü yapmıştık. Hal böyle olunca, yani denklemin 2 parametresi de eşit olunca, (a² - b²)’yi (a – b) x (a + b) şeklinde açmak matematiksel olarak mümkün değildir. Bu açılımı yapabilmemiz için, a ve b’nin farklı değerlere sahip olması gerekmektedir.

İşte, yukarıdaki denklemler setinin 4. adımında yaptığımız bu hata yüzündendir ki, finalde, yani denklemler setimizin 7. adımındaki o 2 = 1 garabeti ortaya çıkmaktadır.

Ne dersiniz, 2 = 1 mantıksızlığına çözüm olarak yukarıda paylaştığım cevap sizce de doğru mudur?

İsmet Berkan’ın ilginç mantık sorusuna acaba doğru cevap verebildim mi, ne dersiniz?

2012-02-06T11:31:00.000-08:00

Basınımızın birçok köşe yazarı, Pazar günleri, hafta içinde yazdıkları alışıldık konularından uzaklaşıp; kadın – erkek ilişkileri (özellikle de bunun sevda - aşk bahsi), gezi izlenimi, yeme – içme kültürü, teknoloji, sağlık, sanat, spor, edebiyat, felsefe ya da bilim gibi farklı alanlarda kalem oynatmayı tercih etmektedir. Okuyucu tarafından olumlu karşılanan, diğer bir deyişle başarısı sınanmış olan, bu yüzden de batı medyasında çok uzun bir süredir uygulanan bu tarz değişikliği, medya alanındaki birçok yenilikte olduğu gibi, ithal edilmiş ve yıllardır bizim medyamızda da kullanılır olmuştur.

İsmet Berkan, hafta içinde yazdığı çoğunluğu politika temelli olan yazılarının yanı sıra, Pazar günleri popüler bilim yazıları yazmayı seçen nadir köşe yazarından birisidir. Yazdıklarının içeriğine, kalitesine ve kalibresine bakılacak olursa, onu, bu tür popüler bilimsel metinler üreten yazarların en önde geleni, en kayda değeri saymak çok da abartılı olmasa gerektir. Neredeyse 12 - 13 yıldır, onun bahse konu Pazar bilim yazılarının fena halde tiryâkisi olduğumu itiraf etmeliyim.

Berkan, Hürriyet’in geçtiğimiz Pazar, 5 Şubat 2012 günü yayınlanan nüshasında yer alan köşesinde* yıllarca önce paylaştığı bir matematik, daha doğrusu mantık problemini bir kez daha gündeme getirdi.

Buna göre, bir a noktasından 30 km uzakta olan diğer bir b noktasına otomobilinizle 1 saatte gittiğinizi varsayılmaktadır. Dönüş sırasında ise, aceleniz olduğu için, çok daha hızlı gitmek zorundasınız. Soru şu: gidiş ve dönüş dahil, bütün yolculuğunuz sırasındaki ortalama hızınızın 60 km/saat olması için dönüş yolundaki ortalama hızınızın kaç km/saat olması gerekmektedir?

Basit gibi gözüken, ancak bizi, onu ilk algıladığımızda sandığımızdan daha fazla meşgul etmeye namzet olabilecek olan zarif ve zekice bir soruyla karşı karşıyayız doğrusu.

Bu sorunun; limit, türev, integral, seriler, denklemler gibi matematiksel alet ve imkânlarla yapılabilecek olan birden çok çözümü mevcuttur. Ancak bu çözümler hem teknik ve hem de uzun olduğundan, matematikle haşır neşir olmayan ortalama okura pek de cazip gelmeyecektir.

Öte yandan, söz konusu sorunun sadece mantıksal çıkarımla yapılan başka bir çözümü daha vardır. Bu, herkesin rahatlıkla anlayabileceği çok basit ve zarif bir hal yoludur.

Şimdi bu çok basit ve ama zekice olan çözüm yolunu dillendirmeye çalışacağım.

Gidiş – dönüş 60 km olan yolu saatte 60 km ortalama hızla kat etmek ifadesi, bu yolu 1 saatte almak deyişiyle eş anlamlıdır. Oysa, biz, problemin bize sunuluşundan dolayı biliyoruz ki, zaten 30 km’lik a’dan b’ye gidiş sırasında 1 saat geçmiş durumdadır. Dolayısıyla, bu seyahatin gidiş + dönüş = 60 km olan toplamının ortalama 60 km/saatlik bir hızla yapılabilmesi için, dönüş sırasında ışık hızıyla bile yolculuk yapmamız yeterli olmayacaktır. Öte yandan, Einstein’ın kanıtladığı İzafiyet Teorisine göre, kütlesi olan hiçbir fizikî nesne, kabaca 300,000 km/saniye olan ışık hızının %90’ına bile erişemez. Öyleyse, bu durumda, Efsanevi ‘Uzay Yolu’ dizisinde kullanılan ‘ışınlama’ tekniği dışındaki hiçbir metot bizim işimize yaramayacaktır.

Söz konusu ışınlama tekniğini, en azından şimdilik kaydıyla, sadece bir bilim-kurgu fantezisi olduğuna göre, bu probleme verilecek doğru cevap: ‘kaç km ile, ne kadar yüksek bir hızla dönülürse dönülsün, toplam seyahatin ortalama hızı her durumda 60 km/saatten daha düşük olacaktır ‘ şeklinde olmalıdır.

Ne dersiniz, verdiğim cevap, İsmet Berkan’ın köşesinde paylaştığı sorunun doğru karşılığı mıdır?

*http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/19847986.asp

Abdi İpekçi cinayeti, Aldo Moro suikastının Türkiye'deki mütekabilidir

2012-02-01T01:09:00.000-08:00

Abdi İpekçi’nin öldürülmesi, Aldo Moro suikastının Türkiye’deki mütekabilidir

Milliyet Gazetesi başyazarı ve genel yayın yönetmeni Abdi İpekçi’nin öldürülmesi, yakın siyasal tarihimizin önemli kırılma noktalarından birisidir. Zira bu suikast, merkez sağ Adalet Partisi ve merkez sol Cumhuriyet Halk Partisinin, demokratik parlamenter düzen içinde anlaşmalarını ve uzlaşmalarını neredeyse imkânsızlaştıran bir dizi politik şiddet temelli provokasyonun, sembolik değeri ve mesaj içeriği en kuvvetli olanlarından birisiydi. Bu yüzden de, bu yazıda onu, Aldo Moro’nun öldürülmesine eş düzeyde bir meydan okuma olarak ele alıp değerlendireceğim. Söz konusu cinayeti, parçası olduğu 1977 – 1980 iç savaş sürecini ve hemen akabinde gerçekleşen

12 Eylül askeri darbesini; Soğuk Savaş, Gladio ve Avrupa Komünizmi üzerinden kuşatmaya çalışan analizlerimi paylaşmadan önce, İpekçi’nin hayatının, mesleki kariyerinin, kişiliğinin ve politik duruşunun bazı satırbaşlarını mercek altına almanın faydalı olduğuna inanmaktayım.

Gazetecilik kariyerinde hakkıyla yükselen biriydi

9 Ağustos 1929’da doğan Abdi İpekçi, Galatasaray Lisesini bitirdikten sonra, bir süre devam ettiği hukuk eğitimini yarıda bırakarak gazeteciliğe başlamıştır. Yeni Sabah, Yeni İstanbul ve İstanbul Ekspres gazetelerinin çeşitli servislerinde, bir diğer yaklaşımla, haberciliğin ‘mutfağının’ neredeyse her görev ve pozisyonunda çalışıp iyice piştikten sonra, Milliyet Gazetesine giren İpekçi, kısa bir süre sonra, başta çalışkanlık ve dürüstlük olmak üzere, temel insani meziyetleri ve mesleki yetenekleri sayesinde önce yazı işleri müdürü, arkasından da genel yayın müdürü oldu. 1961 yılında, gazetesinin başyazarlığını da üstlenen İpekçi, bu önemli misyonu, öldürüldüğü 1979 Şubat ayına kadar aralıksız 18 yıl sürdürdü.

Kişilik özellikleri, mesleki ve politik duruşu

Abdi İpekçi, onu mesleğinde ve Türkiye toplumsal formasyonunda zirveye taşıyan; sevilen, sayılan bir kişi kılan şahsi özellikleri ve titzlikle uyguladığı prensipleri yüzünden öldürüldü. Bir diğer deyişle, onu başarılı, sevilen, aranan ve makbul insan kılan hassaları, aynı zamanda, cellatlarının ipini çekme nedenidir. Benzer dinamikler, yazımın ilerleyen bölümlerinde ayrıntılı olarak dillendireceğim üzere, İpekçi suikastından sadece birkaç ay önce gerçekleştirilen Aldo Moro suikastının arka plânında da hükmünü icra etmişti. Bu analizime dair argümanlarımı paylaştığımda, dilemma ya da paradoks gibi duran bahse konu tespitin, aslında bir fantezi, ya da mantıksız bir yaklaşım olmadığını, aksine, hakikatle mutabık bir betimleme olduğunu dikkatli okurun teslim edeceğine inanıyorum.

İpekçi siyaseten sosyal demokrat; kişisel özellikleri açısından ise hümanist, uzlaşmacı, akılcı, medeni, ılımlı ve diyalogdan yana birisiydi. Milliyet’i, Türkiye’nin en saygın gazetesi mevkiine yerleştirmekle kalmamış; yanısıra, verdiği demokrasi mücadelesiyle de, Abdi İpekçi isminin adeta markalaşmasına ve bu suretle de, ülkenin politik yelpazesinin her noktasındaki kanaat önderlerinin saygı duyduğu, sözüne itibar ettiği önemli bir toplumsal aktörü olarak algılanmasınıa yol açmıştı. Bu profildeki bir aydının, 1977’den itibaren tırmanmaya ve giderek de bir iç savaş görünümüne bürünmeye başlayan sağ – sol çatışmasını durdurmak için ciddi çaba sarf etmesi ve kendisini ortaya koyması beklenirdi. Nitekim, İpekçi’nin, ülkesinde yaşananlara verdiği tepki tam da bu türdendi.

AP ile CHP’nin yapacakları bir büyük koalisyonun Türkiye’nin kurtuluşu olacağına dair inancı İpekçi’nin akıbetini belirledi

O, Türkiye’nin yaşadığı bu büyük kaostan, ancak, 2 kitle partisinin, seçmen tabanının en mütevazi ihtimalle % 80’ini temsil eden AP ile CHP’nin kuracakları bir büyük koalisyonun yaratacağı uzlaşma iklimiyle çıkacağına inanıyordu. Lâkin, 1977 – 1980 döneminin Türkiye’sinde, bırakın bir büyük AP – CHP koalisyonu kurulabilmesini, bu partilerin liderleri olan Demirel ve Ecevit’in bir araya gelerek konuşmaları dahi mümkün olamıyordu. Abdi İpekçi, işte böylesi bir atmosferde yazdığı yazılarda ve toplumun önde gelen aktörleriyle yaptığı görüşmelerde, sürekli olarak bir 'olmazı oldurmaya' çalışıyor, bir büyük toplumsal uzlaşmaya olan ihtiyaca vurgu yapıyordu. Üstlendiği bu demokratik ve barışçı misyon yüzünden, İpekçi, akıbetinin, İtalya’nın eski başbakanlarından Aldo Moro’nun trajik sonuyla örtüşebileceğini hiç düşünmüş müydü, bilinmez. Öte yandan, Aldo Moro’nun Kızıl Tugaylar örgütü tarafından öldürülmesiyle sonuçlanan sürecin arka plânı doğru okunduğunda, bunun, Abdi İpekçi suikastının doğru anlamlandırılmasına yardımcı olacak argümanlarla örülü olduğu görülecektir.

Aldo Moro cinayeti, tipik bir Gladio operasyonuydu

Soğuk Savaş (1945 – 1991) sırasında ABD ve SSCB (Sovyetler Birliği), hegemonya alanlarındaki (‘arka bahçeleri’ olarak da okunabilir) ülkelerin kamp değiştirmesini önleyen bir mutabakata varmışlar ve buna da umumiyetle sadık kalmışlardır. Bu mutabakatın zemini, 2. Dünya Savaşı sonrasının küresel güçler ve jeo-stratejik akslar dengesini tayin eden iki temel koyucu anlaşmasına, Yalta (Şubat 1945) ve Potsdam (Ağustos 1945)antantlarına dayanmaktadır. ABD ve SSCB arasında tesis edilen bu büyük küresel hegemonik paylaşım dengesi, ilerleyen süreçte, çoğunlukla ABD’nin liderliğini yaptığı Kapitalist Sistem aleyhine çalışan bir dizi gelişme yüzünden bozulmuştur. 1949’da ÇKP’nin iç savaşı kazanması üzerine Çin Halk Cumhuriyetinin kurulması ve dünyanın en büyük pazarlarından birisinin kapitalizmin kontrolü dışına çıkması; 1950’lerde ve 1960’larda ise, Latin Amerika, Afrika ve Güney Doğu Asya’daki sömürge halklarının neredeyse tamamının istiklâllerine kavuşarak, kapitalizmin doğrudan sömürgecilik ilişkilerini kırmaları, bahse konu kapitalist pazar aleyhine olan gelişmelerin en önemlilerindendir.

ABD önderliğindeki kapitalist sistem, bu gelişmelerle kaybettiği pazarları 'bir şekilde' yeniden kontrol altına alabilmek ve yeni jeo-stratejik ve jeo-politik kayıplara maruz kalmamak adına, farklı sahalarda olan, ancak birbirini destekleyen ve besleyen iki yeni uygulamayı hayata geçirmiştir. Bunlardan ilki, artık tasfiye olan klasik sömürgecilik ilişkileri yerine; sermaye transferi üzerinden yapılan yeni sömürgecilik ilişkilerine geçilmesidir. İkincisi ise, yerel unsurların yanı sıra; CİA, Pentagon ve (çok yakın zamana değin varlığı yetkililerce inkâr edilen) NSA’ın (National Security Agency) da katkı ve müktesebatıyla NATO ülkelerinde kurulan Gladio isimli yer altı örgütü eliyle gerçekleştirilen illegal para-militer, dezenformatif ve psikolojik harp operasyonlarıyla ‘arka bahçesi’ndeki ülkelerin SSCB’nin kontrolüne geçmesi tehlikesini bertaraf etmeye çalışmaktır.

Avrupa Komünizmi ABD ve NATO’yu niçin telaşlandırmıştı

İtalyan Hristiyan Demokrat Partisinin önemli figürlerinden, eski başbakan Aldo Moro, kıyasıya rekabet ettiği İtalyan Komünist Partisiyle yapmaya çalıştığı ‘Tarihsel Uzlaşma (Compromesso Storico)’ yüzünden Gladio’nun hedefi olmuştu. Peki, ne olmuştur, hangi meşum dinamikler hükmünü icra etmiştir de, Gladio, esasen sıkı bir SSCB karşıtı ve çok kaliteli bir entelektüel olan Moro’nun, ABD ve NATO'nun ‘âlî menfaatları’nı haleldar edeceği kanısına kapılmıştır? Bu sorunun sağlıklı bir biçimde cevaplanabilmesi için, ‘reel sosyalizm’in kimi dönemeçlerini hatırlamamız gerekir.

SSCB, Stalin’i reddediyor

SBKP’nin 1956’da yaptığı 20. Kongresine damgasını basan Kruşçef’le (1894 – 1971) birlikte, SSCB’de büyük bir ‘de-Stalinizasyon’ süreci başlatıldı. Bolşevik rejiminin kurucu figürlerinden Stalin’in (1878 – 1953) ideolojik izlerinin ve kuramsal katkılarının peyderpey tasfiye edilmesi demek olan bu sürecin, reel sosyalizm üzerindeki etkileri dramatik olmuştur. Sovyetler Birliğinin 1956 Macaristan ve 1968 Çekoslovakya müdahaleleriyle, Kruşçev – Brejnev (1906 – 1982) kliğinin genel politik hatları, epeydir bu ülkenin kontrolünden çıkmanın yolarını arayan İspanya, Fransa ve İtalya’nın Komünist Partilerine ihtiyaç duydukları manevra kaaniliyetini ve imkânı sağlamıştır. İdeolojik ve fiili öncülüğünü, İtalyan sosyalist kuramcısı Antonio Gramsci’den (1891 – 1937) aldığı teorik mirası iyi değerlendiren İtalyan Komünist Partisi ve lideri Enrico Berlinguer’in (1922 – 11 Haziran 1984) yaptığı bu üç Akdeniz ülkesinin komünist partisi, oldukça sancılı ve problemli olan bir teorik inşaa süresi sonunda, Bolşevizmden ve reel sosyalizmden kesin bir kopuş anlamına gelen Avrupa Komünizminin strateji, hedef ve programını ortaya atmışlardır.

Avrupa Komünizmi de Leninist – Stalinist mirası reddediyor

Ortodoks Leninizm –Stalinizm’den ‘proletarya diktatörlüğünü, devrimci politik şiddeti ve proletarya devrimini reddetmek; gelişmiş kapitalist ülkelerde ciddi bir güç halini alan yeni orta sınıfları devrimci bir kuvvet olarak analiz ederek onları müttefik addetmek; burjuva parlamenter demokrasisinde hür seçimlerle iktidara gelmeyi ve seçimi kaybettiğinde de muhalefete geçmeyi kabul etmek; ekoloji, feminizm ve eşcinsel hakları gibi mücadele alanlarını sosyalist mücadelenin bir parçası olarak görmek; SSCB ve ÇHC’nin pratikleri başta olmak üzere, reel sosyalizmin her veçhesini ve görüngüsünü, yeri geldikçe ağır şekilde eleştirerek, onlarla arasına aşılması güç barikatlar örmek’ gibi kritik ve hayati noktalarda temelden ayrılan Avrupa Komünizmi; Eylül 1973’de, ABD, Şili’nin seçilmiş sosyalist başkanı Allende’ye karşı darbe yaptıktan sonra, bir önemli ideolojik dönüşüm daha geçirdi. Buna göre, sosyalistler / komünistler, ülkelerinin merkez sağ kitle partileriyle de ittifaklar kurabilecek (Tarihsel Uzlaşma - Compromesso Storico) ve bunun üzerinden de, barışçıl bir şekilde, sosyalizmin inşasına giden süreci kurabileceklerdi.

Tarihsel Uzlaşma (Compromesso Storico) ve Kızıl Tugaylar

Berlinguer ve İtalyan Komünist Partisi, Avrupa Komünizmi çerçevesinde ‘Tarihsel Uzlaşma (Compromesso Storico)’ teorisini ve politikasını ortaya atıp, İtalyan Hristiyan Demokrat Partisine ‘büyük koalisyon’ önerdiğinde, bunun yankıları hem çok yaygın (küresel ölçekte) ve hem de çok derin (şiddetli ve dramatik) olmuştu. SSCB ve yandaşları, bunu, sosyalizme ve SSCB’ye ihanet olarak nitelerken, ABD ve NATO çevreleri ise, 'Sovyetler Birliğinin maşası ve ‘5. Kolu’ olan kesimlerin hür dünyaya karşı giriştikleri çok tehlikeli ve yıkıcı bir ‘Truva Atı’ operasyonu' şeklinde değerlendirdiler. Kızıl Tugaylar ve RAF gibi extremist fukocu yapılanmaların da Avrupa Komünizmine bakışları çok olumsuzdu. Onlara göre bu akım ‘emperyalizmin ajanlığına soyunmuş karşı-devrimci bir dalgaydı’.

Aldo Moro, Berlinguer’in uzattiği eli tutmaya kalkınca ‘kalemi kırıldı’

1963 – 1968 ve 1974 – 1976 dönmelerinde başbakanlık yapan Aldo Moro (1916 – 9 Mayıs 1978), sadece ülkesinin değil, Avrupa’nın da önde gelen Hristiyan Demokrat liderlerindendi. İtalyan siyasetinin istikrara kavuşması için girdiği entelektüel, politik ve stratejik arayışlar sırasında, Berlinguer’in ortaya attığı ‘tarihsel uzlaşma’ ona ciddi bir çıkış yolu olarak gözükmüş olacak ki, komünistlerle hristiyan demokratların büyük uzlaşmasına (koalisyonuna) olumlu yaklaştı. İtalya kamuoyu, siyaseti ve kanaat önderleri bu koalisyon ihtimalini hararetle tartışırken, 16 Mart 1978 günü ajansların geçtiği bir haber gündeme adeta bomba gibi düşmüştü: Kızıl Tugaylar Aldo Moro’yu kaçırmışlardı. 9 Mayıs 1978’de cesedi bulunan Moro’nun kurtarılabilmesi mümkünken, İtalyan Gladio’sunun eylemlerindeki sorumluluğunun deşifre olmasından korkan (derin) devletin, onu taammüden ölüme terk ettiği, sonradan yapılan soruşturmaların ortak sonucudur.

ABD ve NATO’nun illegal aparatı Gladio, öyle anlaşılıyor ki, bu olayda da, benzeri diğer birçok gelişmede olduğu gibi, paranoyasının esiri olmuştu. Söz konusu yer altı yapılanması; Avrupa Komünizminin ‘tarihsel uzlaşma’ projesinin, kıtadaki bazı önemli kapitalist ülkeleri ‘hür dünya’dan koparacağına, bunun da, akabinde domino tesiri yaratarak, bütün Avrupa’yı SSCB’nin pençesine düşürebileceğine ciddi ciddi inanmış olmalıydı. Bu patolojik ruh hali, kapitalist sistemin ‘derin operatör’ünün, sistemin en kaliteli ve faydalı (işlevsel) evlâtlarından birisinin hayatına kastetmesine neden olmuştu.

Abdi İpekçi ve Aldo Moro suikastları ‘tek yumurta ikizidir’

İpekçi’nin ve Moro’nun, öldürülmeden önce sergiledikleri politik duruşları büyük bir benzerlik arz etmektedir. Her ikisi de, ülkelerindeki istikrarsızlığın daha da derinleşerek iyice içinden çıkılamaz bir faza girmemesi için, merkez sağın ve merkez solun büyük bir uzlaşmaya ve fiili bir koalisyona gitmesini şart görmekteydiler. Uzlaşmacı, medeni, ılımlı, liberal, meşruiyetçi, demokrat ve saygın kimlikleri sayesinde, toplumun her kesimiyle konuşabilen ve söylediklerini de dinletebilen Moro ve İpekçi, şayet ömürleri yetseydi, angaje oldukları o büyük uzlaşmayı, o kapsamlı koalisyonu gerçekleştirecek dinamikleri belki de harekete geçirebileceklerdi.

Bir diğer deyişle; yazımın önceki bir bölümde vurgu yaptığım ve önemine binaen de burada tekrarlayacağım üzere, hem İpekçi ve hem de Moro, kendilerini mesleki yaşamlarında ve toplumsal hiyerarşide zirveye taşıyan; sevilen, sayılan bir kişi kılan kişilik özellikleri ve prensipleri yüzünden öldürüldüler. Anlayacağınız; onları başarılı, sevilen, aranan ve makbul insan kılan hassaları, aynı zamanda, cellatlarının iplerini çekme nedeni olmuştu.

Our boys have done it!

İpekçi’yi öldürten Türk Gladio’su da, aynen Moro’yu ortadan kaldı(rt)an İtalyan refikleri gibi, mesnetsiz bir korkunun, marazi bir paranoyanın esiri olmuşa benzemektedir. Abdi İpekçi’nin, gerçekleşmesi için ciddi manada çabaladığı AP – CHP büyük uzlaşması ve koalisyonunun, Türkiye’nin ABD ve NATO’dan koparak Sovyetler Birliği’nin yörüngesine girmesine neden olacak bir süreci tetiklemesinden korkan zamanın derin devletinin, İtalya’dakine benzer psiko-dinamiklerin ve ideolojik bagajların tesiri altında bu işe giriştiğine hükmetmek için ortalıkta yeterince argüman var gibi gözükmektedir.
Küresel Derin Devletin (Global Gladio) ve onun Türkiye'deki aparatının, ABD'nin Orta Doğu'daki en önemli müttefiği olan ülkemizi kaybetmemek için, askeri bir müdahaleye ve sivil siyasetin askıya alınmasına karar vermesi, bunun sonucu olarak da, Eylül 1973'de Şili'de tezgâhlanan faşist darbe sonrasında uygulananları pervasızca replika ederek Türkiye toplumsal formasyonuna dayatması, 12 Eylül 1980 Askeri darbesiyle İpekçi ve Aldo Moro suikastleri arasındaki, (kırılgan bir arkaik parşömene görülmez bir mürekkeple yazılmış izlenimi veren), o koparılamaz içsel bağlantıların görünür kılınması bakımından adeta bir kripto çözücü işlevini görmüştür.

Fail, fiil ve fikir; ya da tarihsel aktörlere kukla muamelesi yapmanın dayanılmaz basitliği
Dikkat edilirse, kapsamlıca sayılabilecek analizlerim boyunca, Aldo Moro cinayetinin zanlısı olan Kızıl Tugaylar ve Abdi İpekçi suikastının faili olan ülkücü – milliyetçi yapılanma hakkında yorum ve tespit yapmaktan özenle ve ısrarla kaçındım. Bunun sebebi, tarihsel olayları değerlendirirken, ‘fail – fiil – fikir’ saç ayağının ‘fikir’ basamağı üzerinde durmanın, bahse konu olguyu, onun özgün hakikatine en mutabık bir şekilde, kuşatıp analiz etmeye elverişli olmasındandır. Bu analiz penceresinden bakıldığında; belirli bir fikri kalkış noktasından hareketle, belirli bir fikri sonuç ve psiko-sosyal atmosfer (yukarıdaki olaylarda, Türkiye ve İtalya’nın Batı ittifakı içinde tutulması) oluşmasını istiyorsanız, ihtiyaç duyduğunuz herhangi bir fiili (yukarıdaki olaylarda siyasal cinayetler) işleyecek elverişli bir faili (yukarıdaki olaylarda Kızıl Tugaylar ve ülkücü gençlik mensupları şeklinde somutlaşan tetikçiler) bulmakta zorluk çekmezsiniz.

Ancak, bu analizleri yaptıktan sonra, sakın ola ki benim ‘tetikçiler, kuklacının oynattığı basit kuklalardır. Onların bağımsız iradeleri ve karar alma yetileri yoktur. Bütün tarihsel süreçlerin gerçek özneleri, perde gerisine saklanmış gizli sujelerdir. Ortalıkta dolaşan, ramp ışıklarının altında arz-ı endam eden kamuoyunca malum faillere gelince, bunlar, gerçekleşen olayların zahiri aktörleri, sahte özneleridir. Aslında onlar, kullandıkları silahtan nitelikçe farklı olmayan nesnelerdir, iradesiz objelerdir’ dediğim hükmüne de varılmasın. Bu satırların yazarı; bir şekilde bir şeyler eyleyen herkesin, şu yada bu oranda bir farkındalığa ve şu ya da bu nispette de bir özgür iradeye sahip olduğuna prim veren bir duruşa sahiptir. Bir diğer ifadeyle; gerek 12 Eylül 1980 öncesi iç savaş ortamında 'sağda ve solda pozisyon alanların', gerekse de son zamanların en popüler kitle eylemlerinden olan ‘Arap Baharı’nın ve ‘Wall Street’i işgal et’ eylemlerinin milyonlarca katılımcısının her birinin, ‘bir şekilde’ özne olduğunu teslim etmek gerektiğine inananlardanım. Bu perspektif, haliyle, 'tarihsel dönüşümlere neden olan bireysel ya da kitlesel eylemlerin arkasında, onların iplerini tutan bir avuç komplocu gizli özne' saklı olduğunu teşhis eden conspiratif (komplocu) yaklaşımlara prim vermeyen bir yakalşaıma referans verir.

Öte yandan bilir ve inanırım ki, dünyada yaşayan her erkek ve kadın teki, benliğinin içinde, tarihsel olayları kökten değiştirmeye ehil ve mümeyyiz bir potansiyel özneyi besler ve gizler.

O iki suikasttan 33 yıl sonra bugün

Birbirinin ruh ikizi ve karbon kopyası olduklarını iddia ettiğim Abdi İpekçi ve Aldo Moro cinayetlerinin üzerinden tam 33 yıl geçti. İnsanlık bu zaman zarfında kendisini, çevresini ve dünyayı ciddi manalarda değiştirdi. Bütün bu süreçte, değişmeyen az sayıdaki şeyin arasında, ne yazık ki, bu cinayetlerin gerçek azmettiricilerinin yakalanamamış olmasını da saymak mümkündür. Bahse konu suikastlerin gerçek faillerinin yakalanacağı ve benzerlerinin de bir daha asla işlenmeyeceği bir dünya mümkün olmalı.

Selim Sırrı Tarcan, sporumuzun abidevi simalarındandı

2012-01-31T13:21:00.000-08:00

Selim Sırrı Tarcanın Çocuklara Sağlık Öğüdleri

Şu an elimde ‘Selim Sırrı Tarcanın Çocuklara Sağlık Öğüdleri’ kitabı var. Çok enteresan, nadir ve önemli bir eser olan söz konusu kitap hakkında kısaca bilgi verdikten sonra, yazarı hakkında da bir parantez açacağım. Böylelikle, ülkesine ve insanına yaptığı diğer birçok hizmetin yanı sıra, halkının spor yapmasına yönelik çalışmalarıyla da öne çıkan enteresan bir dava adamının, günümüzde artık ismi anılmayan idealist bir eğitimci ve halk sağlıkçısının, geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinin en önemli spor insanlarından birisinin; gönderildiği, unutulmuşluğun zalim karanlığından çekip çıkarılmasına katkı vermek suretiyle, onun toplumsal bellek tarafından hatırlanmasına bir nebze de olsa katkı vermek istedim.

Çok nadir ve enteresan bir kitap

Yayın yılı verilmemiş olan ve 1930’ların 2. yarısına tarihlenebilecek olan bahsettiğim eser, İstanbul Ülkü Basımevinde basılmış olup 32 sayfa ve metin dışı renkli resimler içeren 2 yapraktan oluşmakta. Hard cover kapakları ve Münif Fehim’in yaptığı kapak resmiyle dikkatleri çeken kitabın içi de çok sayıda resimle süslenmiş. Kitap; çocuklara sağlıklı yaşamalarında yardımcı olacak dengeli beslenme, mikroplardan ve hastalıklardan korunma, spor yapma, hijyen gibi alanlara dair öğütlerle; ata sözleri, özlü sözler, genel görgü ve hayat bilgisi kaidelerini içermekte. Gerek üslûbu ve gerekse de içeriğiyle, 1930’ların genel ruh halini ve zihniyet dünyasını yansıtan kitap, döneme dair araştırma yapacak olanlar için vazgeçilemez bir belge niteliğini taşımakta.

O bir Balkan çocuğuydu

Bir kitabından kısaca bahsettiğimiz Selim Sırrı, bugün Yunanistan sınırları içinde olan Tesalya-Yenişehir’de 1874’de doğdu. Sporcu, spor hocası, Olimpiyat temsilcisi, eğitmen, yazar, siyasetçi gibi çok sayıda işi ve meziyeti hayatına sığdırmasını bilen Selim Sırrı; Galatasaray Lisesi’nde okuduğu yıllarda, 1934’deki soyadı yasasından sonra Üstünidman soyadını alacak olan efsanevi jimnastik hocası Ali Faik Bey’den dersler almıştı. Ardından girdiği Mühendishane-i Berr-i Hümayun’u (İTÜ’nün temeli olan Kara Mühendislik Mektebi) bitirip, dönemin popüler ve önemli dergisi Servet-i Fünun’da spor editörlüğü ve yazarlığı yaptı.

Olimpiyat maceramız Selim Sırrı ile başlar

Mekteb-i Sultani’den hocaları sayesinde, modern olimpiyatların kurucusu Pierre de Coubertin ile tanıştı ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Uluslar arası Olimpiyat Komitesine üye olarak alınması için kulis yaptı. Bu çabanın ve yanı sıra da 1908’ki 2. Meşrutiyetin oluşturduğu olumlu havanın sayesinde, Türkiye (Osmanlı İmparatorluğu) ilk Milli Olimpiyat Komitesine onun başkanlığında kavuşmuş oldu. 1909’da Berlin’de yapılan Olimpiyat toplantısına Osmanlı İmparatorluğu delegesi olarak katılan Selim Sırrı Bey, o sene girdiği İsveç Kraliyet Beden Eğitimi ve Cimnastik Akademisi’nden 1911’de mezun olarak döndüğü ülkesinde jimnastik öğretmenliğine başladı. 19. asrın sonunda ve 20. asrın ilk çeyreğinde dünya çapında popüler olan İsveç Jimnastiğinin ülkemizdeki mümessili olan Tarcan, bu iskandinav ülkesinden çok sevdiği beden eğitimi disiplininin yanısıra İsveç halk ezgilerini de getirmişti. İşte, bu ezgiler arasında olan ve Tre Trallande Jantor (Üç şarkı söyleyen Kız) ismini taşıyan İsveç dağ ezgisi, melodisi üzerine yazılan yeni sözler ve kendisini marş formuna sokan yeni aranjmanıyla ilerleyen yıllarda önce Gençlik ve Spor Bayramının, ardından da CHP’nin alameti farikalarından olacaktır. Günümüzde halâ da çok popüler olan bu marş, spor karşılaşmalarında, seyircilerinin hep birlikte söylemekten zevk aldıkları Dağ Başını Duman Almış’tır. Bu marşın öyküsü başlı başına bir fenomendir, bahsi diğerdir ve bu yüzden de müstakil bir yazı ile hikâye edilmeyi ziyadesiyle hak etmektedir.

Eğitimciliği, hocalığı, yazarlığı ve milletvekilliği

Olimpik faaliyetlerine 1930 yılına kadar devam eden Selim Sırrı Bey, bu arada çok sayıda spor hocasını yetiştirerek, ülkemizin gerçek anlamda ilk hocaların hocası lâkabına sahip spor insanı olmasını bilmiştir. Osmanlının son yılları ve erken cumhuriyet döneminde çeşitli okullarda beden eğitimi öğretmenliğini sürdüren Selim Sırrı, 1924 – 1935 periyodunda Beden Terbiyesi Başmüfettişi olarak da ülkesinin insanına ve sporuna hizmet etmiştir. Boks ve voleybol gibi iki popüler sporun ülkemizde yapılmaya başlanması, eğitiminin verilmesi, federe edilmesi ve uluslar arası ilk temaslara başlanması da tamamen Tarcan’ın şahsi gayretleri ve becerileri sayesinde olmuştur. Son derecede çalışkan ve verimli bir yazar olan Selim Sırrı Tarcan, yazı hayatı boyunca, ezici çoğunluğu spor ve halk sağlığı konularında olmak üzere, toplam 58 kitap, 2,500 makale yayınlamış; yanı sıra, yine aynı sahalarda olan ve toplamda yüz binlerce kişinin izlediği 1,520 konferans vermiştir. 1 Mart 1935’de başlayan ve 5 Ağustos 1946’da sona eren Ordu Saylavlığı (milletvekilliği) sırasında, V., VI. ve VII. dönem parlamentolarında vazife yapan Tarcan’ın, oldukça uzun ve son derece de verimli olan 83 yıllık hayatı, 2 Mart 1957’de İstanbul’da noktalanmıştır.

Bir buklet nostaljia çeşnisi

Selim Sırrı Tarcan’ın kitabından alınmış, tamamı yaklaşık 80 yıl öncesinin Türkiye’sine ait olan bazı nostaljik başlıkları paylaşarak tamamlayalım bu metni:

İyi çocuklarla arkadaş olunuz.
Daima saçınızı tarayınız.
Yediğiniz şeyleri çiğneyiniz.
Büyükleri esenlerken önce siz şapkanız çıkarınız,
Bir musıki dinlerken konuşmaktan çekininiz.
Ağzınızı açarak esnemeyiniz.
Size ait olmayan işe karışmayınız.
On sekiz yaşından önce spor yapmayınız.
Mızıkçılık etmeyiniz.
Oyunu ve jimnastiği seviniz.

Selim Sırrı Beyi saygıyla ve rahmetle anıyorum.

Twitter, uygulamaya koyduğu zarif sansür hamlesiyle, küresel ölçekte takdir topladı

2012-01-30T17:13:00.000-08:00

Mikro-blog ve sosyal paylaşım sitesi Twitter’ın, ülkelere göre farklı kullanıcı filtreleri uygulamasına geçtiğini duyurması yeni bir küresel tartışmanın fitilini ateşledi. Konu, kapsamı ve içeriği bakımından blogumuzu da çok yakından ilgilendirdiğinden, olayın birinci dereceden aktörlerine erişerek görüşlerini sizlerle paylaşmak istedik. Ancak, Twitter merkezinin, bu konuda konuşmama kararı alması, söz konusu arzumuzu realize etmemizi zorlaştırdı. Tam ‘içeriden, şirketin taa kalbinden ve beyninden gelen görüşleri sizlerle paylaşma’ merkezindeki projemizi ve arzumuzu rafa kaldırmak üzereydik ki, blogumuzun San Francisco’dan sadık bir okuru, eltisinin kayınçosunun, Twitter
headquarters’ının patron katının çaycısının emmioğluyla aynı köyden olduğunu ve onun sayesinde edindiği bir belgeyi paylaşabileceğini bize iletti. Twitter üst düzey yöneticileri için yayınlanan bir şirket içi elektronik memorandum olan bu belgenin önemli kısımlarını aşağıda paylaşıyor ve bu suretle de özel haberciliğin şahikasına tırmanarak fevkalâdenin fevkinde bir jurnalizm yapmış oluyoruz.

İşte ülkemizin ve hatta dünyanın gündemine adeta bir bomba gibi düşeceğini sandığımız o belge:

‘Değerli dijital kurmayım;
Sözlerime, ‘Twitter’ımız, uygulamaya koyduğu zarif sansür hamlesiyle, küresel ölçekte takdir toplamıştır!’ diyerek başlıyorum. Mesajımın ilerleyen bölümleri, bu takdirin altını dolduran somut gelişmeleri analize hasredilecektir.

Bildiğiniz gibi, kurulduğumuz 2006 yılının başlarından itibaren, CEO’muzdan çaycımıza, Genel Müdürümüzden odacımıza kadar bütün çalışanlarımızla farklılık yaratmaya, farklılık üretmeye ve o farklılıkları yönetmeye odaklanmış durumdayız. 5 yılını henüz dolduran, bu yüzden de, bir şirketin normal gelişim seyrinin henüz ‘tay tay’ aşamasında olan Twitter’ımız, bu bebecikliğine bakmaksızın, sektörü domine etmeye devam etmektedir. Bunu da, kendilerini tutkuyla işlerine adayan bütün departmanlarımızın kadın ve erkek çalışanlarına, ama en çok da ar-ge seksiyonumuza borçlu olduğumuzu, izan sahibi herkes gibi senin de teslim edeceğinden zerrece şüphem yoktur.

Muhterem dijital kader arkadaşım,
rakiplerimizle aramızdaki farkı yaratan ve giderek de bu farkı kapanması neredeyse imkânsız bir uçuruma dönüştüren önceki uygulamalarımızın devamı olan ‘ülkelere göre farklı kullanıcı filtreleri uygulamasına geçmek’ şeklindeki yaratıcı hamlemiz, halen dijital alemde en çok konuşulan ve tartışılan topic olmaya devam etmektedir.

Bu konu, ne sevindiricidir ki, sektör profesyonelleriyle sosyal medya fanları tarafından çoğunlukla olumlu karşılanırken; senin de tahmin ekmekte zorlanmayacağın üzere, kendilerini sol ve liberter olarak isimlendiren çevreler tarafında ise, umumi bir memnuniyetsizlik havasının hakim olduğu gözlemlenmektedir.

Sevgili şirkettaşım,
Gelişmeyi olumlu olarak yorumlayan çevreler, sakıncalı fikirlerin kontrol altına alınarak denetlenmesine zarif bir açılım ve taze bir soluk getirmek suretiyle, sansür pratiklerine yeni bir perspektif kazandıran bu uygulamamız için, ‘serbest pazar ekonomisinin en büyük icadı olan demokrasinin yeni ve ileri bir faza geçtiği’ şeklinde özetlenebilecek memnuniyet dolu tepkiler vermişlerdir.

Şirketler, pazar ekonomisi ve rekabetçi süreçlerle asırlardır problemli bir ilişki sürdüren ve onlara karşı her durumda aldıkları menfi, muhalif ve hatta yıkıcı tutumlarla tanımlanabilen solcu, sözde liberter ve sosyalist çevreler ise, beklendiği ve tahmin edildiği üzere, Twitter’ın bu yeni ve yaratıcı uygulamasını da, sosyal memnuniyetsizlik atmosferi ve politik muhalefet iklimi üretmek için kullanmaktan geri durmamışlardır.

Söz konusu muhalif duruş sahibi kesimlerin Twitter’ın bahse konu uygulaması için dile getirdikleri itirazları ‘ifade hürriyetinin ülkelere göre farklı yorumlanması; bir diğer deyişle, bazı ülkelerde yayınlanmasında sakınca görülmeyen bir ifadenin, diğer bazılarında yasaklanması ya da sansür edilmesi kabul edilemeyecek bir durumdur’ toptancılığı şeklinde özetlenebilir.

Değerli paydaşım ve kârdaşım,
Temellerini; Rousseau, Voltaire ve Kant’ta bulan köhnemiş, miyadını doldurmuş modernist aydınlanmacı zihniyetten alan yukarıdaki ifadenin, 21.asrın post-modernist ve dijital evreninde artık sağduyulu tüketicilerin gündeminde olmadığı aşikârdır.

Bugün, insanlığın en şerefli parçası olan Hz. Müşteri’nin, benliğini ve muhayyelesini kirletecek ve zehirleyecek bu gibi arkaik ve dinazorca ifadelerden olabildiğince uzak durmasının, insanoğlunun ‘post-human human (insan-ötesi insan)’a doğru yaptığı o tarihi ve heyecanlı yolculuğun sağlığı ve selâmeti açısından elzem olduğuna inanıyorum.

Bizim, ‘ülkelere göre farklı kullanıcı filtreleri uygulamasına geçmek’ biçimindeki ‘sansürde devrim’ uygulamamız, Google, Facebook ve Youtube cephelerinde de büyük heyecan kasırgalarına neden olmuştur. Böylece Twitter, saydığım dijital imparatorluklara göre, ilk defa ön almıştır, rehber olmuştur denilebilir.

Kıymetli mesaidaşım,
Söz konusu uygulamamız, Rusya Devlet Başkanının Bilişim Baş Danışmanı ve Çin Halk Cumhuriyeti Teknoloji Bakanlığı Sekreter Yardımcısı tarafından da övgüyle ve sitayişle değerlendirilmiştir. Sahip oldukları devasa potansiyelleri yüzünden, Twitter’ın, önümüzdeki süreçte en hızlı gelişmeyi plânladığı pazarlardan olan bu ülkelerin, böylesi önemli bir uygulamamız hakkında bu derece hayırhah tutum almaları bizim için gerçekten ümit vericidir.

Bu alandaki son sürpriz Kuzey Kore demokratik Halk Cumhuriyeti’nden geldi. Şimdiye değin pazar ekonomisinin tamamen dışında kalmayı başaran Pyongyang rejiminin bir önde geleni, aktüel uygulamamızla birlikte, bize ülkelerinde çalışma hakkını tanıyabileceklerinin sinyallerini vermiştir. Şayet, bu olumlu sinyalleri de işe dönüştürmeyi başarırsak, dünyanın twet atılmadık bir milimetrekarelik bir parçası dahi kalmamış olacaktır.

Vefakâr dijital yoldaşım,
Konservatif dinlerin, arkaik ahlâk kodlarının, sanayi toplumuna özgü ulus ve ülke tanımlarının ve artık tedavülden kalkmaya başlayan şirket konseptlerinin yerini dijital çağın anlayışları, kuralları, kurumları, inançları, etik kodları almaktadır. Kapanan eski çağın yerine, şafağı söken yepyeni bir düzenin çarkları işlemeye başlamıştır artık. Twitter, artık durdurulamaz bir biçimde dönen ve ilerleyen o çarkların en önemlilerinden ve en devrimcilerinden birisidir işte.

Şayet, dünyadaki bütün insan teklerini müşterimiz yapabilir ve Twitter hesabı sahibi haline getirebilirsek, bu, Adam Smith’den beri, bütün serbest piyasaya iman etmiş ve inanmışların ülküsü ve ütopyası olan ‘kapitalistler için yeryüzü cenneti’ni gerçekleştirdiğimiz anlamına gelecektir.

Twitter, uygulamaya koyduğu zarif sansür hamlesiyle, küresel ölçekte nasıl takdir toplamayı ve öncü olmayı başarmışsa, bundan sonra da buna benzer başka hamleleriyle kapitalizmin küresel uçbeylerinden ve kapitalist dünya cennetinin kanonik kanunlarını yazan mihraklarından birisi olmayı başaracak kimyaya, anlayışa, kumaşa ve kurmaylığa sahiptir.

Tarihi bir dönemeçten geçtiğimiz şu an, içinde bulunmamız gereken ruh halini en iyi özetlediğine inandığım mottolarla tamamlıyorum bu memorandumu:

‘Bir Twitter, eski dünyanın bütün şirketlerine bedeldir!’ ve ‘Ne mutlu Twitterlıyım diyene!’

Yukarıdaki görsel Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü RSF'nin resmi sitesi olan http://en.rsf.org/ 'dan alınmuştır.

Atlantik ve Pasifik, biz bu sıralamayı beğenmedik; Şayet Paris’e gelirsek, Sınır Tanımayan Gazetecileri öperik!

2012-01-26T05:24:00.000-08:00

Bugün müthiş bir habercilik yapıp dünya basınının tamamını atlatacağım, bilmiş olun!

Ama önce, kişisel tarihimde geçmişe doğru uzun bir sıçrama yapacağım. Halâ devam ediyor mudur, doğrusu bilemiyorum. Çocukluğumda, ki bu durumda 1960’ların 2. yarısıyla, 1970’lerin ilk yarısından bahsediyoruz demektir, okullarda uygulanan ve sosyolojik ve pedagojik bakımlardan enteresan ve çok katlı okumalara müsait olan bir adet, hatta deyim yerindeyse bir çeşit ritüel vardı.

Yılda iki kere, tam da karnelerin dağıtılacağı günlerde, ilkokul ve ortaokul talebeleri okul bahçesinde toplanır ve okul müdürüne ve öğretmenlerine hitaben şöyle bağırırlardı:

‘Akdeniz Karadeniz, karneleri isteriz; şayet zayıf gelirse, öğretmene küseriz!’

Bu mâninin ilden ile, yıldan yıla, okuldan okula, hatta sınıftan sınıfa değişen şu şekildeki versiyonları da vardı:

‘Akdeniz Karadeniz, karneleri isteriz; şayet karne gelmezse, müdüre de gideriz!’, ya da, ‘Akdeniz Karadeniz, karneleri isteriz; eğer zayıf gelirse, müdüre de gideriz!’.

Bu deyişin, özellikle lise son sınıf talebeleri tarafından dillendirilen ve dönemine göre oldukça cüretkâr sayılabilecek bazı versiyonları vardı ki, onların, yüzlerce ergen ve sıtma görmemiş hançereden birden okul bahçesinde haykırılmasının eğitimcilerimizi çok da mutlu etmediğini tahmin etmek zor olmasa gerektir.

İşte bu ‘sakıncalı’ mâni versiyonlarından ikisi:

‘Akdeniz Karadeniz, karneleri isteriz; eğer zayıf gelirse, müdürün kızını isteriz!’, ‘Akdeniz Karadeniz, karneleri isteriz; eğer zayıf gelirse, müdürü de öperiz!’.

Yukarıdaki son mâninin, öfkeli lise talebeleri tarafından, bazı durumlarda, çok daha sert ve müstehcen formlarda haykırıldığının vâkî olduğunu sanırım siz de rahatlıkla kestirmişsinizdir.

Eğitime dair olan yukarıdaki tecrübemi, Kuzey Yarımküresindeki yüzlerce milyon öğrencinin karnesini alıp yarıyıl tatiline girmiş olduğu aktüel bilgisiyle birleştirip, buradan bir başka düzleme sıçrayarak bir analoji yapmaya çalışacağım. Bu kabil bir not verme ve tabiri caizse, karne dağıtma meselesinin sadece okullara özgü bir uygulama olmadığını da pekalâ biliyoruz. Meselâ, Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (Reporters Without Borders) - RSF, her yıl yaptığı üzere, bu yıl da, Dünya Basın Özgürlüğü Endeksini açıklayarak, iştigal sahasına giren meslek erbabı bakımından ülkelerin kondisyonunu insanlıkla paylaştı.

İşte, dünya ülkelerinin, 2011 yılı sonu güncellenen bilgileriyle oluşan küresel basın özgürlüğü sıralamasına ve konuyla ilgili ayrıntılı bilgi ve yorumlara erişebileceğiniz söz konusu kuruluşun resmi linki:

http://en.rsf.org/press-freedom-index-2011-2012,1043.html

Bu sıralama, doğrusu bizim moralimiz bozacak gibi gözüküyor. Zira, Türkiye, bunda, geçen yıla göre tam 10 basamak birden gerileyerek 179 ülke arasında 149. sıraya inmiş durumda. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütünün (RSF), Türkiye’yi az gelişmiş ülkeler arasına sokan, bir diğer deyişle, bize nerdeyse küme düşürten bu değerlendirmesinin dayandığı gelişmelere burada girmek niyetinde değilim. Zira, bunları, bu topraklarda yaşayan herkes az çok bilmektedir. Öte yandan, verdiğim linke tıklanıldığında, konuya dair oldukça ayrıntılı malûmata erişmek de mümkündür.

Yazımın devamında, bu metnin henüz ilk satırında müjdelediğim o dünya çapındaki gazetecilik başarımı paylaşacağım.

Evet, kedi olalı, neredeyse 40 yıldır, bir fare yakalamayı becerdim sonunda!

Mesleki sır olduğu için paylaşamayacağım çok özel kanallardan, yine meslek sırrı sayılabilecek olan çok büyük fedakârlıklarla ve tabii ki yine meslek sırrı olması icap eden olağanüstü maharetlerle elde ettiğim özel istihbarata bakacak olursak, RSF’nin başı fena belâ.

Neden? Neden olacak, başta, yukarıdaki sıralamada son 5 sırayı işgal eden İran, Suriye, Türkmenistan, Kuzey Kore ve Eritre olmak üzere, bu ligdeki yerlerini beğenmeyen çok sayıda ülkenin temsilcisi, önümüzdeki günlerde RSF’nin Paris’teki merkezi önünde büyük bir protesto gösterisi yapmaya karar vermiş de ondan.

Gösteriye Türkiye’den temsilcilerin katılıp katılmayacağı henüz meçhul. Ancak, söylentilere bakılacak olunursa, katılması kesinleşen ülkelerin Türkiye’yi de bu protestoya dahil etmek için yoğun bir kulis faaliyeti yürüttükleri de bir vakıa imiş.

Güzel ülkemizin yöneticilerinin temsil durumunun muallâkta olduğu bu protestoya milletimizin muhayyele gücünün ve espri yeteneğinin sembolik bir katkısı ve katılımı an itibarıyla zaten gerçekleşmiş durumda muhterem kârîm.

Mezkûr protestonun tertip komitesi, ülkemizde gerçekleştirdikleri temaslar sırasında, gösteride haykırılacak sloganların en gösterişlisini, en kapsamlısını ve en anlamlısını Türkiye’li mevkidaşlarından elde etmiş durumda.

İşte, Protesto tertip komitesinin kullanım hakkını aldığı ve Türkiye insanının yaratıcılığının ürünü olan o derin ve anlamlı slogan:

‘Atlantik ve Pasifik, biz bu sıralamayı beğenmedik; Şayet Paris’e gelirsek, Sınır Tanımayan Gazetecileri öperik!’

Bütün dünyayı atlatan yukarıdaki haberciliğimle bu sene Pulitzer’i alır mıyım bilemiyorum doğrusu. Ancak, Türkiye’de yılın gazetecisi seçilmeyi de fazlasıyla hak ettiğime canı gönülden inanmaktayım.

O da olmadı, hiç olmazsa saygın habercilik kuruluşu http://www.zaytung.com/ ‘un yazar kadrosuna davet edileceğimin ümidi içerisindeyim.

Yukarda paylaştığım atlatma haber öyle enteresan ve önemli ki, bir an için zihnime üşüşen ‘Zaytung gibi, küresel ölçekte saygınlığı ve kredibilitesi olan bir mecraya ismimi yakıştırarak, acaba hak etmediğim ve lâyık olmadığım bir konuma mı talip oldum?’ kaygısını derhal silip atıyorum kafamdan. Evet, evet, diğerlerini ihtimalleri bilemem, lâkin, bu gazetecilik marifetimden sonra zaytung yeni adresimdir dediğimde, bu hiç de imkânsız görülmüyor artık bana.

Ne diyeyim, haydi hayırlısı!

Theo Angelopoulos da 'Sonsuzluk ve Bir Gün' oldu işte

2012-01-25T11:24:00.000-08:00

Dünyaca ünlü Yunanlı film yönetmeni ve senarist Theo(doros) Angelopoulos (1935 – 24 Ocak 2012) Pire yakınlarında devam eden bir film çekimi sırasında, karşıdan karşıya geçerken, bir motosikletin çarpması sonucu öldü. Yunanistan’ın etkili gazetelerinden Kathimerini, kazaya yol açan aracın polise ait olduğu iddia edip, olayın şaibeli olabileceği ihtimalinini manşetten paylaştı.

Ustanın en çok izlenen, popülaritesi en yüksek filmleri olan ‘Ağlayan Çayır’ı, ‘Sonsuzluk ve Bir Gün’ü, ‘Ulis’in Bakışı’nı ve ‘Zamanın Tozu’nu sayısını unuttuğum kadar çok izledim.

Bu filmleri sayesinde beni (birçoğunu birazdan paylaşmaya çalışacağım çeşitli sebeplerle) derinden etkileyen yönetmeni, yazımın devamında anarken, sırf pratik olması hasebiyle, TA inisiyalini kullanacağım. Bu arada, aşağıdaki satırlar, şayet, bir aralar İstiklâl Caddesi ‘nin müzikal alâmet-i farikası haline gelen ve bu yüzden de kimilerince ‘Pera Cumhuriyeti Milli Marşı’ diye vasıflandırılan http://www.dailymotion.com/video/xeeh2t_to-vals-tou-gamou-eleni-karaindrou_music eşliğinde okunursa, metne çok uygun bir ambiyans oluşur diye de düşünmekteyim naçizane.

Son bir notu daha paylaşıyorum. Ölmeseydi şayet,TA, gelecek ay İstanbul’da olacaktı http://www.turkpsikanaliz.com/tr/duyurular.asp?id=60 ve ben bu sırada bir punduna getirip tanışacaktım ustayla. Öyle plânlamıştım, lâkin, olmadı, olamadı işte…

Dedim ya, benim için çok özel biriydi TA. Bu yüzden de, alışılmış bir ölüm sonrası yas yazısı, kapsamlı bir ölüm ilânı, bir tür biyografi, ya da bir obituary gibi olmayacak yazım. TA’un, yukarıda da değindiğim gibi, her birini onlarca defa izlediğim 4 filminden bende kalan izlenimler, sezgiler, hissiyat olacak takip eden satırlarımı tayin ve tanzim edecek olan entiteler.

Son 40 yılda sektöre giren bütün kaliteli yönetmenleri bir şekilde etkilemeyi bilen TA, sinemasını kurarken, ismini saymayı unuttuğum diğer auteur’lerin yanısıra, bana kalırsa en çok Bergman, Tarkovsky, Antonioni, Kurosawa ve Fellini’den etkilenmiştir.

Gerçek bir auteur’dü o. 7. sanata gerçekten değer katanlardan ve kendi özgün sesini ve lisanını yaratmayı başaranlardan olarak terki dünya eyledi..

Tarih denen o büyük anlatıyı, Yunanlıların ve sosyalizmin geçmişiyle ilgili kısımları esas olmak üzere, bir ana tema halinde sürekli işledi. Bellek, hatıralar, hatırlamak TA’nın kovaladığı (yoksa onlar mı ustayı sürekli takip ediyorlardı?) diğer favori izleklerdendi.

Hayat, hayatımız dediğimiz o büyülü, o esrarengiz, o anlaşılmaz, o mucizevi ‘ŞEY’, aslında daha önce yaşadığımız bir hayattan unuttuklarımızı hatırlamak mıdır acaba? Yoksa, yoksa sakın bizler, bütün bir insanlık alemi; Olimpos dağının zirvesinde mukîm tanrılarla yarı tanrı titanların gördüğü düşlerdeki hayali, uçucu, gerçekliği olmayan karakterlerden mi ibaretiz?

Yolculuk, (ister gönüllü, ister gönülsüz yapılanından olsun, ister zihindeki anıları kovalasın, isterse de gerçek dünyadaki hakiki insanları izlesin) seyahat TA’nın bir diğer favori teması ve takıntısıydı. TA bütün yolculukların izini süren bir izci, bir ‘Stalker’di. Çocukluğa, hayatımızın o altın, o mes’ut, o neşeli çağına yapılan bir yolculuk; kaybettiğimiz ya da kovulduğumuz cennete, Aden Bahçesine yapılan bir yolculuk, sevgimizi kanıtlamak ve yurttaşlarımıza verdiğimiz sözleri yerine getirmek, yurdumuza karşı olan vazifelerimizi ifa etmek için yaptığımız yolculuk; bizi neredeyse ilâhi bir tutkuyla sevip de, yıllardır bıkmadan - usanmadan ve tabii ki ihaneti aklından bile geçirmeden (kaderini, kaderimizi örerek ?) bekleyen sevdiğimize kavuşmak için yaptığımız yolculuk; kendine, kendi belleğine yapılan yolculuk; hicretler; tehcirler; sürgünler….Bütün bunlar TA’nın sorun ettiği unsurlardı.

Hani bazı insanlar ‘yazmasam, bilimle uğraşmasam, felsefe yapmasam ölürüm’ derler ve biz bunun doğruluğundan, sahiciliğinden zerrece kuşkuya düşmeyiz ya, işte TA, yaşamak için bildiği yegâne duruş olan film çekmeyi bu yüzden seçmişti adeta. O, rafine ve pür bir sinemacıydı. Çektiği filmleri çekmeseydi yaşayamazdı bence; sinemasının hayatında işgal ettiği yere bakınca, bu cümlenin onun ontolojik duruşuna çok denk düştüğüne inanıyorum.

Çok zor izlenen filmler yaptı, bu yüzden de az izlenirdi. Yavaş gelişen ve anormal uzun olan plânların oluşturduğu eserleri; video oyunu ya da müzik klibi kıvamındaki Holywood yapımlarının tam zıttıydı. TS, filmlerinin dingin plânları, çok yavaş ilerleyen temposuyla izleyicisine sanki ‘yavaşla’ diyordu, ‘hızlıyken düşünemezsin, anlayamazsın, fark edemezsin. Bu yüzden yavaşla!’.

TA yerden göğe kadar haklı bana kalırsa; post-modern tahayyülün ve tasavvurun baskın elemanları olan sür’at, hız, acele etmek ve koşmak, anlamanın ve anlamın katledildiği verili aktüel uğrakta aranan ‘olağan şüpheliler, doğal katil zanlıları’ olsa gerektir, öyle değil mi?

İzleyicisinde, sanki hareketsizmiş intibaı yaratan bir kamera, yavaş akan, hatta zaman zaman hiç akmayan çok ama çok uzun plânlar sizi sıkabilir. Ancak, o kadrajların çerçevelediği plânlar öyle tabloları resmederler ki, izleyicisine de şunu söyletirler eninde sonunda: TA, sinemanın, 7. sanatın ve kameranın şairi olmalı!

Ken Loach bugün halâ sosyalistken, TA epeydir o kamptan değildi. Loach, halâ da bu muhalif duruştan beslenen ve dönüp o duruşu besleyen ve konsolide eden filmler yapmaya devam ederken, çok uzun süre önce onunla aynı duruşu paylaşan TA ise, reel sosyalizmin devrime ihanet etmesine dayanamadı ve terk etti muhalif sosyalist mesajlar veren filmler yapmayı.

Evet, kamerasını sosyalist mücadeleye adamaktan vazgeçeli çok olmuştu ama, bu onun apolitik bir sinemasal duruşa sahip olduğuna ve politik mesajlar içermeyen filmler yaptığına işaret etmez hiç kuşkusuz. TA; zulme, ırkçılığa, kadın ve çocuklara yapılan kötü muamelelere, politik şiddete maruz kalanlara, yurdunu ve yakınlarını terk ederek kaçmak zorunda kalanlara ya da sürgün edilenlere sürekli olarak kamerasını çevirdi. Göç, sürgün, yurtsuzluk, yoksulluk, mülksüzlük, geleceksizlik, belirsizlik, geleneklerin dağılması, ihanet, sadakat, karşılıksız aşk, kır hayatının çöküşü, babanın elinde olmayan nedenlerle evini ve ailesini terk etmesi ya da ölmesi – öldürülmesi , ailenin dağılması TA sinemasının sürekli sorunsalları olageldi. Bu yüzden de TA, politik slogan atmadan politik duruş sahibi olan ender auteur’lerden birsi olarak yazdırdı adını 7.sanatın büyülü sayfalarına.

‘Sürekli inisiyalle anarak ustaya acaba saygısızlık mı yapmaktayım’ şeklinde bir kaygı peydahlayıverdim birden ve onun tam ve orijinal ismini bir kez daha yazarak vicdanımı rahatlatmak istiyorum. Evet, Theodoros Angelopoulos’un, beni, ruhumun en derin labirentlerinden ve benliğimin en karanlık katmanlarından yakalayan mahiyeti, onun sinemasının sahip olduğu metafizik boyutuydu. Kendisi sürekli olarak metafizik problemlerle hemhal olduğundan olsa gerek – ki, bu tabiatı, onu, ister istemez filmlerini çoğunlukla varoluşçu bir felsefi zemin üzerinde inşa etmeye icbar etmişti – filmlerindeki en sıradan karakterlerin bile daima bir fizik ötesi kaygı ya da sorunsalları olurdu. Genel film izleyicisi için anlaşılmaz, sıkıcı, sevimsiz ve itici olabilen bu durum; benim gibi TA fanatiklerinin aradığı felsefi temaları ve içinde kaybolmayı yeğlediğimiz geniş ve derin afâkı (ufukları ) sağlayan fevkalâde önemli artılardı.

Varoluşçuluk ve metafizik kaygılar gibi her biri kendi başına problemli alanlardan beslenen filmler yapınca, ister istemez bazı handikaplarla karşı karşıya kalıyorsunuz. Çok sayıda ‘demir leblebi’ sayılabilecek ağır temayı birlikte işlemek ve bunun doğal ve zaruri bir sonucu olarak da, karakterlerine çoğu zaman ‘felsefi replikler’ yakıştırmak TA sinemasının yumuşak karnı ve aşil topuğuydu. İzlediğim 4 filminde de ‘büyük büyük’ konuşulan öyle sahneler vardı ki, filmler işte tam da bu plânlarda çok ciddi manalarda samimiyet ve inandırıcılık sorunları taşımaktaydılar.

Varoluşçu olduğunu söylemiştim büyük ustanın. Bu demektir ki, TA, sinemasında esas olarak bireyin, insan teklerinin trajedisini çekti. Kimdi bunlar? Bunlar, ağırlıkla aydınlardı. TA, kendi küçük obasının, dar çevresinin sorunlarını filmografisinin ve retrospektifinin merkezine aldı. Bu durum, onun sıradan insanların dertlerine uzak durduğu anlamına gelmez hiç kuşkusuz. Büyük auteur, sıradan eşhası da çekti. Ancak, onları, onlarla empati kurarak, onlar gibi hissetmeye çalışarak değil de, Homeros gibi, Aristofanes gibi yazdı. Bir diğer deyişle, TA’un filmlerindeki en sıradan karakterler bile, büyük kayıpların ve görkemli hezimetlerin trajedik kahramanları olarak resmedildiler.

İnsan varoluşunun trajedik açmazlarını ve metafizik dolayımlarını dert ediyorsanız şayet, bu, sizi ister istemez ‘Bilinç Altı (yoksa ‘Bilinç Ötesi’ mi demeliydim?)’ denen o büyük bilinmeyene, o halâ büyük ölçüde keşfedilememiş olan aleme açılan kapıların önüne bırakacak demektir. Sizi, var oluşunuzu anlamlandıracak kutlu cevaplarla, ya da, yaşamınızı bir mütemadi ‘angoise (ölüm korkusu)’a dönüştürebilecek olan lanetli ve belalı sorularla baş başa bırakabilecek olan o kapıyı açıp açmamak sizin bileceğiniz iş. Lâkin TA’nın, sizi getirdiği bu noktayı kaale almak zorunda olduğunuz da aşikârdır.

Antik dönemdeki Klasik Yunan felsefesi ve trajedyasını 20. asrın sorunsallarına yedirerek, izleyicisini, kişisel ve toplumsal bilinçaltının zenginlikleriyle ve problemleriyle yüzleşmeye davet eden TA’nın sineması, işte bu yüzden içine girilmesi, anlaşılması, hıfzedilmesi, şerh edilmesi fevkalâde zor olan bir dünyaya nispet eder. Yerli dizlerin o beylik temalarıyla, o bildik trük ve entrikalarıyla; Holywood kalıplarına alışmış izleyiciye bu yüzden itici gelir TA sineması.

Theo Angelopoulos’a dair son bir tespit: Usta; serapa vicdan, tepeden tırnağa insaf, lebaleb iz’an ve tecessüm etmiş irfandı!

Oysa, çağ, post-modern çağımız ne yazık ki ‘vicdansız’ olarak nitelenebilir. Bir diğer deyişle, 21. asır ve onun çaresiz, hedefsiz insanı, epeydir, neredeyse Heidegger’den beri, vicdansızdır ve işin kötüsü bu durumun da farkında değildir.

Son söz, Theo Angelopoulos’un film müzklerini yapan büyük bestekâr Eleni Karaindrou hakkında olacak. Ustanın ekürisi, kankası, yoldaşıydı ve ruh ikiziydi Karaindrou. O olmasaydı TA sineması kesinlikle eksik kalırdı.

Eleni’den bir baş yapıtla bitsin öyleyse bu yazı:

http://www.youtube.com/watch?v=C0ovSeh4Vvw

Uğur Mumcu'nun katil ve azmettiricileri yakalanamazsa, Hrant Dink cinayeti de çözülemeyecektir, ya da vice versa!

2012-01-24T14:04:00.000-08:00

Bugün 24 Ocak, Uğur Mumcu’nun öldürülmesinin 19. yılı. Geçen onca senenin ardından, bırakın Mumcu cinayetinin azmettiricilerinin yakalanıp cezalandırılmasını, henüz daha bu menfur suikastın tetikçilerine bile erişilebilmiş değil.

Sorumluluğu, İran İslâm Cumhuriyetinin derin devletiyle ilişkili olduğu ileri sürülen karanlık ve şaibeli bir örgüte, Kudüs Savaşçılarına yıkılan bu cinayet, yapılan onca soruşturmaya karşın, ne yazık ki, karanlıkta kalmış siyasal cinayetlerin en önemlilerinden birisi olma vasfını korumaktadır.

Bu arada, cinayet sırasında iktidar olan DYP – SHP koalisyonunun önde gelen bütün önemli simalarının, Mumcu’nun Karlı Sokak’a dökülen kanı daha soğumamışken, ‘Uğur Mumcu suikastını aydınlatmak ve suçluları, sorumluları kanun önüne çıkarmak bizim namus borcumuzdur’ demelerine karşın, daha sonra sergiledikleri icraatlarla bu konuda tam manasıyla ‘sınıfta kalan’ bir performans sergilediklerini de hatırlayıp bir kenara not etmekte de fayda vardır.

Araştırmacı gazetecilik denilen mesleki janrın Türkiye’deki en önemli temsilcilerinden olan bu dürüst, samimi, çalışkan ve yurtsever habercinin katillerinin ve azmettiricilerinin halâ yakalanamamış olması, karanlık güçleri, bunun akabinde de benzer eylemlere girişmek noktasında cesaretlendirmiş olmalıdır. Öyle ki, meseleye bu açıdan bakıldığında, 19 Ocak 2007’de öldürülen Hrant Dink’in azmettiricilerinin de, Uğur Mumcu cinayetinin faillerinin yakalanamamış olmasından cesaret buldukları pekalâ söylenebilir.

Araştırmacı gazetecilik dendiğinde, öldürülmesinin üzerinden 19 yıl geçtikten sonra bile, ülkemizde halâ ilk akla gelen isim olması, Mumcu'nun; mesleğine, insanına ve ülkesine yaptığı katkıların somut bir nişânesi gibidir. Kısa sayılabilecek hayatı boyunca yapıp ettikleriyle Uğur Mumcu, hem ülkesinin kayda değer aydınlarının ve hem de unutulmaz gazetecilerinin arasına ismini yazdırmayı başarmış ve böylelikle de tarihteki yerini almıştır.

Uğur Mumcu, sadece Türkiye toplumsal formasyonunun parçası olan insanımıza değil, aynı zamanda Doğu Akdeniz ve Orta Doğu coğrafyasının sakinlerine de ait olan çok bir temel zaafı 'bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak' şeklinde formüle ederek Türkiye kültür dairesine işlevsel, kuşatıcı, kapsayıcı ve unutulmaz bir deyim kazandırmıştır.

Ödürülmesinden sonra yapılan bir anma etkinliği sırasında, eşi Güldal Mumcu'nun, aynı zamanda yakın aile dostları olan dönemin kudretli simalarından Emniyet Genel Müdürü Mehmet Ağar'a 'Mehmet Abi, Uğur'un katillerini' bulun diye ağlayarak yalvardığı, Ağar'ın ise buna 'yapamam Güldal, bunu benden isteme, tuğlayı çekersem Türkiye Cumhuriyeti kalmaz!' mealinde cevap verdiği toplumsal hafızamıza mal olmuş önemli ve enteresan bir anekdottur.

Uğur Mumcu'nun katledilmesinin ondokuzuncu yılında, onun gerçek katillerinin ve bu menfur eylemin azmettiricilerinin bir an önce yakalanıp kanun önüne çıkarılmaları ve hak ettikleri cezaya çarptırılmaları doğrultusunda güçlü bir kamuoyu beklentisi olduğuna işaret etmek, bu konuya dair verili havayı objektif yansıtmak adına gereklidir.

Türkiye toplumsal formasyonunun dürüst, namuslu, demokrat ve yürekli kadın ve erkekleri; Uğur Mumcu’nun katillerinin ve azmettiricilerinin yakalanmasının Hrant Dink’in azmettiricilerine giden yolu aydınlatacağını; aynı şekilde, Hrant Dink’in gerçek azmettiricilerinin kanun önünde hesap vermesinin de Uğur Mumcu’nun katil ve azmettiricilerinin açığa çıkarılmasına yardımcı olacağına inanmaktadır.

Bir diğer deyişle, Uğur Mumcu ve Hrant Dink cinayetlerinin gerçek azmettiricileri kanun önüne çıkarılıp, lâyık oldukları üzere, en ağır cezalara çarptırılmazlarsa, bu durumun, gelecekte de benzer türden komplolara girişmek isteyen karanlık güçlere cesaret vermesi söz konusu olabilecektir.

News Corp, Sabah - ATV Grubuyla ilgilendiğini WSJ üzerinden açıkladı

2012-01-22T15:33:00.000-08:00

Gripten henüz tam manasıyla kurtulamadığım için, işittiğim çınlamayı önce nekahat döneminin kulaklarıma oynadığı bir oyun sandım. Bunun, cep telefonumun sesi olduğunu anlayıp ona cevap verdiğimde ise şaşırdığımı itiraf etmeliyim. Telefondaki ses, Ağustos ayının ortasından beri, benim bilinçli olarak görüşmekten kaçındığım dostum F.Z.’ye aitti.
Çılgınlar gibi okuyan, kelimenin tam manasıyla kendisini yetiştirmiş bir oto-didakt olan F.Z., çeşitli konulara dair geliştirdiği orijinal tezleriyle her zaman şaşırtmayı bilmiştir beni. Onunla 2011 Ağustos'unun başlarında yaptığımız bir sohbetin içeriğine http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/09/cok-sk-erdoganc-dostum-fznin-erkek.html linki ile, ilkinden 10 gün kadar sonra yaptığımız gerilimli bir telefon görüşmesinin muhteviyatına da http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/08/ingiltere-isyan-murdoch-kurtama.html bağlantısı üzerinden erişmek mümkündür.

Bırakınız reklâmının yapılmasını; tanımadığı üç kişi arasında isminin geçmesinden ve yaptıklarının söz konusu edilmesinden dahi rahatsız olduğu için ismini veremediğim ve muhayyel bir F.Z. inisiyali ile kendisine gönderme yaptığım mezkûr dostumla tanışıklığımızın geçmişine dair olan bu hatırlatmalardan sonra, bu sabah beni aramasına müteakip aramızda geçen konuşmayı paylaşmaya sıra geldiğini düşünüyorum.

‘Hocam, muhterem hocam, nasılsın?’

Şaşırmıştım, arayan, neredeyse 5.5 aydır görüşemediğimiz F.Z.’ydi. Amatör felsefeci, amatör bilimci, esaslı bir Erdoğan hayranı olan mütedeyyin arkadaşım, sıra dışı fikirlerin adamı, eksantrik iddiaların ve komplo teorilerinin müellifi F.Z.

Aslında, haftada en az iki gün, yaptığım kitap müzayedeleri yüzünden, Beyoğlu’na, yani onun muhitine gitmeme karşın, bu kadar uzun bir süredir görüşememiş olmamız, büyük ölçüde benim bundan kaçınıyor olmamla ilgiliydi. Bu yazımda, bugünkü konuşmamızın içeriğini paylaşmakla yetineceğimden; esasen bir arada olmaktan oldukça zevk aldığım F.Z.’den neden yaklaşık yarım yıldır ayrı kalmayı tercih ettiğimin nedenlerine girmeyeceğim. Zaten, buna dair bütün bilgilere, yukarıdaki linklere tıklamak suretiyle erişmek mümkündür.

F.Z.’nin, beni hayırsızlıkla itham etmesine, aramızdaki ilişkinin büyük ölçüde onun gayretleri sayesinde ayakta olduğunu söylemesine karşı haklı haksız çeşitli bahaneler ileri sürerek kendimi savunmaya çalıştım.

‘Neyse, bırakalım bunları hafız, seni aramama neden olan son gelişme hakkındaki görüşlerini merak ediyorum’ diye devam etti F.Z., ‘sanırım sen de okumuşsundur. Dünyanın en büyük medya grubu News Corp alacakmış Sabah – ATV Grubunu. Buna dair haber, söz konusu grubun amiral gemisi sayılan WSJ’da yayınlanmış. Grup, bu alım için 1 milyar doların üzerine bile çıkmaya kararlıymış, o derece ciddiymiş anlayacağın iş’.*

‘Eee, ne var bunda; dediğin grubun Türkiye’deki ilk medya satın alma operasyonu olmayacak ki bu. Daha önce de TGRT tv’yi alıp fox tv yapmamışlar mıydı?’ der demez lâfımı ağzıma tıkıverdi F.Z..

‘Ya hafız, nasıl böyle söylersin, hakkaten anlayamadım senin bu tutumunu. Hiç Enver Ören’in mütevazi kanalıyla, Türkiye’nin en büyük medya gruplarından olan Sabah – ATV’nin satışı mukayese kabul eder mi Allah aşkına?! Üstelik, bu sefer satışa konu medya organlarının sahibi olan Ahmet Çalık, Tayyip Bey’e olan yakınlığıyla tanınmakta. Ve buna ilâveten, Çalık Grubunun CEO’su olan Berat Albayrak da Başbakan’ın damadı oluyor. Sence bütün bunlardan sonra bu satışı sıradan bir el değiştirme olarak görmek mümkün müdür?’

‘Sevgili F.Z., değerli dostum, bana kalırsa sen gene öküz altında buzağı görmüş olmalısın; aksi takdirde, bu sıradan ticari faaliyeti böyle gereksiz yere büyütmezdin.’ Lâfımı henüz tamamlamıştım ki, F.Z.’nin öfkeli sesi patladı telefonu dayadığım kulağımda:

‘Hacım, bak bu sefer fena çuvalladın, fena ıskaladın doğrusu. Yaw kardeşim, alımı yapacak olan şirket News Corp değil mi? News Corp bir Avustralya Yahudisi olan Rupert Murdoch'ın değil mi? Rupert Murdoch denen kişi, bütün imkânlarını ve hayatını neo-con ideallerin küresel anlamda realize edilmesine adamış fanatik bir evangelo-siyonist değil mi? Bu adamın bir çok yayın organında, her Allah’ın günü Başbakan Erdoğan aleyhine, başta 'islamofaşist' olmak üzere, hakarete varan çok ağır yayınlar yapılmıyor mu? Ha, yapılmıyor mu?’. Sorduğu soruya yine kendisi cevap veren dostum, heyecanlı ve öfkeli bir tonlamayla devam etti söylevine:

‘Sevgili hocam, hafızım, sen bunları ıskalamazdın ama, sanırım yeni kalktığın grip senin ferasetini ve sağduyunu azıcık törpülemiş olmalı, ha, ne dersin? Yoksa bu denli ayan beyan ve aşikârane olan detayları birleştirip, sen de olayların gerisindeki ‘Büyük Resmi’ rahatlıkla görebilecektin, öyle değil mi? Bir hatırla bakalım, siyası muarızları Tayyip Beyi ve AKP’yi en çok neyle suçluyorlar? Bir ABD – İsrail projesi olmakla, öyle değil mi? İşte bu satış olursa, bu iddiayı dillendirenlerin eline ciddi bir koz verilmiş olmayacak mı dersin? Şayet bu satış olursa ve yeni sahiplerinin elinde Sabah – ATV Grubu hükümet yanlısı yayınlar yaparsa, bu temelde muhaliflerinin ve en çok da Ergenekoncuların yapacağı ‘gördünüz mü, biz haklı çıktık işte. Erdoğan, azılı siyonist ve neo-conlarla nasıl da işbirliği yapıyor, biz bunu yıllardır söylemiyor muyuz zaten!’ merkezindeki propagandanın mütedeyyin – muhafazakâr kesimleri tesiri altına almasına nasıl mani olunacak?’

Benim ‘yapma dostum, bu işler bu kadar basit mi Allah aşkına?! Mütedeyyin ve muhafazakâr kesimler de sanki Ergenekoncuların dediklerine inanırmış gibi konuşmuyor musun, şaşırıyorum doğrusu. Üstelik, News Corp’un eline geçtiğinde, grubun muhalefet yapmayacağı ne malûm?’ şeklindeki lâfımı hışımla kesti F.Z. :

‘Hocam, muhterem hocam, esas bu işler senin pencerenden göründüğü kadar basit değil. Hem de hiç değil! Doğru diyorsun, News Corp satın aldıktan sonra, Sabah – ATV Grubu örtülü de olsa muhalefete geçebilir. Ki, fox tv’nin de yaptığı tam da budur. Bak, fox tv’yi izle, nasıl sinsice, satır araları üzerinden AKP’yi ve Erdoğan’ı yıprattıklarını rahatlıkla fark edeceksin. Bence, işte bu yüzden, yani, el değiştirdikten sonra Sabah – ATV’nin muhalefete geçmesi durumunda da, hükümeti desteklemeye devam etmesi halinde de iktidar zorda kalacaktır. Anlayacağın hafız, bu satışın azılı evangelo-siyonist ve tescilli neo-con mihrakı olan News Corp’a yapılması her durumda Tayyip Bey’in başını ağrıtacaktır. Dikkat edersen Tayyip Bey dedim. Zira, onların AKP içinde en çok nefret ettikleri ve korktukları kişi Tayyip Beydir. Çeşitli herkesçe malûm küresel bazı mihraklar ve mahfiller, işte bu yüzden, özellikle ‘One Minute’ vak’asından beri, Tayyip Beyi istenmeyen adam ilân ettiler. Onlara göre Başbakan sağı – solu belli olmayan, her an kontra bir yumruk çıkararak rakibini devirme potansiyeline sahip olan, kontrol edilemez – telkinde bulunulamaz, ABD – İngiltere –İsrail aksını terk etmesi sürpriz sayılamayacak olan güvenilemez birisidir. İşte, Başbakan’a çok yakın bir iş adamının sahibi olduğu ve tepesindeki profesyonelin de Başbakan’ın damadı olduğu bir grubun satış yapmayı düşündüğü muhtemel alıcılarının Tayyip Bey hakkındaki pozisyonu budur sevgili kardeşim. Şimdi soruyorum sana hacım, bu ahval ve şeraitte, bu satış, söz konusu grup yerine, bu kabil soru işaretlerini doğurmayacak olan başka bir müteşebbişse satılsa, bu çok daha iyi olmaz mı sence?’

‘Valla dostum, dediklerine katılamıyorum doğrusu. Ben, bu satışı, her durumda sıradan ve olağan bir ticari faaliyet olarak görüyorum ve kamuoyunun aklı başında ve makul unsurlarının da aynen benim gibi görüp algılayacaklarına da inanıyorum vesselâm'.

Dediklerim F.Z.'nin hoşuna gitmemiş olacak ki, söylene söylene kapattı telefonu.

Küresel olayları, sağlıklı ve salim bir bakış açısından analiz etmek yerine, mütemadiyen tertiplerle ve komplolarla açıklamaya meyyal bir anlayışa ve duruşa sahip olmayı seçen arkadaşım F.Z.'nin, Sabah - ATV Grubunun satışına dair hissettiği uçuk-kaçık kaygıları paylaştığım satırlarımı, bu hadiseye dair olan şahsi görüşlerimi de serdederek tamamlayacağım.

1 - Türkiye medyasını iyi tanıyanlar, Kanal D ve Hürriyet gazetesi dışındaki bütün medya organlarının, sürekli ya da zaman zaman olmak kaydıyla, zarar ettiklerini söyler dururlar yıllardır.

2 - Sabah - ATV Grubunun da zararda olduğu ve şimdiye değin yapıp ettikleriyle fevkalâde akıllı ve müdebbir bir iş adamı olarak temayüz etmiş olan Ahmet Çalık'ın bundan hiç ama hiç haz etmediği epeydir medyanın derin kulislerinde speküle edilen hususlar arasındaydı. Bu durumda, sahibi için, 1 milyar doların üzerinde bir kaynağın bağlı olduğu bu medya varlığını elden çıkarmanın çok makul ve beklenir bir ticari refleks olduğunu düşünüyorum.

3 - Hatırlanacaktır, daha birkaç gün önce, 3. Boğaz Köprüsü ve Kuzay Marmara Otobanı için gereken dış finansman sağlanamamış ve ihale iptal edilmişti. Küresel krizin yeni bir faza girmesinin ve hatta kimi analist ve ekonomistlere göre yeni bir dip yapmasının beklendiği 2012'de, uluslararası finans çevrelerinin, milyar doları aşan bir medya satın alma operasyonu için fon sağlamak noktasında da çok istekli davranmayabileceklerini bir kenara yazalım derim.

4 - Dünyanın en büyük medya şirketi olan News Corp'un bu satışla ilgilenmesi ve üstüne üstlük bunu da amiral gemisi sayılan WSJ'da 'milyar doların üstüne çıkacak bir teklif vermeye hazır olduğu' bilgisiyle paylaşması bana kalırsa çok olumlu bir gelişmedir. Zira, Sabah - ATV Grubu gibi devasa hacimli bir medya alımına talip olabilecek sayılı küresel kuvvetten birisidir bu şirket.

5 - News Corp'un sahibinin Yahudi olması üzerinden bu alışverişi eleştirmek ırkçılık ve anti-semitizm yaparak nefret suçu işlemek demektir. Bana kalırsa, aklı başındaki hiç kimse böylesi bir insanlık ve nefret suçunu işleyenlerin hizasına yazmamalıdır adını.

6 - Ruper Murdoch ile çok önemli yerlerdeki şirket tepe yöneticilerinden bazılarının siyonist veya evangelo-siyonist oldukları çok uzun süredir dillendirilen iddialardandır. Bunları söyleyenler, grubun çeşitli yayın organlarının habercilik anlayışlarına gönderme yaparak tezlerini savunmaya kalkarlar. Bunların ıskaladıkları husus, bünyesinde küresel ölçekte yüzlerce önemli tv kanalı, gazete, dergi, radyo istasyonu olan devasa bir grunun, her görüşten medyaya sahip olabileceği keyfiyetidir. Ben araştırmadım, ama araştırılırsa, News Corp bünyesinde böylesi bir çok sesliliğe ve çok renkliliğe tesadüf edilebileceğine dair bir sezgiye sahip olduğumu da paylaşmak isterim.

7 - Komplo Kuramı, abartmamak kaydıyla el altında bulundurulması gereken bir enstrümandır. Doğrusu, dünyada olup bitenleri birbirini izleyen bir komplolar silsilesiyle açıklamak zaman zaman benim de başvurduğum bir yoldur. Ancak, bu çözümleme tarzı, bu akıl yürütme biçimi özünde sağlıksızdır ve insanı çok yanlış sonuçlara sevk edebilir. AKP'nin bir ABD ve İsrail projesi olarak doğduğu da böylesi bir komplo kuramıdır. Bu iddianın inananları, şu ya da bu sebeple yeminli AKP düşmanı olan çevrelerdir. Özellikle de Ergenekon vb davalardan yargılananlarla, bu davaları toptan haksız bir siyasi operasyon olarak gören çevrelerin prim verdikleri bu iddiayı, hakikatle mutabık görmeyenlerdenim. İktidarı destekleyen yayınlarıyla bilinen önemli bir medya grubunun News Corp'a yapılabilecek olası satışının ardından, bu merkezdeki iddiaların yeniden gündemin üst sıralarına taşınmaya çalışılacağını öngörüyorum. Ancak, bu iddiaların toplumu etkileme gücünü oldukça zayıf görüyorum. Diğer bir deyişle, aynı çevreler aynı komplo teorilerini savunmaya devam edecekler gibi geliyor bana.

8 - News Corp'un fox tv'deki yayın çizgisinde, komplo teorilerini haklı çıkaracak türden emarelere, izleyebildiğim kadarıyla, rastlayamadığımı teslim etmek durumundayım. Söz konusu grup, Sabah - ATV iktisadi bütününü satın alırsa şayet, bana dengeli bir yayın çizgisi izlerler gibi geliyor.

9 - Ezcümle, Sabah - ATV Grubunun, News Corp tarafından alınmasında, yukarıda görüşlerini paylaştığım dostum F.Z.'nin komplo teorisi mahiyetini taşıyan kaygılarını haklı çıkaracak türden sıkıntıların ve problemlerin doğmayacağına inananlardanım.

Sıraladığım bütün bu gerekçeler yüzündendir ki, Sabah - ATV Grubunun News Corp tarafından satın alınması, pekalâ hayırlara vesile olabilecek bir gelişmedir diyorum vesselâm.
*http://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/19742783.asp

Bilirler ki Dicle kıyısındaki o mazlum kuzular, Ömer gelecektir ve mutlaka hesaba çekilecektir o zalim kurtlar!

2012-01-17T15:20:00.000-08:00

Kadim meselleri, Adalet’e dair hikmetlerle bezeli esaslı ve ezeli kıssaları önemserim. Sevgi dolu melodik bir ses, diye başlar, onlardan birisi, tepeden tırnağa tecessüm etmiş merhamet olan bir ses, mutlak boşluğa baktı ve Adalet olsun dedi, ADALET, diye başlar. Ve Evren, ve mevcudat işte o anda adalet üzre kurulmuştur diye devam eder o mesel, adalet aşkına atar nabızlar, evet, böyle olmalı olanlar, inanırım buna ve bilirim.

Adaleti çekerseniz altından, varoluş duramaz ayakta, yalpalar ve düşer. Dicle’nin kıyısında o kuzular, kendilerini kurtaracak olanı beklerken o mazlum kuzular, daima umutlular ve bilirler ki Ömer gelecektir ve hesaba çekilecektir o zalim kurtlar. Kurtların avcı ve kuzuların ise mutsuz ve ebedi avlar oldukları bir Dicle meseli ne işe yarar, ne işe yarar Adalet ehlinin galebe çalmadığı bir mesel, söyleyin ne işe yarar?

Memleketin birinde Adalet, şayet en çok adalet diyenlerce tepeleniyorsa adalet, örseleniyorsa mütemadiyen memleketin tekinde Adalet, işler iyiye gitmiyordur ve işler ilânihaye de iyiye gitmeyecektir demektir. Açım, ekmek verin n’olur, ölüyorum, ahhh çok açım diyene uzatmadığında elini, ölür o, en fazla ölür, bu olur. Adalet istiyorum, eziliyorum, bil ki çok mağdurum diyene döndüğünde sırtını, ne olur? Adil muameleye kavuşamayana bigâne kaldığında sen, o, sonsuza kadar muazzeb olur, ebediyen muzdarip olur, yani, işte bu olur ve gerçekten de bu olur.

Evren, meselâ higs bozonu ve galaksiler, bir ödeşmedir, bir mütekabiliyet ve adil bir karşılıklılık halidir evren. Evren, gübreyi gübreyle ve gülü de gülle tartan bir mahkemedir, başka ne olabilirdi ki zaten? Sen varoluşa adil oldun mu, mevcudat da sana muadil davranır ve hiç şüphesiz adil. Korkmalıyız, bir köşesinde varlığın, mütemadi örselenirse adalet, bu kanserdir ve çürütür varoluşu, bu vebadır, korkmalıyız. Gülü gülle ve zulmü de zulümle tartmak sanatçısıdır evren, adaleti tepelemekten işte bu yüzden korkmalıyız.

Adaleti çekerseniz altından, vallahi varoluş duramaz ayakta, yalpalar ve düşer. Dicle’nin kıyısındaki o kuzular, kendilerini kurtaracak olanı beklerken o mazlum kuzular, daima umutlular ve bilirler ki Ömer gelecektir ve mutlaka hesaba çekilecektir o zalim kurtlar. Kurtların avcı ve kuzuların ise mutsuz ve ebedi avlar oldukları bir Dicle meseli ne işe yarar, ne işe yarar Adalet ehlinin galebe çalmadığı bir mesel, söyleyin ne işe yarar?

Bir avâz, bir nida, avaz avaz yayılır varoluşun derinliklerinde, Ömeerr, Ömeerrr! O Dicle ve o talihsiz kuzular Ömerlerini beklerken, Ömerlerini beklerken o çağ ve o coğrafya, zalim kurtlar galebe çalmaya devam ederler.

Ben biliyorum, yani inanıyorum: Ömer elbet gelecek, mutlaka ve nasılsa!

Grip beni paçavraya çevirdi!

2012-01-15T13:46:00.000-08:00

Grip (influenza) yüzünden iki gündür paçavraya dönmüş durumdayım.

Bu hastalığın halk katındaki bir isminin de paçavra hastalığı olması boşuna değil anlayacağınız. Gerçi, bunu bilmeyen yoktur sanırım. Bu yüzden de, bu tespiti paylaşmam olsa olsa malumun ilâmı olmuştur ya, neyse.
Evet, önce 7.5 yaşındaki oğlum hastalandı. Ardından anneannesi yatağa düştü, iki gündür de ben katıldım evdeki revir ahalisi arasına.

Başta belim olmak üzere, eklemlerim ve birçok kasım ağrıyor. Ateşim var ve iştahım yok. Bu arada burun akıntısı, baş ağrısı ve genizdeki sürekli akıntı da cabası.

Oysa, şayet rahatsızlanmasaydım, üzerinde biraz çalışarak paylaşabileceğim ne çok yazı taslağım birikmişti blogumda.

Bunlar Lefter, Denktaş ve Türkiye için önerdiğim ‘Büyük Barışma Projesi’ hakkında olan metinlerdi. Ki, özellikle Büyük Barışma Projesi hakkında olan metnimi tamamlayarak paylaşmak için sabırsızlanıyordum doğrusu.

Bu arada, aylardır tamamlamayı düşündüğüm iki devam yazımı da büyük ölçüde tamamlamış gibiydim.

Bunlardan ilki, daha önce birincisine http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/08/bizi-cennetten-kovduran-giyom-telle.html , ikincisine http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/08/ana-tanrca-elma-gul-5-ve-101-uzerinden.html ve üçüncüsüne de http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/08/tarihin-en-buyuk-komplosunun.html linki üzerinden erişilebilecek olan komplolarla ilgili fantastik diyebileceğim bir serinin dördüncü ve son yazısıydı.

Şimdi bu yazı, üzerinde sağlıklı ve sağlam kafayla bir müddet daha düşünülmeyi ve çalışılmayı bekliyor.

Final metnini paylaşmayı düşündüğüm ikinci serinin ilk yazısına http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/08/ayn-anda-hem-kendisi-hem-kendisinin.html linki ile ve ikincisine de http://ziyaversencan.blogspot.com/2011/09/hem-kendisi-hem-kendisinin-babas-ve-hem.html bağlantısına tıklayarak erişilebilir.

Bu yazım da, grip yüzünden tamamlayamadığı metinlerdendir. Bu sonuncusunun, kurmaca olduğunu, bir bilimkurgu hikâyesi olduğunu okuyanlar hiç kuşkusuz hatırlayacaktır.

Evet, blogumda, halihazırda, toplamda beş adet yazım, üzerinde bir miktar daha çalışılması halinde, okuruyla buluşabileceği kıvamda, yani taslak halinde beklemekte halihazırda.

Bu metni bile oldukça zor mental koşullarda, son derece kötü bir başağrısı ve burun – geniz akıntısı beraberliğinde zor belâ yazabildim.

Oysa çok yoğun bir hafta olacaktı önümüzdeki yedi gün benim için. Kitaplığımı ve arşivimi elden geçirecek, ciddi ve yoğun okumalar yapıp, yeni yazılar için alt yapı oluşturacak, yukarıda değindiklerimin dışındaki bazı başka taslak durumundaki yazımın bir kısmını da tamamlayarak paylaşacaktım.

Umarım önümüzdeki birkaç günde kendimi toparlarım ve hiç olmazsa Cumartesi günü Beyoğlu’nda yaptığım geleneksel kitap müzayedemi gerçekleştirmeyi başarabileceğim bir sağlık kondisyonuna kavuşabilirim.

Evet, ben halihazıra paçavra durumundayım. Umarım siz kendinize mukayyet oluyor ve bu grip belâsından kendinizi bir şekilde sakınmayı beceriyorsunuzdur.

Bu arada, yaşlılar ve risk altında olduğu kabul edilen belli hastalık grupları için önerilen grip aşısı için halâ çok geç kalınmış değil galiba.

Neyse, sabah ola, hayır ola diyorum ve yarın başlayacak yeni haftayı da sağlık alanında çok olumlu beklentiler içinde karşılamaya hazırlanıyorum.

Bu arada, grip gibi basit bir hastalığa kalıcı çare bulamayan uygarlığımızın, bu yüzden sınıfta kaldığını da haykırmayı, lâkırdımın burasında zaruri bir vazife addettiğimin bilinmesini isterim.

Dünyanın çeşitli ülkelerindeki bilim insanları arasında kendini bu hastalığın çaresini bulmaya adamış idealist bazılarının, bu misyonu kendisine neredeyse varlık sebebi sayarak ‘ey influenza, zalim influenza; ya ben seni bitireceğim, ya da sen beni!’ diye meseleyi kişiselleştirmesini bekliyorum ve umuyorum doğrusu.

Neyse, her durumda ben gribim ve bu hastalığa bu saatten sonra bulunacak çareler de aktüel derdime derman olamayacak ne yazık ki. Öte yandan ben, dinlenerek atlatacağım inşallah bu vartayı.

Siz, yukarıda da dediğim üzere, sizi enfekte etmek üzere fırsat kollayan ve etrafınızı kuşatmış olan influenza tehdidine karşı olabildiğinde hazırlıklı olun, e mi?

Yiğit Bulut'un, Başbakan Erdoğan'ın danışmanı mı oluyor?

2012-01-12T10:25:00.000-08:00

Başbakan Erdoğan’ın, Yiğit Bulut’u danışman olarak yanına alması beni şaşırtır doğrusu.

Biraz damdan düşer gibi oldu bu tespitim, öyle değil mi? Peki o halde, mevzuu, başından itibaren, kronolojik gelişim seyri içinde tartışmaya ne dersiniz?

İşte, söz konusu olayın kronolojik gelişim seyri…

Kamuoyu, hatırlanacaktır, 2012’ye, bir gazeteciyi, Yiğit Bulut’u tartışarak girmişti.

Bir diğer deyişle, daha önce kendisi habercilik yapan Bulut, başına gelenler yüzünden habercilerin konusu olarak gündeme adeta düşüvermişti.

3 Ocak 2012’de patlayan ve sadece basın camiasını değil, siyaset dünyasını da ilgilendiren ve ama en çok da Twitter gibi sosyal medya mecralarını dalgalandıran gelişme, Ciner Medya Grubu’nun, Habertürk tv’nin Genel Yayın Yönetmeni, programcı ve Habertük gazetesi köşe yazarı Yiğit Bulut’un işine son vermesiydi. Hem de öyle alışılmış bir yöntemle değil, Bulut’un Medya Grubundaki pozisyonu tümden iptal edilerek yapılmıştı bu işe son verme operasyonu.

Genç gazetecinin sadece işten çıkarılmasıyla yetinilmeyip, işgal ettiği mevkiin de ortadan kaldırılması (adeta ilga ya da imha edilmesi), özellikle sosyal medyada, (bahsi diğer olduğundan, burada değinmeyeceğim ironik çok sayıda yorumun yanı sıra) Ciner Grubunun Yiğit Bulut’la köprüleri geri dönüşsüz bir şekilde attığı şeklinde değerlendirilmişti.

Mercek altına aldığım konuyu olabildiğince objektif değerlendirmem, olayın asli tarafının, yani ‘mağdur’ pozisyona düşürülmüş kahramanının görüşlerine yer vermemle söz konusu olabilirdi ancak. İşte bu yüzden de, Yiğit Bulut’un, olay kamuoyuna mal olur olmaz twitter’da kendisini izleyenlerle paylaştığı görüşlerini alıyorum aşağıya:

https://twitter.com/#!/yigitbulutt

Bu arada, bir parantez açarak, popüler kişilerin sosyal medyadaki bir davranış normunu da eleştirmek istiyorum. Yukarıda verdiğim Yiğit Bulut’a ait Twitter hesabına bakanlar, onun, 45,000’nin üzerinden izleyeni olmasına karşın, hiç kimseyi takip etmediği fark etmişlerdir.

Bu tavır, biraz egzajere edimiş bir analizle, ‘ben kimseyi takibe değer görmüyorum’, ya da, ‘öyle meşgulüm ki, ancak tvit atabiliyorum, ama kimseyi izleyecek vaktim yok!’şeklinde yorumlanabilir. Bu yorumları aşırı bulanlar, sanırım şuna iştirak etmekte zorlanmayacaklardır. Bugün sosyal medyada genel kabul gören algıya göre, Twitter’da ‘farklı’, ‘elit’, ‘aristokrat’, ‘seçkin’ ve son zamanların moda tabiriyle ‘cool’ bir duruş sergilemenin ‘raconu’, sizi izleyenlerden sadece çok küçük bir kısmını izlemekten, diğerlerine ise alabildiğine uzak durmaktan geçmektedir. İşte Bulut, böylesi bir duruşa meyletmiş gibi gözükmektedir.

Öte yandan, sosyal medyaya özgü bu ‘cool’ duruşun bu coğrafyadaki en bariz mümessili, hiç kuşku yok ki Cem Yılmaz’dır. Yılmaz, şimdiye kadar sadece 1 tvit atmış,hemen ardından da onu silmiştir. Kabaca 1,572,000 civarında izleyeni olan ve bu izleyen sayısıyla da 300,000,000’luk küresel Twitter kullanıcısının en etkili 500 kişisi arasına giren yegâne TC vatandaşı olan Yılmaz bile, kendisine epeyce de yakıştırabileceğimiz onca ‘cool’ profiline karşın, 12 kişiyi izlemektedir.

Bu durumu yerinde gözlemek için bakabileceğiniz kaynak: https://twitter.com/#!/CMYLMZ

Evet, ülkemizin bir numaralı şovmeni bile, hiç olmazsa 12 kişiyi izlerken, Yiğit Bulut, ondan da ‘cool’ bir profil vererek hiç kimseyi izlememeyi tercih etmiştir.

Yiğit Bulut’un sosyal medyadaki duruşuna dair verdiği bu resmi paylaştıktan sonra, onun, işten çıkarılmasıyla başlayan sürecin bugüne değin gelişen seyrine bakmaya devam edelim.

Başta internet mecrası olmak üzere, kamuoyunun çeşitli bileşenlerinde, Bulut’un yeni adresinin ne olacağı, son günlerin en çok speküle edilen konuları arasındaydı. Derken, buna dair bilgiler akmaya başladı. Önce, Yiğit Bulut’un Star tv Haber Müdür olduğu ileri sürüldü internette. Bu konu, Star tv’nin kesin yalanmasıyla gündemden düşünce, bu sefer de, onun, Beyaz tv’ye genel yayın müdürü olduğu söylentisi yayıldı.

Haberciler ve konunun peşini bırakmayan meraklı unsurlar, bu haberin doğruluğu teyit ettirmeye çalışırken, asıl bomba Ankara cenahından patlatıldı. Buna göre, Bulut, Başbakan Erdoğan’a, enerji ve özelleştirme gibi ekonomik konularda danışman olmuştu.

Özellikle medyayla ilgili haber alma kaynakları çok sağlam olan ve daha önce bu gibi durumlarda yaptığı haberciliğinin isabetliliğiyle öne çıkan medyatava’nın konuya dair haberi için tıklayabileceğiniz link: http://www.medyatava.com/haber.asp?id=88891

AKP Genel Başkan Yardımcı ve Parti Sözcüsü Hüseyin Çelik’in, bugün yaptığı basın toplantısında, bir habercinin konuya dair olan sorusuna, olayı ne doğrulamak ve ne de yalanlamak gibi bir tavırla ve gülümseyerek verdiği cevabın videosunu izlemek için kullanabileceğiniz link:

http://videonuz.ensonhaber.com/izle/huseyin-celik-ten-yigit-bulut-iddialarina-cevap

Evet, 3 Ocak – 12 Ocak 2012 periyodunda, tamamen açık istihbaratla, yani, özel hiçbir kaynağa müracaat etmeksizin, sadece ve yalnızca kamuoyuna sunulan bilgiler temelinde olmak kaydıyla, Yiğit Bulut’la ilgili olarak gerçekleştirdiğim habercilik ve yazıcılık faaliyetim özetle böyledir.

Yazımın finaline geldiğim şu aşamada, bu metnin ilk cümlesini yeniden paylaşacağım:

Başbakan Erdoğan’ın, Yiğit Bulut’u danışman olarak yanına alması beni şaşırtır doğrusu.

Neden derseniz, bunun çok basit bir cevabı olduğunu söylerim size. Görüşlerine katılanlarımızın da, katılmayanlarımızın da, Başbakan Erdoğan’ın sahici olduğunu, numara yapmadığını, ya da yapamadığını teslim etmeleri şarttır bana kalırsa.

Öte taraftan, bu olayı analiz ettiğim ve http://ziyaversencan.blogspot.com/2012/01/yigit-bulut-haberturkten-sakn-bu-yuzden.html linki ile erişilebilecek olan ilk yazımda da ayrıntılı olarak değerlendirdiğim gibi, genç ve hırslı gazeteci Yiğit Bulut’un en büyük problemi, muhatabında oluşturduğu ‘sahici, sahih, otantik, samimi’ olmadığı merkezindeki duygudur, algıdır. Bu satırların yazarının da arasında olduğu çok geniş kesimlerin algısındaki Yiğit Bulut resminin ‘samimiyet bunalımı’ ile malûl olmasının nedeni, onun, son yıllarda sosyal demokratlıktan ulusalcılığa, oradan Türk milliyetçiliğine ve oradan da (kamuoyunda yaygın bir şekilde speküle edildiği üzere, Ergenekon Dava sürecine dahil edilmekten korktuğu için) Erdoğan’ın çok fanatik bir savunucusu olmaya evrilen düşünsel çizgisidir.

‘Başbakan Erdoğan’ın, Yiğit Bulut’u danışman olarak yanına alması beni şaşırtır doğrusu’ deme sebebim, Erdoğan’ın sahici ve samimi duruşuyla, Yiğit Bulut’un kamuoyun bıraktığı samimiyet zafiyetiyle malûl duruşu arasındaki mezkûr çelişkidir.

Velev ki bu beraberlik gerçekleşse bile, bu durumda da, bu birlikteliğin, Başbakan Erdoğan ve Yiğit Bulut arasındaki vâkî ‘aynı kumaştan dokunmamışlığın neden olduğu doku uyuşmazlığı’ hali yüzünden, çok da uzun soluklu olmayacağını sanmaktayım.

Bakalım, zaman beni haklı mı çıkaracak, yoksa mahcup mu edecek. Haksız çıkmam durumunda, hem okurlardan, hem de Yiğit Bulut’tan özür dileyeceğimin de bilinmesini isterim.

Stephen Hawking: Lânetli bir ateist, kıyamet habercisi bir Dabbet-ül Arz mı, varoluşun sırrına vakıf bilge bir dahi mi?

2012-01-09T08:18:00.000-08:00

Einstein öldü, yaşasın Hawking!

Yaşayan en önemli teorik fizikçi, matematikçi ve kozmolog (evrenbilimci) olarak kabul edilen Stephen Hawking, 8 Ocak 2012’de 70 yaşına girdi. Hawking; kozmolojiye yaptığı sıra dışı katkıları, yazdığı anormal derecede çok satan popüler bilim kitapları, adeta tıp bilimine meydan okuyan sağlık durumu, insanoğlunun geleceğine dair yaptığı karamsar yorumları ve giderek keskinleşen tanrıtanımaz (ateist) tavırlarıyla, tüm zamanların en popüler bilgini olan Einstein’ın ölümünden (1955) sonra boşalan bilim dünyasının idolü ve ikonu mevkiine tartışılamaz bir otorite ve hak edişle yerleşmesini bildi. Bu sıra dışı figürün hayatının önemli dönemeçlerini hatırlamakta fayda var.

Hayatının önemli evreleri

1942’de Oxford’da doğan Stephen William Hawking, Oxford Üniversitesi Kolejini bitirdikten sonra, çok sevdiği kozmoloji alanında akademik kariyer yapmak hedefiyle Cambridge Üniversitesi’ne gitti. 1669’da Isaac Newton’ın da oturmuş olduğu Cambridge Üniversitesi Matematik Bölümü Lucasian Profesörlük makamına 1979’da atanan Hawking; Einstein’ın, kelimenin gerçek manasıyla, son nefesini verene değin büyük bir tutkuyla üzerinde çalıştığı ve tamamlanması durumunda, Kâinatın bütün süreçlerini açıklamaya muktedir olacağı öngörülen (umulan) Birleştirilmiş Alan Kuramı (Her Şey’in Teorisi) hakkında son 30 yılda en ufuk açıcı argümanları, hipotezleri ortaya atan teorik fizikçi oldu.

Einstein’in ardında bir ömür tükettiği teoriye doğru cesur bir hamle

Hawking, ortaya atıldığı 1900 – 1955 döneminde, sadece fizik ve kozmoloji gibi pozitif bilimlere dair disiplinlerde değil, sosyal bilimlerde ve hatta popüler kültür sahasında bile devrimci bilinç dönüşümlerine neden olan Görelilik Teorisi (özellikle de bunun Kâinata uyarlanmış genel bir çözümü olan Genel Görelilik Teorisi) ile Kuantum Mekaniği Teorisini, karadelikler hakkındaki hipotezleriyle birleştirerek kozmolojiye Einstein’den sonraki en büyük katkıyı yapmış oldu. Bunu yaparken de, meslektaşı Roger Penrose ile oldukça uzun ve verimli bir işbirliğine gitti. Hawking – Penrose ikilisinin karadelikler hakkındaki teorik yaklaşımları, bugün çok sayıda kozmologun çalışmasına esas teşkil eden hayati öneme haiz bir düşünsel atılımdı.

Kara deliklerin mimarisi evrenbilime ışık tutuyor

Hawking’in karadeliklere yaklaşımı gerçekten çok sıra dışıydı. Onları, hareketin ve zamanın durduğu, madde ve enerjinin, bilimin tarif ettiği o bildik ve öngörülebilir yapısını kaybettiği, evrene hükmeden tabiat yasalarının (fizik kanunları) geçerli olmadığı farklı bir boyut, neredeyse gerçeküstü bir evren olarak kurgulayan Hawking, kuramının burasında çok sıra dışı ve devrimci bir sıçramayla evrenin başlangıcı olduğu varsayılan Büyük Patlama Kuramını (Big Bang Theory) karadelik realitesine bağlamayı başardı. Buna göre, evrenin kendisinden doğduğu varsayılan Büyük Patlama sırasında olanlar, aynen bir karadeliğin içinde gerçekleşenler gibiydi. Bir diğer deyişle, Büyük Patlama sırasında da madde ve enerji bildiğimiz özelliklerinden çok uzaktaydı ve tabiat yasalarına tabii değildi. Sahip olduğu olağanüstü (neredeyse sonsuz?) çekim kuvveti yüzünden, ışık dahil, evrendeki hiçbir şeyin cazibesinden kurtulamadığı kabul edilen karadeliklerin, aslında sanıldığı kadar da kara olmadığını, zira, bunların belli belirsiz bir elektromanyetik ışıma yaydığını, bu yüzden de, sahip oldukları kütle ve enerjiyi eninde sonunda kaybederek yok olmaya yazgılı olduklarını formüle eden Hawking’tir.

Karadeliklerle Kâinat’ın başlangıç evresi arasında kurduğu bu devrimci analoji sayesinde, evrenin oluşması hakkındaki teorilerini Big Bang anı öncesine kadar taşımaya ‘cür’et eden’ Hawking, işte yaptığı bu spektaküler hamle sayesinde bilimin sınırlarını metafizik ve ilâhiyatın aleyhine genişletmiş; bu ‘günah’ı yüzünden de, örgütlü dinlerce hiç de hayırhah karşılanamayacak olan bir teşebbüsün mimarı olarak yaftalanmıştır. Onun, sistemli şüphecilikten (metodik skeptizm) önce deizme, ardında da ateizme geçişi, bardağı taşıran son damla olmuş, İbrahimi gelenekten neşet eden 3 Semavi dinin Ortodoks inananları, tepkilerini onu tekfir etmeye ve lânetlemeye değin vardırmışlardır. Hawking’in rahatsızlığının, burada özetlemeye çalıştığım entelektüel gayretlerine karşılık verilmiş ilâhi bir ceza olduğu, aynı çevrelerin çokça dilendirdikleri bir iddiadır. Hawking’in rahatsızlığı, bağımsız bir başlık altında incelenmeyi hak edecek denli sıra dışı bir seyir izlemiştir.

Hastalığı ilâhi bir ceza mı, yoksa sıradan bir durum mu?

Hawking, hastalığı hakkında en çok spekülasyon üretilen insanların arasında en ön sıralardadır dediğimde, çok da yanlış bir hüküm dillendirmemiş olduğumu sanıyorum. 1963 yılında, henüz 21 yaşında çok genç bir akademisyen adayıyken, Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS), ya da halk arasında bilinen adıyla, Motor Nöron hastalığı teşhisi konulan Hawking’e doktorların biçtiği ömür 2 – 3 yıl kadardı. O, hastalığıyla şu ana değin 49 yıl yaşamayı başararak, doktorlarının bu öngörüsünü boşa çıkarmış oldu. Ancak, hayatı, vücudundaki kaslarının neredeyse tamamının peyderpey kontrolünden çıkmasıyla her geçen gün daha da zorlaşıyordu. 1985’te sesini de kaybeden Hawking, kendisi için özel olarak dizayn edilen elektrikli iskemlesine monte edilen bir bilgisayar aracılığıyla iletişimine devam etti. Bu iletişim için kullandığı ve hareket ettirebildiği yegâne uzvu olan parmağını da kontrol edemez hale gelince, bu sefer de boyun kasları üzerinden düşüncelerini bigisayarına aktararak paylaşmaya başlayan Hawking artık bu imkânını da kaybetmek üzeredir. Bu yüzden de uzmanlar, beyin dalgalarına ya da gözbebeklerinin hareketine duyarlı bir bilgisayar üzerinden iletişim kurabileceği yeni bir sistem üzerinde çalışmaya başladılar.

Hawking’in hastalığı, yukarıda da değinildiği üzere, inanmış Müslüman, Hristiyan ve Yahudilerce Yaradan’ın ona verdiği bir ceza olarak yorumlanmaktadır. Onun, tıbbın kendisine biçtiği 2 – 3 yıllık ömre karşın, 49 yıldır yaşaması; ama bu sırada da olağanüstü eziyetlere katlanmak zorunda kalması, dindarların kendisiyle ilgili yargılarını dayandırdıkları maddi zemin olmaktadır. Çektiği onca eziyete, katlandığı onca acıya karşın Hawking, zaman içinde temkinli ateizmden militan ateizme evrilerek, İbrahimi geleneğin inananlarının ‘ilâhi ödeşme’ olarak sundukları durumu hakkında hiç de onlarla hemfikir olmadığını belli etmiştir.

Bilim ve din birlikte yürüyebilir mi?

Bilim, felsefe ve ilâhiyatın müşterek alanına ait olan problematikler içerisinde en komplikelerinden birisi de yukarıdaki sorudur. Söz konusu soruya Hawking’in verdiği cevap; bilim geliştikçe, dinin iştigal sahasının daralacağını, en nihayetinde, insanoğlu, Birleştirilmiş Alan Kuramını (Her Şeyin Teorisi) inşa etmeye muvaffak olduğunda da, dine olan ihtiyacının bütünüyle ortadan kalkacağını savunmak biçimindedir. Ona göre, Kâinat’ın ortaya çıkması için, madde ötesi süper güçlü ve akıllı bir varlığa, yani Yaradan’a ihtiyaç yoktur. Kâinat, kuantum dalgalanmalarının ve pre-materyel unsurların herc-ü merc halinde olduğu sonsuz bir boşluktan kendiliğinden doğuvermiştir. Bilimin, varoluşun bütün evrelerini açıklamaya din de dahil olmak üzere, diğer bütün anlatılardan çok daha ehil olduğunu savunan Hawking; bu ifadede kristalize olan bilimselci, pozitivist kozmolojisi ve kozmogonisini (evrendoğumbilimi), binlerce yıllık atesit – materyalist damarın modern ve sofistike bir versiyonuna dayandırmaktadır. Bu durum, onun, dindarlarca affedilemez bir günahkâr ve cehennemlik bir iblis olarak algılanmasına neden olurken; dine şüpheyle yaklaşan, ya da onu bütünüyle hayatlarından çıkaranların nezdinde ise bir rol modeli ve lâ-dini, dünyevi bir ikona haline getirmektedir.

Hawking Dabbet’ül Arz olabilir mi?

İlâhiyatçı ve eski siyasetçi Yaşar Nuri Öztürk, Hawking’i Dabbet’ül Arz olarak vasıflandırmıştı. Müslümanların, kıyamet alâmeti olarak kabul ettiği topraktan yapılma bu mahlûk, İslâmi eskatolojide (kıyametbilimi) insanoğlunun dünyadaki yaşamı tamamlandığında, topraktan çıkarak hükmünü icra edecek bir varlık olarak tasavvur edilmiştir. Bu topraklarda yaşayan bilim ve düşünce insanları, şimdiye değin Hawking’in yarattığı ilmi literatüre doğrusu 'elle tutulur, gözle görülür' metaforuna denk düşebilecek mertebede bir katkı sağlayamadılar. Öte yandan, son 20 yıldır Kemalistlerle ulusalcıların göz bebeği durumunda olan bir ilâhiyatçının, Y. N. Öztürk'ün vasıtasıyla, Hawking’e yönelik küresel lânetleme ve tekfir etme sürecine Dabbet’ül Arz şeklindeki fevkalâde orijinal bir katkı vererek, en azından işin bu faslında var olduğumuzu bütün dünyaya kanıtlamış olduğumuzu da teslim etmek durumundayım.

Eserleri bilimsel kitaplara bakış açısını değiştirdi

Stephen Hawking’in yayınlanmış ilmi ve popüler çok sayıda makalesi ve kitabı vardır. Popüler kitaplarından üçü ‘Zamanın Kısa Tarihi’, ‘Kara Delikler ve Bebek Evrenler’ ve ‘Ceviz Kabuğundaki Evren’ isimleri altında Türkçeye çevrilmiştir. Yarı akademik mahiyetteki ‘On the Shoulders of Giants’ ile, 2010’da yayınlanan son popüler kitabı olan ‘The Grand Design’ Türkçeye çevrilmeyi beklemektedir. Hawking’in kitaplarından bahsedip de, Zamanın Kısa Tarihi’ne değinmeden geçmek doğrusu hakkaniyet ölçüleriyle bağdaşmaz. Sağlık masrafları akademisyen maaşıyla altından kalkılamaz hale geldiğinde, Cambridge Üniversitesi yayınevi Hawking’e popüler bir kozmoloji kitabı yazmasını önermişti. Kitabı editörüne teslim ettiğinde, onun satış tahminini soran Hawking’e editörünün verdiği cevap şimdiden antolojilik olmuştur. ‘2,500 satarsa masrafını kurtarır, 10,000 satarsa hem sen hem de üniversite bu işten para kazanırsınız, şayet 25,000 satarsa bu mükemmel demektir!’. Söz konusu kitap, 1988’den bu yana dünyanın hemen bütün dillerine çevrilerek 15,000,000’a yakın bir satış rakamını realize etmiştir. Bu, popüler bir bilim kitabı için öylesine inanılamaz bir olaydır ki, bilim kitapları yayıncıları, Zamanın Kısa Tarihi’ni sektörde bir milât olarak kabul etmek zorunda kalmışlardır. Öte yandan, Hawking’in, çocuklara kozmolojiyi sevdirmek için yazdığı üç kitabın, bu alanın en iyileri arasında gösterildiğine işaret etmek de, bir başka realitinin altını çizmek olacaktır.

İnsanoğlu dünyayı terk etmezse yok olacak!

Bütün çığır açan büyük beyinler gibi, Hawking de, insanoğlunun uzak geleceği hakkında düşünmekte ve vardığı sonuçları insanlık camiasıyla paylaşmaktadır. Ona göre, çok kırılgan olan dünyamızdaki yaşamımız en fazla 1,000 yıl daha sürebilir. Bu yüzden de, insanoğlu, şayet önümüzdeki birkaç asır içerisinde dünya ile birlikte yok olmak istemiyorsa, mutlak surette uzaya açılmalı, evrende başka noktaları da kolonize ederek insan yaşamını dünya dışına taşımaya muvaffak olmalıdır.

ABD ve İsrail’in İran’ı vurmak üzere olduğu; ekonomik krizin insanlığı küresel bir çöküşün arifesine taşıdığının çokça emaresinin belirdiği; açlığın, yoksulluğun ve gelir dağılımındaki adaletsizliğin giderek arttığı, ciddi sağlık sorunlarının bir çoğuna halâ nihai bir çözümün bulunamadığı bir dünyada ve insanlarının ulusalcı-cemaatçi, Türk-Kürt diye her geçen gün giderek uzlaştırılması daha da zorlaşan kamplaşmalara itildiği Türkiye’de Hawking’in ‘uzaya açılın, yoksa 1,000 yıl içinde yok olacaksınız!’ uyarısı ne yazık ki yeterince ilgi çekememektedir. Öyle ya, İran’ın nükleer santralini imha etmek, ya da insanları Ergenekoncu ve Cemaatçi diye yaftalayarak hayat alanlarını daraltmaya çalışmak varken, kim bu ‘fantaziler’i kaale alır öyle değil mi?

Ben, yazımı tamamlar tamamlamaz, içerdiği görüşlere katılsam da, katılmasam da, entellektüel derinliği ve fikri zenginliği yüzünden bana daima yeni açılımlar ve geniş ufuklar kazandırmış olan Hawking’in külliyatını daha derinlemesine mercek altına almayı ciddi ciddi düşünüyorum. Bu satıra kadar benimle kaldıysanız, sizin de benzer bir işe kalkışacabileceğinizi ve Stephen Hawking'in o her biri diğerinden provokatif ve ufuk açıcı olan eserlerinden birisine müracaat edeceğinizi düşünmekte de bir beis görmüyorum doğrusu.

70 yaşına giren ve 49 yıldır da azraile çalım atmayı başaran bu mucize insana, bu sıradışı bilgine, ‘Stephen Hawking, endişelenme; hemcinsin olduğun insanoğlu; yere, ayaklarının ucuna, onların yeryüzünde bıraktığı o geçici ve kırılgan ayak izine kilitlenmekten zaman zaman da olsa kendisini kurtarmayı becerecek, akabinde de başını gökyüzüne, o sonsuz uzaya çevirerek, gelecek nesillerin yuvası olabilecek muhtemel yeni mekânlarının düşünü kurmayı ve uzun erimde de oraları kolonize ederek yok olmaktan kurtulmayı başaracaktır’ diye seslenerek tamamlıyorum hüküm cümlemi.

Faydalanılan kaynaklar: Yazımda zikrettiğim kitapların yanı sıra, aşağıdaki linklerden faydalanılmıştır.
http://www.youtube.com/watch?v=CCWOeSc5oA0&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=07boLZOzJNs&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=7Ge8K5k_0K0&feature=related
http://www.hawking.org.uk/
http://www.damtp.cam.ac.uk/research/gr/members/
http://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_Hawking

Deniz Gezmiş'le ilgili anınızı paylaşırken, o gazoz olayına keşke hiç girmeseydiniz Bülent Hanım

2012-01-05T00:30:00.000-08:00

Sayın Bülent Ersoy, muhterem divam, bu satırlar, şahsınız için yazılmış bir açık mektubun girizgâhıdır.

Sosyal medyanın bu denli yaygın kullanımda olduğu, ‘her iki kişimizden birisi’nin internete girdiği, aklımıza estikçe ‘dur bir Hz. Google yapayım da, bu yakınlarda benden bahseden olmuş mu, öğrenivereyim’ pratiğinin ilköğretim çağındaki bebelere kadar indiği (ya da sirayet ettiği) günümüz Türkiye’sinde, şahsınıza müteveccih bu satırların, er ya da geç size ulaşacağından doğrusu oldukça ümitvarım.

Esasen açık mektup formatında metin yazmak çok da tarzım değildir. Lâkin, İzzet Çapa’ya verdiğiniz mülâkatta, merhum Deniz Gezmiş’e nispetle serdettiğiniz bazı provakatif iddialar, teslim etmek mecburiyetindeyim ki, mezkûr yazı formatına müracaat etmeye beni adeta icbar etmiştir*.

Değerli musikişinas, sayın Ersoy,

Deniz Gezmiş, bu memlekette doğan, Türkiye toplumsal formasyonunun parçası olan sol tandanslı çok kişi için olduğu gibi, benim için de yüksek sembolik değere haiz bir politik ve sosyolojik figürdür. Bu satırların yazarı, henüz ilkokul 5. sınıfa gittiği 1968 yılında tanıyıp sorgulamaya başlamıştır bu parkalı, uzun boylu, hüzünlü edalı, Anadolu bakışlı delikanlıyı ve yapıp ettiklerini.

Sadece benim kuşağım için değil, bizi takip eden 2 jenerasyonla birlikte toplam 3 kuşak için Deniz Gezmiş’in ifade ettiği anlam dairesi; haksızlığa, zulme, adaletsizliğe, sömürüye, emperyalizme karşı belkemikli, kişilikli, haysiyetli ve vicdanlı bir duruş sergilemekle mütekabildir.

Bu bakımdan da muhterem Ersoy, Deniz Gezmiş denildiğinde, ona muhabbetle bakanların tahayyül ve tasavvurlarında, yukarıda tarif ve tavsif etmeye çalıştığım mahiyetle mutabık olan fevkalâde güçlü bir sembol husule gelir. Lâfımın tam da burasında, benim, Deniz Gezmiş’e bakışımla, ona hayırhah yaklaşan diğer birçok kişinin yaklaşımı arasında ciddi farklılık olduğunu ve bunu da yazımın ilerleyen bölümlerinde paylaşacağımı belirtip devam ediyorum sözüme. Nerede kalmıştım, haa, evet…diğer bir deyişle, Deniz Gezmiş, (benim parçası olamadığım ve ama anlamaya ve anlamlandırmaya itina ettiğim bir duyarlılık prizmasından onu algılayanların gözünde), sadece dünyevi problematiğe çözümler üretmeye çalışmış bir sosyal devrimci değil, aynı zamanda da, 20. asrın en enteresan beşeri bilim disiplinlerinden olan ‘politik teoloji (siyasi ilâhiyat)’ye konu teşkil eden ve insana, aynı zamanda psikolojik selâmet imkânlarını tevdi eden lâ-dünyevi bir figürdür de. Ezcümle; dilendirmeye çalıştığım hususlar, hiç şüphe yok ki, Gezmiş’in, sevenlerinin (en azından, bu satırların yazarının parçası olmadığı oldukça önemlice bir bölümünün) nokta-ı nazarından, adeta ruhani bir sima olduğu manasını da ihtiva etmektedir.

Bülent Hanım, hal böyle olunca, sevenlerinin hiç de azımsanamayacak bir kısmının, Deniz Gezmiş için sarf edilen sözlere ve alınan pozisyonlara aşırı duyarlı olduklarını kabul etmek de neredeyse bir çeşit zaruret kesbetmektedir denilebilir.

Bülent Hanım, değerli sanatkâriçem,

Ramp ışıklarının altına ve efkâr-ı umumiyenin nazarına göndererek paylaştığım yukarıdaki görüşler, siz Deniz Gezmiş’ten bahsettiğinizde, sevenlerinin hiç de azımsanamayacak bir bölümünün adeta bütünüyle açıkta olan sinir uçlarının niçin hemen alarme olduğuna ve mezkûr mevzu hakkında ne gibi düşünceler ve pozisyonlar üretebileceklerine dair yeterli perspektif veriyordur diye düşünmekteyim.

Sizin, Deniz Gezmiş için serdettiğiniz olumlu nitelemeleri, işte bütün bu parametrelerin ışığında ve sempatiyle okuduğumu da teslim etmek durumundayım. Onunla arkadaş olmanıza, muhabbetinize, onun size gazoz ısmarlarken, sizin de ona şarkılar terennüm ettiğinize dair olan beyanlarınızı, bütün bu ayrıntıları, beşeri davranış repertuarının hoş bileşenleri olduğu şuuruyla, idrak ve temellük ettim.

Lâkin Bülent Hanım, o malûm gazoz meselesine girmek suretiyle, bilerek ya da bilmeyerek, ciddi bir hataya imza attığınız kanaatindeyim. Bu beyanınızın, en azından ondan sonra aldığınız tepkileri değerlendirdiğiniz şu aşamada, ‘gazoz’ simgesinin toplumsal belleğimize davet ettiği cinsel içerikli imâ yüzünden, Türkiye kamuoyunun kahir ekseriyeti tarafından ‘Vay canına! Demek ki Deniz Gezmiş, kendisinden 5 yaş küçük bir yeniyetmeyle, üstelik de partneri daha 18 yaşını doldurmamışken, duygusal ve cinsel bir yakınlaşma içine girmiş. Biz de onu dürüstlük ve namus abidesi sanırdık!’ biçiminde algılanabilme ihtimalinin çok yüksek olduğunu sanırım siz de artık idrak etmiş durumdasınızdır.

Sevgili Ersoy, değerli Bülent Hanım,

Ben homofobik olmayan, insanların cinsel tercihlerine saygı gösteren demokrat ve özgürlükçü (liberter) bir solcuyum. Öte yandan, Deniz Gezmiş’le olan şahsi dolayımımın, ona uhrevi, lâ-dünyevi ve uluhiyet halesiyle taçlandırılmış bir mahiyet nisbet etmeyen bir duruş tarafından şekillendirildiğini yukarıda izaha gayret etmiştim. Bu bakımdan, şayet siz, Deniz Gezmiş’le, kendi özgür iradeniz çerçevesinde, yukarıda bahsettiğim türden bir yakınlaşma içine girmiş olsanız bile, doğrusu bunu da, ona muhabbet ve hürmet besleyen diğer birçok kişinin aksine, lânetleyip tekfir edecek değilim.

Lâkin, bu olayın üzerinden neredeyse 40 sene geçtikten sonra, onu, bu şekilde, mantıksal bütünlükten yoksun ve bütün detaylarından ve tamamlayıcı malûmatından azade bir halde kamusallaştırdığınızda, işte tam da bu noktada, ciddi bir problem alanı inşa ettiğinizi de görmenizi isterim. O alanın bahse konu problemleri, bu mahiyetteki bir itirafın, sizin bunları gerçekten yaşamış olabileceğiniz konusunda, birçok kişi gibi, bende de ciddi tereddütler hasıl olmasına neden olmasından beslenmektedir.

Benim, İzzet Çapa’ya verdiğiniz mülâkatın unsurları içinde, en kuvvetli itiraz ettiğim husus, işte bu belirsizlik ikliminden beslenen magazinel popülarite devşirme ihtimalinizdir. Ortaya çıkan manzara, ne yazık ki, şöhret merdivenin basamaklarından inişe geçmiş eski bir divanın, mazisinin alkış dolu enstantanelerine duyduğu özlemi, yapay bir gündem ve hilaf-ı hakiki bir olay üzerinden tatmin etmeye çalışması biçiminde tezahür etmiştir.

Anılarınızın gazozla ilgili kısmının, Türkiye toplumsal formasyonunun sosyal şuur altındaki hangi mekanizmaları ateşleyeceğini, hangi dürtüleri ayaklandıracağını ve ortalama insanımızda ne gibi hissi karşılıklar bulabileceğini benden daha isabetli kestirebilecek bir hayat tecrübeniz olduğundan zerrece kuşku duymamaktayım. Hal böyle olunca, mezkûr röportajla yapmış olduğunuz gafın, kırmış oldunuz potun ve tarumar etmiş olduğunuz gönül mabedinin ne denli kayda değer olduğu da kendiliğinden çıkmaktadır ortaya.

Sayın Bülent Ersoy,

An itibarıyla toplumumuzun ortalama algısı; sizin bu lâfları, artık azalmaya yüz tutmuş, inişe geçmiş olan popülaritenizi beslemek uğruna söylediğinize inanmakla; merhum Deniz Gezmiş’in, sizi, îmâ ettiğiniz üzere, siz daha çocuk yaştayken taciz ettiğine prim vererek inanmak arasında adeta bir sarkaç misali gidip gelen komplike bir sosyolojik fenomen mahiyetindedir. Hiç kuşku yok ki, bu algının ilk ayağı sizi, ikinci bileşeni ise Deniz Gezmiş’i yaralayan mahiyettedir.

Sürecin, yaşadığımız bu aktüel uğrağında, atmanız gereken 2 adım, izlemeniz gereken 2 makûl devam yolu var gibi geliyor bana. Bunlardan ilki, merhum Gezmiş’le olan arkadaşlık ve yakınlığınızı, artık bu konuda ok yaydan çıktığına göre, olabildiğinde ayrıntılı, samimi ve açık kalplilikle paylaşmaktan geçmektedir. İzlemenizde faide gördüğüm 2. yol haritası ise; söz konusu röportajda zikrettiğiniz ‘gazoz’ merkezli ifadelerinizin, maksadını aşan ve hafızanızın sizi yanıltması sonucu sarf edilmiş olan gerçekliği şüpheli beyanlar olarak inkâr edilmesi keyfiyetini içermektedir.

Tabii, temelde birbirinin zıttı olan ve her biri yekdiğerini zem edip geçersiz kılan bu iki alternatif devam yolunun da bir asgari müştereği olmak icap eder. O asgari müşterek, her vesileyle çok sevdiğinizi ve saydığınız beyan ettiğiniz Deniz Gezmiş’in hatırasını muazzeb ve şahsiyetini mutazarrır ettiğinizden dolayı, ona borçlu olduğunuza kuvvetle inandığım güçlü bir özrü kamuoyuyla paylaşmanız olacaktır. Esasen, sizin gibi insani duyarlılığı sanatçı hassasiyetiyle pekişerek zenginleşmiş birisine yakışan tavır da bundan başka türlü olamazdı, öyle değil mi sevgili divam?

Ah Bülent Hanım, merhum Deniz Gezmiş’le olan anılarınızın gazoza dair olan kısmını keşke hiç paylaşmasaydınız da, ben de bu satırları yazarak sizi bu şekilde hesaba çekmeseydim! İnanın bana, bu durum çok daha güzel, çok daha şık ve çok daha manalı olurdu, öyle değil mi?

*Yazımın dilinin bir nebze ağır, üslûbumun da bir miktar Osmanlıca kıvamında olduğunu düşünenleriniz varsa şayet, onlar yanılmıyorlar efendim. Öte yandan, bu satırların 1. dereceden muhatabı olan Bülent Ersoy’un, konuşurken kullandığı Türkçe hatırlandığında, söz konusu tercihimin esbab-ı mucibesi de rahatlıkla anlaşılacaktır.

Habertürk'ün Yiğit Bulut ile yollarını ayırmasının nedeni ne olabilir?

2012-01-03T14:26:00.000-08:00

Habertürk kanalının Genel Yayın Yönetmeni, tv programcısı ve Habertürk gazetesi köşe yazarı Yiğit Bulut’un işten çıkarılmasıyla birlikte, 2012’nin basın camiamızdaki ilk bombası, ‘dakika bir, gol bir’ dercesine, yılın henüz 3. gününde patlamış oldu.

Hükümeti destekleyen bu çok hırslı, genç ve dinamik habercinin söz konusu akıbetini anlamlandırabilmek için, onun mesleki kariyerine şöyle kuş uçuşu bir bakmamız gerekmektedir.

Doğan Grubundayken sıkı ulusalcı tavrıyla dikkatleri çeken, ismi bir ara MHP Genel Başkan adayları arasında zikredilen Yiğit Bulut, Ciner Medya Grubuna geçince politik duruşunu neredeyse 180 derece değiştirmişti. Bazı çevrelerin, Ergenekon Dava sürecinde tutuklanmaktan korktuğu için görüşlerini değiştirdiğini ileri sürdükleri Bulut, bu transformasyon sürecinde, başta Fethullah Gülen Cemaati olmak üzere, mütedeyyin çevrelerle olan ilişkilerini ciddi manada konsolide etmişti.

AKP’ye ve özellikle de Başbakan Erdoğan’a verdiği ateşli destekle dikkatleri üzerinde toplayan Yiğit Bulut, Erdoğan’ı, onun 40 yıllık dava arkadaşlarından daha hararetle savunarak, dikkatleri üzerine çekti. Yazılarında ve tv programlarında Türkiye Cumhuriyeti’nin verili sınırlarıyla yetinmesi durumunda elindekini de yitireceğini savunan Bulut; bu yüzden de, Türkiye’nin varlığını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi için ekonomik, politik, askeri, sosyal, kültürel ve ideolojik tesirlerini ‘bir şekilde’ Osmanlı İmparatorluğu’nun hinterlandına ve onun üzerinden de giderek dünyanın diğer coğrafyalarına genişletmek zorunda olduğunu vaz’ederek, Yeni Osmanlıcılığın ve emperyal Türkiye vizyonunun basındaki bayraktarlarından oldu.

Bir kampa, bir ideolojiye, bir kesime sürecin çok ilerlemiş bir aşamasında katılanların bazılarının, tarih boyunca düştükleri o ‘gecikmişliği telafi etmek adına, henüz parçası olduğu camianın en keskin, en sert savunucusu olmak’ biçimindeki refleksinden kendini alamayan Bulut, en çok da Başbakan Erdoğan’a açtığı sınırsız kredi yüzünden eleştirildi. Onun, 12 Haziran 2011 seçimi öncesinde yaptığı bir tv söyleşinde sorduğu ve kamuoyunun kimi kesimlerince objektif gazetecilik kriterleriyle çok da örtüşmediği ileri sürülen soruları, muhatabı olan Başbakan Erdoğan’ı bile şaşırtarak gülümsemesine neden olmuştu.

Medya aleminde; kudrete, iktidara, güce ve pozisyona meyledenler hakkında sarf edilebilecek olumsuz kavramlarının bir mecmuası, bir antolojisi yerine geçebilecek olan ‘jöleli’ kavramı, işte bütün bunlardan sonra, Yiğit Bulut’un mezkûr tavırlarını eleştirmek için kullanılmaya başlandı. İşin enteresan ve kritik veçhesi, bu kavramın, sadece Yiğit Bulut’un aldığı yeni politik duruşa karşı olanlarca değil, evvelden beri AKP ve Erdoğan’ı savunan çeşitli kişi ve kesimlerce de benimsenmiş olmasıdır. Bulut’un, bu satırların yazarı da dahil olmak üzere, milyonlarca internet kullanıcısını üzen asıl icraatı ise, onun, sanal alemdeki fikir ve ifade hürriyetinin ağır bir şekilde kısıtlanmasını savunması olmuştur.

Başbakanın, basının önde gelen simalarıyla yaptığı bir toplantıda, bu hırslı gazetecinin, internetin sansürlenmesi için olağanüstü çaba harcaması; haberciliğin ana ilkelerinden bir kere uzaklaşmaya başladığınızda, zaman içerisinde kamuoyunun objektif bilgilendirilmesi keyfiyetinin ne denli uzağına yuvarlanabileceğinizin somut bir nişanesi olarak toplumsal belleğimize nakşoldu.

Özellikle, fikir ve ifade hürriyeti ile adeta özdeşleşmiş olan sanal alemin sansürlenmesi noktasındaki bu öncü gayreti ile mesleki kariyerinin en vahim hatasına düşen Yiğit Bulut’un habercilik retrospektifi; Genel Rölativite ve Kuantum Fiziği gibi, aslında ne yazık ki çoğunlukla yanlış anladığı, ya da okuyanın yanlış algılayabileceği şekilde aktardığı çok spesifik, çok sofistike ve bir o kadar da önemli olan ilmi teorileri, uygunsuz bağlamlarda ve kaba bir indirgemecilikle sosyoloji, politika, ekonomi ve uluslar arası ilişkiler sahalarında sorumsuzca kullanarak işlediği çok sayıda ilmi hatayı, ikincil habercilik özensizliklerini ve gazetecilik defolarını da barındırmaktadır.

Ancak, ‘Yiğit’i öldür, ama hakkını teslim et!’ atasözümüzün de işaret ettiği üzere, Yiğit Bulut’un bir hakkını da teslim etmeye mecbur hissediyorum kendimi.

Bulut, genetiği değiştirilmiş ürünlere karşı açtığı bir kampanya sırasında, çok sayıda tv programını ve köşe yazısını bu hakikaten çok önemli kamu sağlığı meselesine hasretmişti. Bu çerçevede, dünyanın en büyük tohum ve gıda devlerinden olan ABD menşeyli Cargill’i de ağır ve ama bana kalırsa da haklı ve meşru bir zeminde eleştirmişti. İşte, Yiğit Bulut’un, belki de meslek hayatındaki bu en önemli, en faydalı, en etkili ve sosyal sorumluluk yönü en kuvvetli olan çalışması, inancım odur ki, Habertürk’ün onunla yollarını ayırmasına neden olan süreci başlatmıştır.

Şimdi, bazılarınızın ‘Cargill’i eleştirmek Ciner Medya Grubu’nu niçin rahatsız etsin ki?’ diye sorgulayan seslerini duyar gibi oldum. Normalde, yazımın girişinde de dile getirdiğim gibi, hırslı, gayretli ve iktidar yanlısı genç bir gazetecinin, işgal ettiği böylesine önemli bir mevkii kaybetmesi için çok daha ciddi bir neden olması gerektiğine ben de katılıyorum. Ve esasen, o ciddi neden, bir süredir perde gerisinde yürütülen pazarlıklarla oluştu gibi sanki. Evet, epeydir kulislerde dillendirilenlere itibar edilecek olursa, medya sektöründe ciddi bir el değiştirmeye daha şahit olmak üzereyiz. Kısa bir süre sonra, Turgay Ciner, medya grubunu, Ülker Grubuna satarak terk ederse bu alanı, buna zerrece şaşırmayanların arasında ben de olacağım doğrusu*.

İşte Yiğit Bulut’un ipini çeken gelişme tam da bu el değiştirme süreci sırasında yapılan kulislerde yatıyor gibi geliyor bana. Bilenler bilir, Ülker Grubu, yukarıda bahsi geçen Cargill Grubunun Türkiye’deki ortağıdır. Yiğit Bulut’un, genetiği değiştirilmiş ürünler başlığı altında Cargill’i hedef alan ağır itham ve saldırılarının, an be an, ABD kaynaklı bu dünya devi tarafından kayda geçirildiğinden zerrece kuşku duymayanlardanım.

Medya Grubunun satışındaki birkaç pürüzden biri olduğu kulislerde fısıldanan Yiğit Bulut probleminin çözülmesi, Ülker ve Ciner’in el sıkışma seremonisine giden yolu kısaltacaktır hiç kuşkusuz. Yiğit Bulut, ne acıdır ve talihin (kaderin) ne enteresan bir cilvesidir ki, imza attığı mesleki yanlışları yüzünden değil de, kariyerinin en anlamlı, en doğru-dürüst yayıncılığı olan Cargill’e karşı açtığı kampanya sonucu noktalamış gibi gözükmektedir Habertürk’teki çalışmasını.

Basın tarihimiz, henüz çok gençken, oldukça önemli yerlere gelen, iyi eğitimli, hırslı ve çalışkan bir gencin, nasıl olup da çok kısa bir sürede bu denli eleştiriye muhatap olduğunun, hangi dinamiklerin ve süreçlerin hükmünü icra etmesiyle toplumun ve meslektaşlarının önemli bir kısmının antipatisini kazandığının icmalini ve muhasebesini yapacak ve gelecek kuşaklara bırakacağı hükmünü de verecektir elbette.

Tarih hükmünü verirken, biz ölümlü bireyler de, yaşadığımız ve muhakeme ettiğimiz sürece fikirleri, fiilleri ve failleri anlamlandırmaya, kategorize etmeye ve yargılamaya devam edeceğiz. Bu kavramsal çerçeveyi Yiğit Bulut vak’asına uygulamaya çalışayım. Bir kimsenin samimiyetini sorgulamak, niyetini okumak, bu satırların yazarı da dahil olmak üzere, hiç kimsenin haddine değildir. Eğer siz ‘ben şu görüştenim, ben şu dindenim, ben şu cemaattenim’ diyorsanız, diğerlerine de, kategorik olarak bu beyana inanmak düşer. Meselâ, son zamanların spektaküler gazetecilerinden Mehmet Baransu, bana kalırsa samimi birisidir. Baransu, yazdıklarına inanmaktadır ve inandıklarını yazmaktadır. Baransu’nun görüşlerinin çoğuna katılmayan birisi olmama karşın, onu izlediğimde, ya da yazılarını okuduğumda samimiyetinden zerrece şüpheye düşmeyenlerdenim. Baransu sahicidir, samimidir, otantiktir, sahihtir.

Öte yandan, Türkiye toplumsal formasyonundaki çok sayıdaki kişi ne yazık ki aynı yargıları Yiğit Bulut için sarfedememektedir. Bir diğer deyişle, birçoğumuz, şu ya da bu nedenle, Baransu için kullandığımız sahici, samimi, otantik ve sahih gibi olumlu nitelemeleri Yiğit Bulut’a nisbet etmekten imtina etmekteyiz, sakınmaktayızz.

Anlayacağınız, Yiğit Bulut’un meselesi insanları samimi ve sahici olduğuna inandıramamasındadır. Yaşadığı bu sevimsiz olaydan Yiğit Bulut’un dersler çıkaracağını, gideceği yeni adresinde, bu dersler ışığında iyi gazetecilik yapacağını umuyorum doğrusu.

*http://www.gazeteciler.com/kulis/haberturk-ulkere-mi-satiliyor-38602h.html

Mehmet Baransu’ya ‘Kasımpaşalı Erdoğan’dan mı korkacağım?’ dedirten cesaretin altında ne var?

2011-12-31T10:45:00.000-08:00

2000’li yıllarının basın tarihi yazıldığında, Taraf Gazetesine ve muhabiri Mehmet Baransu’ya özel bir yer ayrılacağı aşikârdır. Özellikle 2007’den itibaren, başta Ergenekon ve Balyoz davaları olmak üzere, Türkiye’nin kaderini tayin eden birçok gelişmede, Taraf’ın ve Baransu’nun yaptığı gazeteciliğin belirleyici olduğu hatırlardadır.

Kendisine çeşitli kaynaklardan çuvallarla, bavullarla kritik belge gelen Baransu, bunları kâh savcılarla paylaşarak ve kâh onların temelinde yayınlar yaparak son 4 yılın, kelimenin gerçek anlamıyla, en gündem belirleyici gazetecisi olurken; söz konusu davalarda yargılananlarla, onların suçsuz olduğunu savunan geniş bir kesim tarafından da 'sahte, düzmece ya da tahrif edilmiş belgeleri kullanarak suçsuz insanları, sırf iktidara muhalif oldukları için imha etmeye çalışan bir mekanizmanın parçası' olmakla suçlanmıştır.

Hükümete yakın çevrelerle en genel manada demokrat ve liberal kamuoyunun bazı kesimlerinin desteklediği Baransu, aynı süreçte hükümete karşı olanların, özellikle de ulusalcı, Kemalist, laik ve milliyetçi cenahların ağır eleştirilerine muhatap oldu.

Ergenekon ve Balyoz davalarının seyrini değiştiren Baransu’nun kamuoyu oluşturma ve şekillendirme faaliyeti bunlarla da sınırlı kalmadı. Baransu, TSK bünyesinde cereyan eden ve herbiri skandal olarak addedilebilecek çok sayıda üstü örtülmüş, gizli kalmış olayın da kamuoyunun gündemine oturmasına yol açacak haberlerine son dört yıl içinde imza attı. 3 Temmuz 2011’de, başta Aziz Yıldırım olmak üzere çok sayıda futbol adamının gözaltına alınmalarıyla başlayan ve kamuoyunda ‘Şike Soruşturması’ olarak bilinen süreçte de kilit rol oynayan gazetecilerden birisi olarak sivrilen Mehmet Baransu, bu suretle sadece politik gelişmelere ilgi duyanların değil, hayatı neredeyse sadece futboldan ibaret olan apolitik kişilerin de tanıdığı bir haberci figürü olarak Türkiye Toplumsal formasyonunun kollektif hafızasındaki verili güçlü imajını inşaa etmesini bildi.

Şike soruşturması sürecinde; gerek yazdığı yazılarla ve gerekse de çıktığı sayılamayacak kadar çok tv programında savunduğu tezlerle, FB’nin ve Aziz Yıldırım’ın en büyük muhalifi ve hatta düşmanı olarak algılandı ve itham edildi. Bir diğer deyişle, Baransu, FB camiasının nefret simgesi haline geldi denildiğinde, bu metaforun ima ettiklerinin gerçeklikle mutabık olduğuna çok da itiraz edilemeyeceğine inananlardanım.

Baransu’nun medya üzerindeki belirleyiciliği bununla da sınırlı kalmadı.O, etkisini internet üzerinde de ciddi olarak hissettirmesini bildi. Twitter’da yaptığı oldukça sert, pervasız, sivri çıkışlarla gündemden hiç düşmeyen genç gazeteci, Ekşi Sözlük’ün bazı yazarlarının İslâm dinine yaptığı saygısızlıkları gündeme getirmesi, ardından da bunlar hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunmasıyla geniş bir mütedeyyin – muhafazakâr kesimin takdirini ve saygısını elde etmesini bildi.

Mehmet Baransu’nun Türkiye kamuoyunu domine eden en son eylemi, Irak sınırında, Uludere'de, Türk Hava Kuvvetleri tarafından öldürülen 35 yurttaşımızın arkasından yazdığı yazıyla başladı. Bu yazısı ve onu yayınlayan Taraf’ın attığı ‘ordu milleti bombaladı’ başlığı Başbakan Erdoğan tarafından eleştirilince, hem Taraf’ın başyazarı Ahmet Altan’ın ve hem de Baransu’nun cevabı çok daha ağır oldu.

Özellikle de, internet mecraları üzerinden paylaştığı ‘eli silah tutanlardan kokmadım, Kasımpaşalı Tayyip Erdoğan’dan korkacağımı sanıyorsanız yanılıyorsunuz’ merkezindeki çıkışı ve arkasından da Taraf’ta yayınlanan yazısı, doğrusu onu yakından izleyenlerin dahi beklemediği sertlikte ve agresiflikteydi.

Şimdi herkes haliyle şu soruların cevabının peşinde: Neler oluyor? Bütün bunların manası nedir? Bundan sonra neler olabilir?

Kamuoyunun merak ettiği bu soruların cevaplanmasına yardımcı olacağını sandığım birkaç varsayımı, ihtimali paylaşarak geliştirmeye çalışacağım analizlerimi.

1 – Başbakan Erdoğan ve Cemaat arasındaki ittifak oldukça sorunlu bir dönemden geçiyor. Erdoğan'ın, Cemaat tarafından onaylanmayan siyasetleri, söz konusu topluluğu Başbakan'a karşı 'hizaya getirici, ayar verici' eylemler almaya mecbur etti. Mehmet Baransu, Emre Uslu, Önder Aytaç, Hüseyin Gülerce, Ahmet Turan Alkan gibi Cemaat'e yakın kanaat önderlerinin 12 Haziran 2011 seçiminden sonra, giderek dozu artan eleştirel tutumlar içerisine girmelerinin arka plânında işte bu büyük resim yatmaktadır. Erdoğan, Cemaat'i tatmin eden politikalar izlemezse, bu dalganın devamının geleceğini söylemek çok da mantıksız olmayacaktır.

2 - Cemaat'in, AKP'nin ve Erdoğan'ın bazı icraatlerinden memnun olmayarak bunları eleştirmesi, 'AKP - Cemaat iktidar bloğunu'nun dağıldığı anlamına gelmez. Erdoğan muktedir olduğu müddetçe, bu blok, bazı sıkıntılar yaşasa da, esas olarak işlevini sürdürmeye devam edecektir. Temelde sağcı ve muhafazakâr bir yönetim projesi olan AKP - Cemaat iktidar bloğunun menfaatleri ve bekâsıyla, Baransu'nun vâkî çıkışları, işte dip sularında yatan bu derin amaç birliğiyle uyumlu olmaması bakımından, arızidir, patalojiktir, bireyseldir. Bir diğer deyişle, Baransu'nun son günlerde sergilediği tutumla Cemaat'in üslûbu arasında basit bir 'derece' değil, kelimenin tam manasıyla ciddi bir 'mahiyet' farkı vardır. Baransu, son yıllarda hızla yükselen başarı ve popülarite grafiğini sindirememiştir. Bu yüzden de, had safhada bir ego şişmesinden muzdarip olduğunun ipuçlarını sergilemektedir. Kendisinin hem Taraf gazetesi ve hem de Cemaat için vazgeçilmez olduğunu varsayarak, iflah olması gerçekten zor bir büyüklük kompleksine kapılmıştır. Bu yüzden de, yaptığı anormal sert ve saygısız çıkış, Cemaatin davranış kodları ve refleksleriyle değil, ancak onun kişisel donanımı ve psikolojisiyle açıklanabilecek mahiyettedir. Baransu, Cemaat'in medya ayağının en önemli unsurlarından olduğu ön kabulünden hareketle, yani, yanlış bir hesaba dayanarak almıştır bu tavırları. Yakında, yaptığı bu yanlış hesabın bedelini ağır bir biçimde ödemesi kuvvetle muhtemeldir.

3 – Baransu, kamuoyunun bilmediği, ya da bazılarımızın bilip de bilmezden geldiği, ya da Türkiye ile paylaşmaktan şu veya bu nedenlerle çekindiği bazı çok özel, çok kritik ve anormal derecede önemli bilgilere sahiptir. Genç gazeteci, bunlara güvenerek yapmaktadır bu pervasızlıkları.

4 – Başbakan Erdoğan’ın sağlık durumu, kamuoyuna yapılan resmi açıklamalarda belirtilenden farklıdır ve Baransu, birçok konuda olduğu gibi, bu konuda da, gerçek durumu yansıtan çok gizli, çok önemli ve çok kritik malumata, her nasıl olmuşsa sahip olmayı başarmıştır. Bir diğer deyişle, onun, Başbakan’a yaptığı bu çok sert, çok pervasız ve saygısız çıkışın altında, Erdoğan’ın yakında siyaset sahnesinden çekileceği bilgisi yatmaktadır.

Yukarıda sıraladığım 4 ihtimalin tamamı da kurgusaldır. Bunların hepsi de pekalâ yanlış olabilir. Onları paylaşmaktaki maksadım, önümüzdeki süreçte yaşayabileceklerimizi kestirmemize yardımcı olabilecek analizleri yapabilmektedir.

Mustafa Kemal’den sonra gelen bütün siyasetçiler arasında en güçlü, en dominant, en karizmatik, en etkili, en programatik, en pragmatik ve en hırslı olanı hiç şüphe yok ki Erdoğan’dır. Onun, normal şartlar altında böylesi bir çıkışa müsaade etmesi ve müsamaha göstermesi tahayyül dahi edilemez. Bu yüzden de, ya 2. ihtimalde dile getirdiğim şekilde, Baransu bu pervasız çıkışının bedelini çok kısa bir zaman içinde ve çok ağır bir şekilde ödeyecektir; ya da, 1., 3. ve 4. ihtimallerde belirttiğim üzere, genç gazeteci, bu beklenmeyen hamlesini farklı ve daha sert çıkışlarla sürdürebileceği yeni bir döneme girdiğimizin herkesten önce farkına varmıştır ve bizi şaşırtan bu yapıp ettikleriyle de bu yeni dönemin icaplarına göre öncü pozisyon almaktadır.

Hangi devam yolunun hakikatle mutabık olduğunu anlamamız için çok beklememiz gerekmeyecek diye düşünüyorum.

Allah kimseyi mizahçıların eline düşürmesin

2011-12-30T13:13:00.000-08:00

Hep diyorum, ülkemizde gündemi, sıcak gelişmeleri en yakında takip eden ve siyasi iktidara en eleştirel yaklaşan çevrelerin başında, belki de en başında, mizah dergileri gelmekte.

Bu yüzden de, sosyo-politik varoluş küresine bir miktar lâtife penceresinden bakıldığında; Gırgır, Uykusuz, Leman ve Penguen'in oluşturduğu mizah dergileri koalisyonunu belki de Türkiye'nin 'en sahici ve etkili ana muhalefet odağı' olarak nitelemek mümkün olabilecektir.

Bahse konu mizah dergileri koalisyonunun, AKP iktidarını eleştirmeye bu denli hevesli oluşu manzarası, hükümete yakın çevrelerce eleştirilirken, muhalifete yakın kişi ve kurumlar tarafından sa olumlu bir fenomen olarak vasıflandırılıp değerlendirilmektedir.

Yukarıdaki karikatür, muhalif dergilerin, Türkiye'nin sıcak gündemine hem ne denli zekice ve 'hinoğlu hince' ve hem de nasıl eleştirel yaklaşabildiklerinin somut bir nişanesi olsa gerektir.

Hatırlanacaktır, ataması yapılmayan (ya da yapılamayan) öğretmenler sorunu, uzun süredir kamuoyunu meşgul eden meseleler arasında baş sıralardan bir türlü aşağıya inmeyen problemler arasındaydı. Öğretmenler ve yakınları, 12 Haziran 2011 seçimleri öncesinde, hükümet cenahından gelen 'seçimden sonra çok sayıda atama yapılabileceği' merkezindeki sinyallerin gereğinin bir türlü yapılmamasını, özellikle Twitter ve Facebook gibi sosyal ağlar başta olmak üzere, çok çeşitli kanallar ve mecralar üzerinden eleştiriyorlardı.

Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer'in, bakanlığın öğretmen açığı ile iş bekleyen öğretmenlerin sayısı arasındaki devasa uçuruma işaret ederek 'kendilerine başka iş bulsunlar' şeklindeki yaklaşımı, atama bekleyen öğretmen adaylarının umutlarını büyük ölçüde yok etmişti.

Derken, Caferi (Türkiye Şiisi) mezhebine mensup yurttaşlarımızın dini meselelerde rehberi olan mele, ya da mollaların artık Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesine alınacakları haberi ile çalkalandı ortalık. Tabii, her zaman olduğu üzere, bütün sosyal aktörler, söz konusu olayda da, durdukları politik mevziye uyan sosyo-politik duruşlar alarak inşaa ettiler tepkilerini.

Hükümete yakın olan kişi ve çevrelerle genel olarak demokrat ve liberal kesimler bunu, din ve vicdan hürriyeti bağlamında atılmış olumlu bir adım; sivil toplumun inisyatiflerini ve özgürlüklerin hududlarını genişleten pozitif bir gelişme şeklinde değerlendirdiler.

Çeşitli çevrelerden muhaliflerin mele atamalarını yorumlaması ise, bu sosyolojik pratiğin de şüpheci bir prizmadan algılanması ve dinin, lâiklik ilkesi hilafına, toplumsal dokuya daha fazla nüfûz edebileceği kaygısınının dillendirmesi şeklinde cereyan etti.

Hem öğretmen atamaları ve hem de mele olgusuna cevaben siyasal iktidarın getirdiği yeni çözüme dair hiç kuşkusuz çok sayıda 'derin' analiz yapılabilir, alternatif görüşler dillendirilebilir. Doğrusunu söylemek gerekirse, yukarıdaki karikatürden sonra, sanki ne yazsam anlamsız kaçacak gibi bir korkuya kapıldığımdan, lâkırdıyı burada nihayete erdiriyorum efendim.

Hem ataması yapılmayan öğretmenlerin ve hem de Türkiye kamuoyunun en geniş manada gündemine giren mele sorununun üzerine yapılmış olan yukarıdaki karikatürün ardından lâkırdıyı kesmek ve bahse konu karikatürün açtığı düşünsel ufuklara yelken açmak en anlamlı davranış gibi geldi bana.

Özellikle de, Taksim meydanında yapılmayan atamalarını protesto eden mollaları izlerken 'rüya gibi memleket olduk lan' diyen yurttaşımız, 3 kelime ile ne çok şey söylemeyi başarıyor, öyle değil mi?

Kelâmımın finalinde, 'yaşasın karikatür, yaşasın grafik sanatlar, yaşasın mizah, yaşasın humor, yaşasın ironi!' demekten de kendimi alamıyorum doğrusu.

Rıdvan'ın GS'a transferi, GS için yaptığı ileri sürülen hatır şikesi ve son şike tartışmaları

2011-12-26T16:17:00.000-08:00

Şike davası Türkiye gündeminin başköşesini işgale devam ediyor

Türkiye, futbolda şike olayını tartıştığı kadar diğer hiçbir meselesini tartışmamıştır dersem, inanın bana abartmış sayılmam. Başta Aziz Yıldırım olmak üzere, kimi mensuplarının tutuklu yargılanmakta oluşuna büyük tepki gösteren FB camiasının buna karşı sergilediği dayanışması, söz konusu tartışmalı sürece damgasını vuran olayların başında gelmektedir.

Efsanevi futbolcu ve başarılı futbol yorumcusu Rıdvan Dilmen, nam-ı diğer Şeytan, son zamanlarda şike davasına ve FB’nin bundaki rolüne dair yaptığı açıklamalarla ilgi odağı oldu. Aziz Yıldırım ve arkadaşlarının tutuklu yargılanması ve akabinde de ağır bir biçimde cezalandırılması gerektiğini savunan bazı çevrelerin, aldığı bu son pozisyon yüzünden Rıdvan Dilmen’i, Ergenekon Örgütüne dahil olmakla itham etmesi, söz konusu sürecin enteresan bir motifi olarak hafızalardaki yerini almıştır.

Rıdvan Dilmen’i, bir GS’lı olarak, hem geçmişteki oyunculuğu ve hem de günümüzdeki yorumculuğu bakımından beğenen ve takdir eden birisiyim. Bir diğer deyişle, onu ciddiye alırım ve tavırlarına da değer veririm. Öte taraftan, Dilmen’in başrolünde olduğu ve neredeyse 25 yıl önce cereyan etmiş bir olayı mercek altına almanın, 3 Temmuz 2011’den bu yana yaşadıklarımızı doğru anlamlandırmamıza katkı sağlayacağını umuyorum.

Rıdvan’ın GS’a transfer olmaktan son anda vazgeçmişti

18 Nisan 1987 günü İnönü Stadında oynanan ve Sarıyer’in Galatasaray’ı konuk etiği maç, Rıdvan’ın futbol kariyerindeki en sıkıntılı olaylardan birisi olsa gerektir. 1986 – 87 sezonunun 29. haftasında oynayan bu maçta GS, sahaya kesin galibiyet parolasıyla çıkmıştı. Öyle böyle değil, tamı tamına 14 sezondur şampiyonluk ipini göğüsleyemeyen sarı kırmızılı ekip, şampiyonluğa adeta susamıştı ve o sezon nefes nefese bir mücadele verdiği BJK’ı yakalaması için de, Sarıyer karşısında 2 puan alması zorunluydu. Maçın 2. yarısında GS 2 – 1 öndeyken, Smoviç’le karşı karşıya kaldığı bir pozisyonda, mutlak gol pozisyonunu kullanmayarak orta yapmayı tercih etmesi, o sırada sarı kırmızılı ekibe transferi konuşulan yeşil sahaların Şeytan’ının şike ile suçlanmasına yol açmıştı.

Rıdvan Dilmen’in GS’la o sıralarda yaptığı flört bayağı ciddiydi. Öyle ki, Şeytan, sarı kırmızılı forma ile fotoğraflar çektirmiş ve spor muhabiri Fehmi Özgüler’e verdiği röportajda ‘bir yıl önce sıradan bir insandım. Sarıyer bana hem babalık hem analık yaptı. Bana kişilik kazandırdılar. Başkan Erdal Aksoy’un yaptıklarını inkâr edemem. Başkan Erdal Aksoy izin verdiği takdirde gelecek yıl GS’da oynamak istiyorum. Sarıyer ve Galatasaray’ın dışında hiçbir formayı giymem” ifadelerini kullanmıştı. GS’lı camiaya katılmak için bu denli iştahlı bir görünüm sergileyen Rıdvan Dilmen, hemen akabinde, başta sarı kırmızılı camia olmak üzere, bütün Türkiye kamuoyuna şaşırtıcı bir ‘çalım atmış’ ve FB’ye transfer olmuştu.

Galatasaray’a transfer olmadı, ama şike töhmetinden de kurtulamadı

GS’a 2 – 1 yenildikleri maçta, Sarıyerli taraftarlarca yuhalanan Rıdvan, aleyhteki ağır tezahüratın zirve yaptığı dakikalarda bunalarak antrenörüne ‘beni oyundan çıkar’ sinyalleri göndermişti. Bu arada, gelecek sezon onun renklerine bağlanacağından çok emin olan GS seyircileri ise, Rıdvan’a karşı maç öncesi, maç sırası ve maç sonrasında büyük sevgi gösterilerinde bulunmuştu. Rıdvan’ın FB’ye transferi bahse konu maçın şaibeli durumunu ortadan kaldırmamış ve onun ilgili maçtaki performansı yüzünden Federasyonca ifadesinin alınmasına yol açmıştı.

Türkiye liglerinde şike 50 yıldır yapılıyor

GS’ı, Sarıyer’i ve Rıdvan’ı içine alan bu 25 yıllık şike söylentisi ne yazık ki tekil, münferit bir vak’a olmaktan çok uzaktır. Futbolla ilgili hemen herkes, aktardığıma benzeyen ve hatta bundan çok daha vahim olan sayısız teşvik ve şike hikâyesini onlarca yıldan beri çeşitli mecralarda ve ortamlarda anlatıp durmaktadır. Bu yüzden de, ülkemizde şikenin çok yaygın olduğunu ve neredeyse 50 yıldan beri sistematik bir şekilde ve aleni olarak yapıldığını söylemek hakikatle mutabık bir iddiayı dillendirmek olacaktır. 3 Temmuz’da Aziz Yıldırım ve diğerlerinin gözaltına alınmasıyla başlayan süreci bu tarihsel perspektif içerisinde değerlendirmek bu bakımdan daha hakkaniyetli ve vicdanlı bir yaklaşım olacaktır. Evet, Türkiye’nin bütün liglerinde, onlarca yıldır şike yapılmaktadır. Evet, hem şampiyonluğa ve hem de küme düşmemeye kilitlenen takımlar şikeyi yoğun bir biçimde kullanmışlardır. Evet, sadece FB değil, başta GS ve BJK olmak üzere irili ufaklı, önemli önemsiz diğer bütün takımlar da şike yapmışlardır. FB’nin halen dava süreci devam etmekte olan şike olaylarının merkezinde gibi gözükmesi, Nisan 2011’de çıkan yasa kapsamında yapılan teknik takibe yakalanmış olmasından kaynaklanmaktadır. Bu yasayı geçmişe doğru işletmek mümkün olsaydı, bu sefer de GS, Trabzonspor ve BJK’ın merkezi aktörü olduğu şike davaları açmak mümkün olurdu bana kalırsa.

Bir GS’lı bu süreçte nasıl davranmalıdır?

İnancım odur ki, GS’lılar, bu şike davası üzerinden FB’yi yıpratmaya çalışmamalılar. Hele de, FB’nin küme düşürülmesini istemek, gerçek GS’lıların hiç ama hiç tenezzül etmemeleri gereken bir tavır olmalıdır. Şurası yadsınamayacak bir hakikattir: vicdanlı, insaflı ve onurlu bir GS’lı, FB’yi yenmeden kazanılmış bir şampiyonluğu içine sindiremeyen taraftar demektir. Bu yüzden de, FB her ne yapmış olursa olsun, liglerin tarihsel gelişim seyri içinde bunlar daha önceleri defalarca tekrarlanmış olduğundan, bu seferliğe mahsus olmak kaydıyla, küme düşme dışındaki diğer müeyyidelere maruz bırakılmalıdır. Aksi takdirde, bu dava, futbolu temizlemek adına, FB’yi ve Aziz Yıldırım’ı çarmıha germek operasyonuna dönüşmek tehlikesini ve istidadını taşımaktadır. Böylesi bir sonucu, makul hiçbir futbolseverin arzulamayacağına inanmak isterim doğrusu.

Şeytan Rıdvan’a ve FB'ye empatiyle ve iyi niyetle yaklaşmak lâzım

1987’de GS’a transfer olacakken, üstelik de bu uğurda hatır şikesi yaptığı iddialarının ayyuka yükselmesine yol açacak davranışlar sergilemişken, bilemediğimiz dinamiklerin devreye girmesiyle aniden sarı lacivertli renklere bağlanan Rıdvan, ismi, bu geçen zaman zarfında artık FB ile özdeşleşmiş olan marka bir kişi, adeta yaşayan bir efsanedir. Yaklaşık 25 yıldır kimliği ve benliği bu camiayla etle tırnak gibi olan Şeytan’ın, Aziz Yıldırım’ı ve FB’yi her hal ve şartta savunmasını yadırgamayı yadırgayanlardanım. Futbola gönül vermiş dürüst ve samimi herkesin, Rıdvan’ı ve FB’yi, çeşitli hesaplar, plânlar ve nedenler yüzünden, ‘Ergenekon’cu, şikeci’ diye yıpratmak yerine, ‘ülkemizdeki futbolu nasıl hem olabildiğince dürüst ve hem de en üst seviyeden oynanan bir oyun haline getirebiliriz?’e kafa yorması, içinde bulunduğumuz buhrandan çıkmamızı sağlayacak olan doğru devam yolu gibi gözükmektedir.

Başbakan Erdoğan Time Dergisinin anketine göre 2011'in en popüler politikacısı çıktı

2011-12-22T14:37:00.000-08:00

Başbakan Erdoğan Time Dergisinin yaptığı geleneksel Yılın Kişisi (Person of the Year) anketinde en çok oy alan şahıs oldu. Erdoğan, iki farklı kategoride toplam 301,500 oy aldı.

Başbakan, yılın kişisi (bunu en beğenilen kişisi olarak da okumak mümkün) sıralamasında 122,931 oyla açık arayla birinci oldu. Aynı oylamada dünyaca ünlü futbolcu Lionel Messi 74,415 alıken; Tahrir Meydanındaki kararlı duruşlarıyla bütün dünyaya ilham veren 'Arap Baharı'nın isimsiz kahramanlarından ‘Wall Street’i işgal et’çilere kadar çok geniş bir entervale yayılan ve 2011'de dünyayı gerçekten sarsan eylemlerin faili ve müellifi olan 'meçhul küresel protestocular' ise 61,388 oy toplamayı başardılar.

Erdoğan’ı sevenler, ona oy vermek için seferber olurken, başbakana karşı olanlar da boş durmadılar bu oylama sürecinde. Tayyip Erdoğan’a karşı olumsuz düşünce ve duygular besleyen söz konusu katılımcılar, bahse konu anketin bir başka kategorisinde, yılın en az popüler kişisi (bu başlığı yılın en az sevilen kişisi olarak okumak da mümkündür) olarak kabul ettikleri Erdoğan'a, kelimenin tam manasıyla oy yağdırdılar. Erdoğan’ın aldığı 301,500 kümülatif oyun büyük kısmını oluşturan 180,564 tercihin ortaya çıkışı işte bu suretle, yani ona karşı olanların gayretleriyle gerçekleşti.
Öyle anlaşılıyor ki, Başbakanı sevenler ve sevmeyenler, onu, Time anketinin olumlu ve olumsuz listelerinin zirvesine taşımak adına, misli zor görülen organize gayretler içerisine girmişler.

Öte taraftan, dDerginin internet sitesinde ve basılı edisyonunda kamuoyuyla paylaştığı anket sonucu, ankete katılanların iradesinden farklıydı.

Time, bu gibi durumlarda zaman zaman yaptığı üzere, katılımcıların ortaya çıkan oyları doğrultusunda değil de, kendi bünyesindeki editörlerin tercihleri çerçevesinde karara bağlamıştı bu anket sonuçlarını. Böylelikle, Erdoğan’a göre her iki kategoride de çok mütevazi miktarlarda oy alan ve ‘% 99’ ya da ‘Protestocular’ başlığıyla anılan küresel aktivistler, derginin editörleri tarafından yılın kişisi ilân edildi.

Time editörlerinin bu tercihlerinin arkasında, onların, organize oy kullanımına ve bu doğrultuda yapılan güdümlü kampanyalara sıcak bakmamalarının yattığını teşhis etmek zor olmasa gerektir.

Nitekim, aynı dergi, geçen yıl da, katılımcıların oylarıyla birinci olan Wikileaks'in kurucusu Julien Assange yerine editörleri vasıtasıyla Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg'i Yılın kişisi seçmiş ve kapağına yerleştirmişti. Bu tercihi belirleyen faktörlerle, bu yıl, yılın kişisi olarak Time'ın kapağına 'Küresel Meçhul Protestocuları' yerleştiren saiklerin örtüştüğünü ileri sürmek mesnetsiz bir vehim olarak nitelendirilemez bana kalırsa.

Gerek yabancı ve gerekse de ulusal medyamızda bu konu tartışılırken, atlanan bir hususu tartışmaya açmak istiyorum. Yeterince mercek altına alınıp yorumlanmayan mezkûr husus, Başbakanın aldığı yüksek oydur. Erdoğan’ın her iki kategoride aldığı toplam 301,500 oyun önemini ve anlamını kavramak için ABD Başkanı Obama’nın aldığı toplam oya göz atmak yetecektir.

Obama, yılın kişisi anketinde 11,165 oy alırken, sevilmeyen kişilerin klase edildiği listeden de 15,462 oy çıkarmayı başardı. Böylelikle, dünyanın, konumu gereği en önemli küresel politikacı olan ABD başkanı toplamda 27,000 civarında oy almış oldu. Erdoğan'ı ve Obama'yı sevmeyenlerin, sevenlerden daha gayretli ve daha organize oldukları, verdikleri oyun sevenlerinkinden fazla olmasıyla anlaşılmaktadır. Anlayacağınız, Obama ve Erdoğan taraftarlarıyla karşıtları, Time'ın anketi üzerinden sanal ortamda kapışmaya girmişler ve her iki lidere de karşı olanlar, bu süreçte işi daha sıkı tutmuşlardır.

'Rakamlar yalan söylemez' (aslında öyle bir söylerler ki! Bu yüzden de, 'Üç tür yalan vardır: basit yalan, kuyruklu yalan ve istatistik' esprisini hepimiz kullanmıyor muyuz?). Ancak, ben yine de ihtiyatla kullanılması gereken rakamların üzerinden giderek net bir istatistiki sonucu paylaşmadan edemeyeceğim. İki liderin sevenlerinin ve sevmeyenlerinin birbirine zıt başlıklar altında verdikleri oyları toplayarak eriştiğimiz kümülatif skorlara baktığımızda; Erdoğan’ın Obama’dan tam 11 misli daha fazla oy aldığı, ya da, ABD Başkanının, TC Başbakanının ancak % 9’u kadar oy alabildiği ortaya çıkmaktadır.

Yaptığım bu hesaplamalara ‘Erdoğan ve Obama’yı kıyaslarken, onları beğenen ve beğenmeyen kişilerin verdikleri oyları toplamak metodolojik olarak yanlış değil midir?’ diyerek karşı çıkılabilirse de, bu itirazın meşruiyet zemini bana kalırsa bir hayli zayıftır.

Zira, Tıme’ın yaptığı, bana göre, bir küresel popülarite oylamasıdır. Bu çeşit oylamalara katılanlar, beğendikleri / sevdikleri ve beğenmedikleri / sevmedikleri kişi ve olayları oylarken, tabi ki hem düşüncelerini ve hem de duygularını kaale alarak oy verme davranışını gerçekleştirirler. Neticede, bir kişiyi ya da olayı bazılarımız olumlu, diğer bazılarımız da olumsuz olarak değerlendirip o doğrultuda oy tercihlerimizi hayata geçiririz.

Bir kişinin ya da olayın popülaritesi, onun derlediği / devşirdiği olumlu ve olumsuz tepkilerin toplamından oluşmaktadır. Bu yüzden de, verilen oyları şöyle yorumlamak makul olacaktır: Erdoğan, Time Dergisinin editörleri bunu kabul edip onaylamasalar da, 2011 yılının en popüler politik figürüdür.

Bazılarının, yukarıda dillendirdiğim analizlerim yüzünden, Erdoğan’ı desteklediğim, ya da onun yandaşlarıyla aynı yerde durduğum merkezindeki muhtemel / potansiyel eleştirilerini peşinen kabul etmediğimi de belirtmek durumundayım. Yukarıdaki tespitleri yapmak, tamamen matematik veriler temelinde davranmak ve bilimin ve mantığın araçlarıyla objektif bir durumun ve verili bir realitenin hakkını teslim etmek demektir.

Yaptığım analizlere, matematiksel ve mantıki çıkarımlar dışında ideolojik anlamlar giydirmeye çalışmak, doğrusu benim murat etmediğim bir şeyi bana nisbet etmektir.
Böylesi bir gayret, amacı, sadece küresel kamuoyunun ıskaladığı istatistiki bir hususu ramp ışıkları altına taşıyarak tartışılmasını sağlamak olan bu satırların yazarını anlamamak, ya da yanlış anlamak demektir.

Eeyy eyleri fütursuza eyleyen kelâmperest bu devranda eğlenilir mi?

2011-12-20T10:06:00.000-08:00

Görüntü verir mi gözlerden ırak bir gökyüzünde kayan bir yıldız? Kimsenin olmadığı bir ormanda düşen bir ağaç ses çıkarır mı? Bilinir mi?

Hissedilir mi bebekken kesilen kolu sancıyan çocuğun acısı? Hiç görmediği babasını gördüğü bütün erkeklerde gören kızın özlemi paylaşılır mı? Anlaşılır mı?

Üzülür mü insan, ihaneti yaşam tarzı kılmış bir profesyonel hain, hain dediğinde? Malperestler galebe çaldığında, gökkuşağı ve iyilik erbabı yıkılır mı? Kazanılır mı?

Sorumlu mudur o kümülonimbüs yol açtığı malûm tufandan? Laf ebesinin istismar ettiği lâkırdı şikâyet eder mi sahibini? Öfkelenilir mi?

Eeyy eyleri fütursuzca eyleyen kelâmperest, bu devranda eğlenilir mi? Artık oldun dendiğinde kimsenin olamadığı o devranda olana, bu olur mu? Olabilir mi?

Kimsenin olmadığı bir ormanda düşen bir ağaç ses çıkarır mı? Görüntü verir mi gözlerden ırak bir gökyüzünde kayan bir yıldız? Ahbinyâbinfesaye?

Ah bin Yâ Bin Fesaye!

Halil Can'ın; Mevlevi, musikişinas, neyzen, eczacı, asker, öğretmen ve derviş olarak portresi

2011-12-18T03:36:00.000-08:00

Halil Can (soldan birinci), talebesi Dr. Turgur Tokaç'la Konya'da Şeb-i Âruz törenini izlerken (1969).

Eczacı Yarbay Neyzen Halil Can armağan kitabı nadir ve önemli bir eserdir.

Prof. Dr. Bedi N. Şehsuvaroğlu’nun editörlüğünü yaptığı ‘Eczacı Yarbay Nâyzen Halil Can (1905 – 1973) isimli kitap, sadece bir eczacı kitaplığının değil, aynı zamanda 20. asır Mevlevilik tarihiyle Cumhuriyet dönemi dini musikisinin de nadir ve önemli eserlerindendir. İstanbul’da Hüsnütabiat Matbaasında 1974’de basılan 164 sayfalık kitap, Halil Can’ın vefatı üzerine akrabaları, dostları, arkadaşları, meslektaşları tarafından yazılan yazılardan oluşmuştur. Fotoğraflar, notalar ve belgelerle desteklenen eser, tasavvuf musikisinin, Mevleviliğin, divan edebiyatının, hat sanatının ve tıp ve eczacılık alemlerinin çok önemli simalarının tanıklıklarına ve anılarına dayanması bakımından, söz konusu alanların meraklıları için adete saklı bir hazine mahiyetindedir.

Halil Can (soldan ikinci), talebelelerinden olan Dr. Turgut Tokaç (soldan üçüncü) ve diğer bazı dostlarıyla

Eczacı Halil Can’ın hayatının önemli merhaleleri

7 Aralık 1905’te Üsküdar’da doğan Halil Can, tasavvuf ehli arasında gelenek olduğu üzere, 4 yaş, 4 ay ve 4 günlük iken aile büyüklerinden eğitim almaya başlamış, akabinde, Vakıf Rüstem Paşa Mektebine kaydolmuştu. Selim-i Sâlis Numune mektebi ve Üsküdar Sultanisinden sonra 1923’te Eczacılık Mektebine gir en Can, Temmuz 1925’te okulunu iyi dereceyle bitirerek eczacı olmayı başarmıştı. 1926’da yedek subay olan Can, 1927’de tam terhis olmak üzereyken çıkarılan ve eczane açılışına tahdit getiren yasa yüzünden eczane sahibi olamayacağını anlayınca, ‘tezkere terk ederek’ muvazzaf asker oldu. Kasım 1927’de, ilk eşi Hidayet Hanımla birlikte, taze bir üsteğmen olarak Adana Hastanesinde eczacılığa başladı. Boş zamanlarında Türkocağı’nda musiki muallimliği yapan Can, Maraş’taki 2. Alayın eczanesine atanınca Adana’ya veda etti. Burada Hidayet hanımı sıtmadan kaybeden Halil Can, sırasıyla Bitlis, Ağrı ve Van’da vazife yaptı. 1936 – 39 döneminde İstanbul’da askeri eczacılığa devam eden Can, 1939’da Milli Savunma Bakanlığı Sıhhiye Dairesi 1. Şube Müdür Muavini olarak tayin edildiği Ankara’da 1941’de aynı zamanda Mevki Hastanesi Baş Eczacılığını da yürütmeye başladı. 1942’de binbaşı olan Can, 1944’de bakanlıktaki görevinden ayrılıp sadece Mevki Hastanesindeki pozisyonuna adadı kendini.

Ankara – İstanbul arasında geçen bir ömür

1947’de Gümüşsuyu Askeri Hastanesi Başeczacılığına atanarak İstanbul’a dönüş yapan Halil Can, 2 ay sonra yeniden Ankara Mevki Hastanesine atandı. Bu arada yarbay da olan Can, bu seyyahlıktan bıkmış olacak ki, Ekim 1948’de askerlikten istifa ederek Şark Merkez Ecza Deposu Ankara Şube Müdürü oldu. 1953’de Ziraat Bankası sağlık servisine geçen Halil Can, bir hastalık sonucu ikinci eşini de kaybederek yeniden dul kalmıştı. Günümüz insanın artık ne yazık ki sahip olamadığı sayılamayacak kadar çok mahareti ve meziyeti bünyesinde barındıran Eczacı Halil Can, gönül alemindeki seyahatlerine devam edebilmesi, insanlığa musikisiyle huzur ve bahtiyarlık aşılayabilmesi için, özel hayatını düzenleyecek ve kendisini çekip çevirecek gönül ehli bir hayat arkadaşına ihtiyaç hissetmekteydi. İşte, Veteriner General Cemal Böke’nin kız kardeşi Semiha Hanımla yaptığı 3. izdivaç tam da böylesi bir ihtiyaca binaen gerçekleşmişti. Halil Can, 1961’de Ziraat Bankası’ndan emekli olarak 23 yıllık memuriyetine son vermiş oldu. 1961 – 73 dönemi, Halil Can’ın, hayatını bütünüyle sanata, musikiye, meşke, Mevleviliğe hasrettiği, bu bakımdan da pek bahtiyar olduğu yıllara karşılık gelir.

Musiki Halil Can’ın canından ziyade sevdiği meşgalesi idi

Babası, önemli Mevlevi dervişlerinden kolağası emeklisi Rüştü Bey, müzik kulağı ve yeteneği keşfettiği oğlunu çok küçük yaşta tekke ve dini musiki ile tanıştırmıştı. 1919’da, daha sonra Üsküdar Musiki Cemiyeti adını alacak olan Darül Feyzi Musiki Cemiyeti açılınca bunun ilk üyelerinden oldu. Aynı sırada, dönemin en önemli Mevlevi dergâhlarından olan Galata Mevlevihanesi’nde Neyzen Emin Dede Efendi’den ilk ney dersini almaya başladı. Emin Dede, genç musikişinasın yeteneğini geliştirmesi için, onu, lâdinî musiki eğitimi alacağı arkadaşı Bestenigâr Ziya Bey’e gönderdi. Ziya Bey’den çok sağlam temeller üzerinde yükselen bir klasik Türk musikisi eğitimi alan Halil Can, ardından, Rauf Yekta Bey, Arap Cemal Bey, Enderûnî Hafız Ömer Efendi gibi dönemin abidevi musikişinaslarından en üst düzeyde eğitimler aldı. Bir yandan eczacılık eğitimine devam eden, öte taraftan da hem dini ve hem de lâdinî sahalarda zikredilen üstatlardan feyz alan Can, hocalarının cesaretlendirmesiyle besteler de yaptı. Bunlardan en meşhurları birisi hisar pûselik, diğeri de bayâti pûselik olan iki peşrevdir.
Döneminin tarz sahibi önemli neyzenlerinden, Mevlevilerinden ve dini musiki icracılarından olan Halil Can, 1953 – 71 arasında, bir yandan İstanbul Belediyesi Konservatuvarı İlmi Tasnif Heyeti’nde çalışırken, 1959 – 71 arasında Yüksek İslâm Enstitüsü Dini Musiki Hocalığı da yapmıştı. Halil Can’ı dönemdaşı olan diğer tekke ve dini musikişinaslardan ayıran bir önemli vasfı, onun müzikal teorisinin çok güçlü oluşuydu. Can, klasik Türk sanat musikisinin ve dini müziğin bütün problemlerine kafa yormuş ve bunları çok sayıda makale halinde zamanın musiki mecmualarında yayınlamıştı. Bunların arasında yer alan ve hocalarının kimi hatalarını da düzelttiği tenkid ve reddiyeleri günümüzde dahi aşılamamış kaliteye sahip musiki metinleridir. Halil Can’ın büyük bir gayretle ve tek başına yazıp yayınlamaya başladığı Türk Musikisi Lügati ne yazık ki yarım kalmıştır.

23 Mayıs 1973’de dünya Mevlevi camiası yasa girmişti

Güzel bir İstanbul ilkbaharında, 23 Mayıs 1973’de, 68 yaşında Hakk’a yürüyen eczacı Halil Can, üstün musikişinaslığı ve ender bulunan insani hasletleriyle pek özel ve önemli bir parçası olmayı başardığı Mevlevi camiasının küresel boyutlardaki ailesinde derin bir teessür ve elem dalgasının oluşmasına neden olmuştu. Ebediyete intikaliyle birlikte, insanlık, çok sıra dışı bir İstanbul efendisini, Türk musikisi tam manasıyla bir üslûp ve tarz ehlini, Mevlevi camiası da yeri doldurulamayacak bir dervişini kaybetmiştir. Kendisiyle ilgili bu mütevazi metnin finalinde, fazilet sahibi her Mevlevi dervişi ve Hazreti Pir aşığı olan her Cân gibi, mütevaziliğinin, diğerkâmlığının, ruh asaletinin ve manevi iklimlerle olan ünsiyetinin bir nişanesi olarak ‘Eyvallah’ı dilinden hiç düşürmeyen Halil Can’a, Cemâlullah’a yaptığı o büyük seyahat yüzünden bir ‘eyvallah’da biz demiş olalım efendim.

Eyvallah!

Erdoğan’ın sağlık durumu, Gül’ün görev süresi ve başkanlık tartışmaları

2011-12-16T07:33:00.000-08:00

Başbakanın hastalığı ve geçirdiği ameliyatla ilgili yeterince doyurucu açıklama yapılmaması, olayın duyulmasının hemen akabinde ortaya çıkanlar kadar olmasa bile, halen de şu veya bu oranda spekülasyonlara neden olmaya devam etmekte. Yeri gelmişken, Erdoğan’a ve AKP’ye karşı olan çeşitli çevrelerin, başbakanı ve temsil ettiği siyasal çizgiyi iktidardan uzaklaştırmak için, Recep Tayyip Erdoğan’ın beklenmedik bir biçimde, meselâ sıhhi bir nedenle siyaset dışında kalmasıyla oluşacak bir kargaşa ve hatta kaos ortamından medet ummalarını onaylamadığımı belirtmeliyim. Yazımın ilk cümlesinde, ‘yeterince doyurucu açıklama yapılmadı’ dememin nedeni, Erdoğan’ın sıhhi durumunun kamuoyuyla paylaşılması vakıasını, benzer durumlarda, ABD başkanları için uygulanan standart prosedürlerle kıyaslamamdandır.

ABD’nin bu konuda sergilediği, kamuoyu nezdinde karanlık tek bir nokta ve cevaplanmamış tek bir soru bile bırakmamak temelinde gelişen paylaşımcı ve şeffaf politika, esasen bu gibi durumlarda izlenmesi gereken en akli ve en sorunsuz yol gibi gözükmektedir. Aksi bir yol izlendiğinde ise, bu gibi sıra dışı durumlarda söylentilerle başa çıkmak da dahil olmak üzere, akla gelebilecek komplikasyonların önünü almak, dünyanın her yerinde zordur, sorunludur, sıkıntılıdır.

Başbakan’a acil şifalar dilerken, bu konuyu, ülkemiz kamuoyunu giderek daha çok meşgul edeceğe benzeyen bir diğer popüler konuyla, ‘bir sonraki cumhurbaşkanı kim olacak?’ sorusuyla irtibatlı olarak analiz etmenin anlamlı olacağını sanıyorum. Başka bir deyişle, ‘acaba başbakanın sağlık durumu hakkında biz yurttaşlardan saklanan bir şeyler mi var?’ sorusunun, devam etmekte olan Çankaya tartışmaları üzerinden ele alınmasının, bize hakikatle mutabık bir kavrayış kazandıracağını sanıyorum.

Birçokları gibi, bende de oluşan kanaat şudur: Erdoğan, yetkileri şimdikinden fazla olan bir politik figür olarak Çankaya’ya çıkmak istemektedir. ‘Yetkileri oldukça geniş bir başkan olarak köşke çıkmak Erdoğan’ın siyasal arenadaki ülküsüdür, ‘Kızlı Elma’sıdır’ dediğimde, hem meramımı tam olarak ifade etmiş ve hem de verili realiteyle de çelişmeyen bir beyanda bulunmuş olacağıma inanmaktayım. Burada anahtar olgu, önemine binaen bir daha altını çiziyorum, Erdoğan’ın, Köşk’ün haldeki yetkileriyle yetinmeyecek olmasıdır. Bu yüzden de, Erdoğan’ın gönlünde yatan model, ABD tarzı bir başkanlık sistemidir. Bunun olabilmesi için, anayasal bir düzenlemeye gidilmesi gerektiği ortadadır. Bu suretle de, parlamenter bir rejime sahip olan ülkemiz, bunu terk ederek başkanlık sistemine geçmiş olacaktır.

Erdoğan’ın muhaliflerinin, şu ana kadarki siyasi pratikleri ve başkanlık temelli emellerinden hareketle onu, ABD ya da Fransa’dakinden çok, Putin ya da Chavez tarzı otoriter bir yönetim kurmayı arzulamak ve plânlamakla suçladığını da hatırlamak gerekir. Başta Abdullah Gül ve Bülent Arınç olmak üzere, iktidarın birçok etkili isminin ise, şu ana değin başkanlık sistemine karşı duruşlar sergilemiş olduklarını da, analizlerimizin sağlıklı olması bakımından, bir kenara not edilmesinde fayda görmekteyim.

Bir sonraki cumhurbaşkanın kim olacağı sorusu, ister istemez ‘seçim ne zaman yapılacak’, ya da ‘Gül’ün görev süresi ne zaman dolacak?’ gibi konuya dair olan diğer soruları da gündeme getirmektedir.

Hatırlanacaktır, cumhurbaşkanının 2 dönem için ve 5 yıl + 5 yıl esasına göre seçileceğine dair anayasa değişikliği Gül köşkteyken yapılmıştı. Cumhurbaşkanımız, bu vazifeye seçildiğinde görev süresi 7 yıl olduğuna göre, ‘yapılan yasal değişiklikler geçmişe şamil kılınmaz’ ve ‘çelişen hukuki hükümlerden, yurttaşların lehinde olanı uygulanır’ şeklindeki temel adalet normları muvacehesinde, onun köşkten ayrılış tarihi olarak 2014 yılı şekillenmektedir.

Öte yandan, özellikle son zamanlarda, Erdoğan’a yakın bazı çevrelerin ve kimi kanaat önderlerinin, Gül’ün görev süresinin 2012’de biteceğine dair yaklaşımlara girdiği gözlenmekte. Yukarıda çerçevesini çizmeye çalıştığım üzere, normal şartlar altında Gül’ün kişisel hak ve hukukunun çiğnenmesi anlamına gelebilecek olan bu uygulamanın, ancak bir durumda, o da Erdoğan’ın mücbir nedenlerle 2014’ü bekleyemeyecek olması halinde, AKP içinde sorun yaratmadan çözülebileceğini öngörmek mümkündür.

O takdirde, AKP grubu, kuvvetle muhtemeldir ki MHP’nin de kısmen desteğini alarak, ülkenin parlamenter rejimden başkanlık sistemine geçişi için gereken anayasal tadilatı yapacak, akabinde de 2012’de gerçekleşecek seçim sonucunda Erdoğan ülkemizin ilk halk tarafından seçilmiş başkanı olacaktır.

Bunun olmadığı koşullarda, yani, cumhurbaşkanlığı seçiminin 2014’de yapılması halinde, Erdoğan’ın sağlık durumunda, bizden saklanan ve endişelenmemizi gerektiren herhangi bir gelişmenin olmadığına hükmetmek icap eder diye düşünüyorum.

Her durumda, sayın başbakana bir defa daha acil şifalar dilerken; bu vesileyle, politik pozisyonlarını ve geleceklerini siyasal rakiplerinin hastalıkları üzerinden şekillendirmeye çalışanlara da, etik ve vicdani bir zeminde siyaset yapmanın tercih edilmesi gerektiğini hatırlatmak isterim.

Türkân Saylan geçti bu dünyadan

2011-12-13T15:32:00.000-08:00

Türkân Saylan geçti bu dünyadan

Cumhuriyet tarihinin en çok tartışılan kadın figürü hiç kuşkusuz Türkân Saylan’dır. Saylan, sevenleri tarafından adeta bir azize mertebesine yükseltilirken, ona karşı olanlarca acımasızca eleştirilmektedir.

Hayatının önemli dönemeçleri
13 Aralık 1935’de İstanbul’da doğan Türkân Saylan, 18 Mayıs 2009’da aynı kentte vefat etti. Tıp doktoru, yazar, sosyal sorumluluk gönüllüsü, kadın hakları aktivisti, eğitimci ve sivil toplum lideri olan Saylan, bu alanlarda sayılamayacak kadar çok faaliyete imza attı. 1964’de İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun olan Türkân Saylan, 1964 – 1968 döneminde çalıştığı SSK Nişantaşı Hastanesinde Deri ve Zührevi Hastalıklar Uzmanlığını kazandı.

İÜ Tıp Fakültesi’nde Dermatoloji başasistanı olan Saylan, İngiltere ve Fransa’da mesleki çalışmalar yaptı. 1977’de profesör olan Türkân Saylan, 1987’ye kadar 5 yıl boyunca İÜ Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Başkanlığı’nı ve 1981–2001 döneminde de İÜ Tıp Fakültesi Lepra Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nü yürüttü.
1990’da kurulan “İÜ Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi”nin temellerini atalardan olan Saylan, kadın sağlığı konusunda müfredat oluşturulmasına katkı verdi ve çok sayıda talebe yetiştirdi. 2002 sonunda Dermatoloji Kliniği Öğretim üyesi iken emekli oldu.

Saylan’ın ismi cüzamla mücadeleyle özdeşleşmişti
Cüzzamla mücadelesi, Türkân Saylan’ın kariyerinin en önemli başarılarından birisi, belki de birincisiydi. Cüzzamla Savaş Derneği ve Vakfı’nın da kurucusu olan Saylan, bu alandaki büyük hizmetleri yüzünden 1986’da ‘Uluslar arası Gandhi Ödülü’nü kazandı. Çok uzun yıllar Dünya Sağlık Örgütünün lepra (cüzam) danışmanı olan Türkân Saylan, Uluslar arası Lepra Birliğinin de kurucu üyesi ve başkan yardımcısıydı. Deri ve zührevi hastalıklarla ilgili çok önemli medikal ve sosyal hizmetleri olan Saylan, hayatının son yıllarında yakalandığı kanserle mücadele etti. Vefat etiğinde ÇYDD ve Cüzzamla Savaş Derneği ve Vakfı’nın yanı sıra bazı başka dernek ve vakıflarında başkanı ya da aktif çalışanıydı.

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) hayatının en çok ses getiren faaliyetiydi
Türkân Saylan’ın destekçilerinin de, ona şiddetle karşı olanların da, bu tutumlarını gerekçelendirirken esas aldıkları olgu ÇYDD’di. Saylan’ın, 1989’da bazı Kemalist aydınlarla birlikte kurduğu söz konusu dernek, Atatürk devrim ve ilkelerini, ve ama en çok da lâiklik prensibini gözetmeyi varlık nedeni bilmişti. Türkiye toplumsal formasyonunun bahse konu devrim ve ilkelerden uzaklaşma ihtimalini bertaraf etmek adına özveriyle ve militanca çalışan ÇYDD, hem 28 Şubat döneminde ve hem de 2005 – 2008 periyodunda hayata geçirdiği faaliyetlerle Türkiye’nin gündemini adeta domine etmişti. 2007’nin Nisan ve Mayıs aylarında yapılan Cumhuriyet Mitinglerinin en önemli aktörlerinden olan ÇYDD’i, özellikle bu etkinliklerdeki merkezi rolü yüzünden; hükümete muhalif kesimlerce Atatürk ilke ve devrimlerinin yılmaz savunucusu olarak alkışlanırken, hükümeti destekleyenler tarafından ‘Ergenekon Örgütü’nün sivil toplum ayağı işlevi görmekle suçlanmıştır.

Ergenekon Davası ve Türkân Saylan
Ergenekon Operasyonu çerçevesinde, 13 Nisan 2009’da evi ve başkanı olduğu ÇYDD binaları basılarak aranan Türkân Saylan, bu sırada kameralara takılan mücadele azmini yansıtan görüntüleriyle toplumsal belleğe nakşolmuştu. 18 Mayıs günü hayata gözlerini kapatan Türkân Saylan, 19 Mayıs’ta yapılan ve kelimenin gerçek manasıyla iktidar karşıtı bir kitle gösterisine dönüşen cenaze töreniyle ebedi istirahatgâhına defnedildi.

Son, kesin ve olabildiğince objektif hükmü tarihten başka kim verebilir?
Çoğu mesleki ve akademik olmak üzere 440’tan fazla ulusal ve uluslararası yayını ve hayatı boyunca aldığı sayısız ödülüyle Türkân Saylan tam bir eylem insanıydı. Mesleki kariyeri boyunca toplumun cüzzama ve cüzzamlıya bakışını değiştiren ve bu hastalığın neredeyse kökünün kazınmasına yol açan çok başarılı bir kampanyayı yürüten Saylan, ÇYDD bünyesinde on binlerce yoksul kızın okumasına verdiği destekle de dikkatleri ölene kadar üzerine çekmesini bilmiştir. Sevenlerinin gözünde bir Cumhuriyet Kızı, Atatürk devrim ve ilkelerinin yılmaz bir savunucusu, Batılı ve lâik yaşam tarzının idolü ve rol modeli olan Türkân Saylan, bu nitelikleriyle çağdaş bir Türk Jean Darck’ı olarak şekillenmektedir. Karşı olanların gözünde ise o; hayatını İslâmla mücadeleye adamış Kürt siyasetine sempati duyan bir darbeseverdi.

Onu azizeleştirerek çağdaş bir ikonaya dönüştürenlerin de; demonik bir figür olarak tanımlayıp tekfir edenlerin de bu duygu temelli yargıları zaman içinde hiç kuşku yok ki rasyonel süzgeçlerden süzülerek yumuşayacaktır. Tarih denen o karmaşık ve çok katlı fenomen, sıradan insanların muhayyelelerindeki işte bu duygu temelli algıları devralıp rafine edecek, damıtacaktır. Bunun neticesinde ortaya çıkacak olan Türkân Saylan portresinin, onu olabildiğince soğukkanlı bir nazarla ve vicdan ölçütleri içinde kuşatıp değerlendirerek hak ettiği mevkie yerleştiren bir resim olması beklenir.

Türkiye'de ve dünyada vicdani retçi olmanın zorlaşabileceği bir döneme giriyoruz

2011-12-11T14:55:00.000-08:00

Hızla değişen ülke gündemi, bize, vicdani reddi de 2 günde unutturdu

Vicdanî ret meselesi geçtiğimiz günlerde ülkemizin ‘sıcak’ tartışma konusuydu. Gündemin çok hızlı değiştiği, ‘önemli olaylar’ın, tabiri caizse, ışık hızıyla tüketildiği Türkiye bu konuda da şaşırtmadı bizleri ve söz konusu tartışma, tekrar gündemi işgal edeceği gelecekti o belirsiz ana değin, terk ediverdi ilgi alanımızı.

İnsanlarının ağırlıklı olarak duyguları temelinde davrandıkları, 30 yıldır da ciddi bir çatışma ortamının yaşandığı Türkiye, esasen dünyanın diğer birçok ülkesinde de tartışılmasının problemli bir saha yarattığı vicdani ret konusunun kolaylıkla müzakere edilebildiği bir coğrafya değildir. Öte taraftan, bahse konu nedenler, vicdani reddin ülkemizde oldukça muhataralı bir alan olmasını anlaşılabilir kılmaktadır.

Vicdani ret nedir?

Söz konusu olgunun, üzerinde umumiyetle hemfikir olunan tarifi ‘bir şahsın dini, ahlâki ya da siyasi rezervleri yüzünden askere gitmeyi kabul etmemesi’dir. Bu tür kişiler, umumiyetle kendilerini pasifist ya da anti-militarist olarak adlandırmayı tercih ederler.

Vicdani retçilerin silah altına alınmaya karşı çıkarken dayandığı temel argümanları ‘insan öldürmeye esastan karşı olmak; silahlanmayı ve silahlanmış şahıslarla aynı yapı içinde olmayı temel kabullerine ters bulmak ve her ne sebeple olursa olsun; konum, pozisyon, statü, sorumluluk ve görevlerin net olarak belirlendiği hiyerarşik yapılarda bulunmayı içlerine sindirememek’tir.
Bugün Birleşmiş Milletler ve Avrupa Parlamentosu tarafından temel insani haklar arasında tanımlanan vicdani ret, yönetici elitlerimizin 2 asırdan uzun bir süredir ‘Kızıl Elma’sı halini alan ‘Batı Medeniyeti’ni yakalama ülküsü’nün de zaruri bir sonucu gibi durmaktadır. Zira, Batı Alemi içinde sayılan birçok ülkede, yaklaşık olarak 100 yıldı, bu hak anayasal güvence altına alınmış durumdadır. Bu ülkelerin bazılarında, vicdani retçilere şart koşulan zorunlu kamu hizmeti diğer bazılarında yasal bir zorunluluk haline getirilmemiştir. Şayet vicdani retçi, zorunlu kamu hizmetini de kabul etmiyorsa, bu durumda o kişi ‘toptan retçi’ olarak tanımlanmaktadır.

Tarihsel gelişim seyri içinde vicdani ret

Fikri temelleri binlerce yıl öncesine kadar uzanmasına karşın; felsefesinin kristalize olması, etkin bir şekilde dillendirilmesi ve geniş kitlelerle buluşması ancak 1850’lere kadar inebilen vicdani ret, savaş hali gibi kimi tarihsel konjonktürlerde anayasal güvenceye sahip olduğu ülkelerde bile askıya alınabilmektedir.
Tarihsel gelişimini özetlemeye çalıştığım vicdani ret olgusunun, gerek son 25 yılda tartışılmaya başlandığı Türkiye’de ve gerekse de anayasal güvence altına alındığı ülkelerde geleceğinin çok da parlak olmadığını düşünüyorum. Bunun nedeni, dünyanın yaşadığı ve derinleşme istidadı taşıyan ekonomik krizin provoke ettiği iktisadi, jeo-politik, jeo-stratejik, ideolojik, ahlâki, sosyolojik sonuçların; sistemin eski (ya da aktüel) yönetici elitiyle, yükselen ve dünyayı yönetmeye aday olan yeni elitini sıcak bir global çatışma çıkarmaya, bir diğer deyişle 3. Dünya Savaşı’nın tarafları olmaya neredeyse mecbur etmesidir.

Vicdani ret tercihi, ancak demokratik bir iklimde hayat bulabilir

Gerek verili kapitalist sisteme hayırhah ve muvafık yaklaşan kanaat önderlerinin ve gerekse de ona mesafeli, eleştirel ve hatta inkârcı yaklaşan her tandansdan sistem muhalifi aydınların hemfikir oldukları husus, piyasa ekonomisinin; kaçınılmaz ve devrevi olan krizlerinin yol açtığı yapısal anomalilerini, ilk etapta düzeltici krizle (correcting crisis), onunla olamıyorsa bu kez de düzeltici savaşla (correcting war) tamire kalkıştığıdır.
Kapitalist sistem, 1960’ların sonunda girdiği, en bariz emaresini ise Bretton Woods’un temellerinden olan Dolar – altın irtibatının kopuşunun oluşturduğu krizini, 1980’lerin başında Teacher – Reagan eliyle devreye soktuğu ve anayasası ‘Washington Consensus’ olan ‘neo-liberal atak’la 2000’lerin başına değin öteleyebilmişti. Bu süreçte oluşan iktisadi anomalilerin çözümü için çıkarılan ve 15 Eylül 2008’de Lehman Brothers’ın iflası ile zirve yapan düzeltici kriz, onu sahneleyenlerin arzu ettiği sonuçları oluşturmadı. Bunun üzerine, sistemin elitleri (Atlantik İttifakı, ya da Washington – Londra – Berlin – Paris aksı) ister istemez eskisinden oldukça farklı bir devam yolunu tercih etmek zorunda kaldılar.

Verili kapitalist sistemin yaklaşık 3.5 yıldır tercihi haline gelen bu yeni çözüm, esasen sistemin provoke ettiği düzeltici krizlerin işe yaramadığı her durumda devreye soktuğu düzeltici savaştır. İşte bu yüzden, yaşadığımız global krizin ilk ciddi emarelerinin belirdiği 2008 ilkbaharından beri bu satırların yazarı, nükleer silahların da kullanıldığı bir küresel savaşı, yani yeni bir düzeltici savaşı, olası devam yollarının en muhtemeli olarak görmektedir.

Yakın gelecek, vicdani retçilere, küresel anlamda zor bir dönem vaat etmekte

Yukarıdaki analizler, bu satırların yazarını, ister istemez şu tahminleri de tartışma arenasına atmaya zorlamaktadır.

Önümüzdeki süreçte, krize karşı yükselen kitlesel tepkilere sistemin cevabı, kuvvetle muhtemeldir ki, önce küresel otoriterizm, bunun yetersiz kaldığı koşullarda da küresel totaliterizm şeklinde olacaktır. Jeo-politik ve jeo-stratejik güç kaymalarının da derinleştirdiği küresel krizin, yönetici elitleri küresel totaliterizmden sonra küresel savaşa zorlaması kuvvetli bir seçenektir.
Küresel totaliterizmin ve 3. Dünya Savaşının söz konusu olduğu bir dünyada, vicdani reddin gündemde olamayacağı açıktır.

Vicdani ret, ancak demokratik ve barışçıl ortamlarda kendisine yaşama şansı tanınan bir kişisel haktır.
Vicdani reddin sorun olmaktan çıkması için zorunlu askerliği ortadan kaldıracak ‘robot savaşçılar’ tarzında radikal teknolojik dönüşümlerin hayata geçirilmesi elzemdir.

AİHM içtihatına rağmen, Türkiye bunu yasalaştırmaya çok uzak

Avrupa Konseyine üye 47 ülkeden sadece ikisinde, Türkiye ve Azerbaycan'da vicdani ret temel insan hakkı olarak kabul edilmemekte. Öte yandan, Temmuz 2011'de, Yehova Şahidi inancından olan iki TC vatandaşının, vicdani retçi tercihleri yüzünden askerlikten muaf tutulmaları talebiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne açtığı dava da Türkiye Devleti aleyhine sonuçlandı. Konunun uzmanları, bunun bir içtihat oluşturduğuna, bundan böyle bu merkezde yapılacak diğer başvurularda da Türkiye'nin mahkûm edilmesinin hakim ihtimal olduğuna işaret ederek, 'Türkiye'nin vicdanı reddi kabul etmekten başka bir çaresi kalmadı' şeklinde bir yargıyla noktalamaktalar yorumlarını.

Yazımın önceki bölümlerinde paylaştığım küresel analizlerden sonra, uzmanların söz konusu varsayımının gerçekleşmesinin çok küçük olasılık olacağını iddia etmem, kendi içinde tutarlı ve anlaşılabilir bir yaklaşım olacaktır.

AİHM'nin, uzmanlarca, Türkiye'yi vicdani reddi kabule mecbur edecek bir içtihat olarak sunulan Temmuz 2011 tarihli 'Vahan Bayatyan - Yunus Erçep Davası' kararına rağmen; Türkiye, hem küresel bazda esen bahse konu olumsuz rüzgârlar, hem ortalama insanının zihniyet dünyasına hakim olan fikri paradigma ve hem de sosyolojik olarak barındırdığı çok ciddi toplumsal çatışma ve fay hatları yüzünden vicdani reddi uygulamaya en uzak ülkelerden birisi olarak temayüz etmektedir.

Vicdani reddin, bana göre, daha uzunca bir süre, kendisine gündemimizde yer bulamayacak olması, yukarıda paylaştığım nedenler yüzündendir.

Pearl Harbor baskını, 11 Eylül saldırısı ve Atlantik İttifakının (ABD - NATO) Suriye ve İran operasyonu aynı aklın ürünüdür

2011-12-08T14:47:00.000-08:00

1 - Sonda söyleyeceğimi en başta söylüyorum.

Bundan tam 70 yıl önce, 7 Aralık 1941’de*, İkinci Dünya Savaşı bütün vahşeti ve dehşetiyle sürerken, Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri ABD’ye ait olan Hawai takımadasının Oahu adasındaki Pearl Habor üssüne ve ABD Pasifik Donanmasına saldırmıştı. Bu metinde, bu saldırının, bizzat saldırıya uğrayan taraf olan ABD tarafından önünün açılarak desteklendiği savunulacaktır. Bahsedilen niteliği yüzünden Pearl Harbor baskını, 60 yıl sonra gerçekleşecek olan bir başka büyük trajedinin, 11 Eylül 2001’in saldırısının ‘ruh ikizi’dir. Bu bakımdan, ‘Pearl Harbor erken gerçekleşmiş bir 11 Eylül, 11 Eylül ise gecikmiş bir Pearl Harbor’dur’ iddiası, ABD’nin ve hatta dünyanın kaderini tayin eden bu iki olay arasındaki rasyonel, gerçeklerle mutabık ve gizli bağlantıları ifşa eden anlamlı bir metafordur gibi algılanmaktadır.
Buna nasıl hükmettiğimi paylaşmadan önce, söz konusu saldırıya dair bazı önemli tarihi gerçekleri hatırlatmak istiyorum.

2- Saldırı öncesindeki global siyasi ve askeri durum ne idi?
2. Dünya Savaşının hemen başında Almanya – İtalya – Japonya miğferinin karşısında İngiltere – Fransa – SSCB ittifakı oluşmuştu. ABD, İngiltere’ye ciddi anlamda yardım etmesine rağmen, ülke kamuoyu savaş girilmesine karşı olduğu için, sıcak çatışmalarda doğrudan taraf olamıyordu. Öte yandan, ABD ekonomisi, aynen savaşan diğer ülkelerde olduğu gibi, büyük ölçüde militarize olmuş ve silahlı kuvvetlerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde yeniden dizayn edilmişti. Başını ağırlıklı olarak Cumhuriyetçi Partide kümelenmiş sosyal grupların çektiği oldukça büyük bir kesim, Nazi Almanya’sı ile Bolşevik SSCB’nin savaşmasını memnuniyetle karşılıyor, onların birbirini kuvvetten düşürmesinden sonra, tek kurşun atmadan ve zayiat vermeden iktisadi avantajlar elde edebilmenin hesaplarını yapıyordu.
O sırada, dünya sahnesinde boy gösteren belli başlı liderler içinde en geniş vizyona sahip olanı Winston Churchill’di. Churchill, ABD’nin Almanya ve müttefiklerine karşı en kısa zamanda savaşa girmesinin dünyanın genel çıkarları açısından zaruri olduğuna inanıyor ve bu tezini başta Stalin ve Roosevelt olmak üzere müttefiklerine kabul ettirmeye çalışıyordu.
Ancak, dile getirdiğim üzere, ABD kamuoyuna ve kanaat önderlerine uluslar arası politika sahasında hakim olan eğilim ‘Dünya Savaşına resmen taraf olmak biçimindeki bir küresel jandarmalığına soyunmamak, kendi sınırları içinde güven içinde yaşamaya odaklanmak, anayurda bir saldırı vaki olmadı müddetçe de askeri çözümü benimsememek’ şeklinde özetlenebilecek olan ‘izolasyonizm’di. ABD’deki bu umumi savaş karşıtlığı, ülkenin artık iyice militarist bir üretim mekanizmasına dönüşen devasa endüstri kapasitesine hükmeden sermaye sahipleriyle, ABD ordusunun kurmaylarının önemlice bir kesimi tarafından paylaşılmıyordu. Bu kesimler, bir dizi karmaşık ve hatta kimisi çelişen nedenler yumağından dolayı, İngiltere’nin yanında savaş girilmesinden yanaydı. Ancak, bunun olabilmesi için, Amerikan kamuoyundaki savaş algısına dair olan hakim eğilimi kökten değiştirecek dramatik bir gelişmenin gerçekleşmesi şarttı.
İşte, Pearl Harbor baskını, ABD’nin savaşa girmesi için aranan o bahane olacaktı.

3 - Japonya tarihinin en büyük hatasını yapıyor
Esas olarak 1866 – 1869 dönemine tarihlenebilecek olan Meiji Restorasyonuyla birlikte büyük bir modernleşme hamlesine girişen Japonya, 2. Dünya Savaşı öncesinde dünyanın önemli sanayi ülkelerinden birisi olmanın yanı sıra, çok kuvvetli bir de ordu kurmayı başarmıştı. Japon sermayesinin, hammadde ihtiyacını karşılamak ve ürettim kapasitesi için pazar bulmak gayretleri, ülkeye hakim olan milliyetçi ideolojinin en güçlü taşıyıcısı olan Japon Ordusunun askeri hırslarıyla birleşince, güneşe tapan bu ulusun 2. Dünya Savaşındaki yeri ve rolü çok rahat anlamlandırılabilmektedir. 1930’ların sonunda, Japonya’nın, Asya – Pasifik hinterlandında kendisine rakip olarak gördüğü yegâne kuvvet ABD idi. Amerika’yı Pasifik Okyanusu’ndan kazıyıp atmayı stratejik bir takıntı haline getiren (ve bu takıntılarında da, verili mantık sinsilesi içinde çok da haksız olmayan) Japon Genel Kurmayı, bunun olabilmesinin, Pearl Habor üssünün ve buradaki donanmanın yok edilmesine bağlı olduğunun farkındaydı. Bu adımı atmaya karar verir vermez, Tokyo'nun, imkânlarının önemli bir kısmının bu operasyona vakfettiğini görüyoruz. Tabii bu arada, söz konusu hedefine erişmek amacıyla hazırlıklara başlayan Japonların her hareketinin ABD gizli servislerince izlendiği de tarihi bir vakıadır. Nihayet, o malûm baskın gerçekleşmiş ve ABD donanması, özellikle insani olarak ağır bir zayiat vermişti. Bu saldırı sonundaki insan kaybı resmi rakamlarla 2,471 olan Amerikan ordusunun maddi kayıplarına gelince, bunlar ağır yaralı ya da batırılmış 12 savaş gemisi, imha edilmiş 188 savaş uçağı ve hasar görmüş tesislerdi.
Öte yandan, ABD Pasifik Donanmasının belkemiğini oluşturan 3 uçak gemisi, önemli tankerler, denizaltılar ve fabrika gemiler gibi asli unsurlar, o sırada Pearl Harbor’da olmadıkları için zarar görmemişlerdi. Bu manzarayı değerlendiren ve arasında önemli Japon uzmanların da olduğu harp tarihçileri, söz konusu saldırısının askeri ve teknik olarak hedeflerinin çok uzağında kaldığı, bu yüzden de başarısız olduğu hükmünde birleşirler. Japon ordusu, ABD’yi Pasifikten atmak için kalkıştığı eyleminin sonunda, kendisini, Pasifik’te cereyan eden güç mücadelesinin ve iktidar oyununun bütünüyle dışında bulmuştu. Japonya’nın, dünyanın o sıradaki en büyük gücü olan ABD’yi tahrik ederek kendi üzerine saldırtması, ilerleyen yıllarda bizzat Japon kanaat önderlerinin ‘uyuyan devi uyandırarak çok büyük bir hata yaptık’ şeklinde özeleştiri yapmalarına neden olacaktır.

4 - Pearl Harbor baskınındaki Amerikan aymazlığı, Komplo Teorisi ile çok net açıklanabilmektedir

Pearl Harbor baskınının askeri, siyasi, ekonomik, sosyal, fikri, psikolojik sahalarda ortaya çıkan çok sayıda önemli sonucu olmuştur. Bunlara girmek bu yazının hudutlarını aşan bir gayret olacağından, yazımın devamında, sadece, ABD’nin insani ve maddi kayıpları arasındaki orantısızlığı mercek altına alarak buna dair akli bir açıklama yapabilmeye gayret edeceğim. Yukarıda da belirtildiği üzere, Amerikan haber alma servisleri, Japon telsizlerinden geçen mesajları kısmen deşifre etmeyi başardıklarından, baskının yapılacağı muhtemel yer ve tarih konusunda gerçeklikle mutabık bilgilere erişmişlerdi. ABD Donanmasının bu şartlar altında yapması gereken, ‘geliyorum!’ diye bas bas bağıran düşman ‘baskını’na karşı etkin önlemler almaktı. Oysa Amerikalılar, Pearl Harbor’u daha iyi savunmak için adım atacaklarına, üssün güvenliğini tehlikeye atacak birçok garip uygulamayı hayat geçirmeyi tercih etmişlerdi. Uçaksavar bataryalarının sayısını azaltmak, aktif olan bataryaların ise mermilerini kısıtlamak gibi uygulamalar, düşmanın güçlü bir saldırısının beklendiği bir ortamda ancak vatana ihanet ya da ağır vazife ihlâli gibi nedenlerle anlamlandırılabilir. Bana göre yapılan şey çok nettir. ABD Derin aklı, ülkenin 2. Dünya Savaşına girebilmesi için Amerikalıların çok büyük bir şok yaşamalarını gerekli görmüştür. Bu öngörü, söz konusu şokun, son derecede kuvvetli bir milliyetçi refleks ve savaşa katılma iradesi oluşturacağını da içermekteydi. Nitekim, Pearl Harbor baskını, anayurt topraklarında vurulmaya hiç alışık olmayan Amerikalılar üzerinde tam da bu komployu tezgâhlayanların plânladıklarıyla örtüşen sonuçlara neden olmuştu. Japonların saldırısından önceden haberdar olan Amerikan derin aklının, Pasifik savaşında çok ihtiyaç hissedeceği uçak gemilerini ve diğer donanımını sağlama alırken, yurttaşlarını galeyana getirmek adına 2,471 evlâdını kurban etmesi, bundan tam 60 yıl sonra tezgâhlayacağı 11 Eylül 2001 saldırısının da adeta prototipi gibidir. Yazımın girişinde dillendirdiğim ‘Pearl Harbor erken 11 Eylül, 11 Eylül ise geç kalmış Pearl Harbor’dur’ iddiamın altında yatan tarihsel motifler (pattern) özetle bunlardır.

5 - 3. Dünya Savaşı 11 Eylül 2001 saldırısıyla başlamıştı

2. Dünya Savaşı, genel kabul gördüğü üzere Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’ya saldırmasıyla başlamadı. Savaşın gerçek başlangıç tarihi, 1. Dünya Savaşı sonrasında Almanya’ya zorla kabul ettirilen ve çok ağır şartlarla dolu olan Versailles (Versay) Anlaşmasının imzalandığı 28 Haziran 1919’dur. Benzer bir akıl yürütmeyle şu hükmü ileri sürmek de mantıklıdır: 2. Dünya Savaşı, ABD tarafından Hiroşima ve Nagazaki’ye Ağustos 1945’de atom bombası atılmasıyla nihayetlendiyse de, 7 Aralık 1941’deki Pearl Harbor baskını bu sonun başlangıcını oluşturan çok hayati bir kırılma ve dönüm noktası olmuştur. Pearl Harbor’dan tam 60 yıl sonra, Amerikan derin aklı bu sefer de 11 Eylül tertibini tezgâhlayarak 3. Dünya Savaşını başlatmıştır. Bu suretle, Atlantik İttifakının içine düştüğü ekonomik, siyasal, sosyal, entelektüel, moral, ideolojik, jeo-politik ve jeo-stratejik buhranı çözebileceğini uman Atlantik İttifakı'nın (ABD ve NATO), önümüzdeki günlerde Suriye ve İran operasyonlarıyla 3. Dünya Savaşını yeni bir faza taşımayı plânladığına dair çok sayıda emare mevcuttur.

Türkiye’nin, bütün bu gelişmeler cereyan ederken, hem ulusal güvenliğini ve hem de en temel beşeri ve ahlâki normları gözeten bir uluslar arası politik hat izleyeceğini umuyorum.

*Bu tarih, Japon saatiyle 8 Aralık’a denk düşmektedir.

John Lennon 8 Aralık 1980'de öldürülmüştü

2011-12-08T03:56:00.000-08:00

Efsanevi Beatles topluluğunun en politik üyesi olan John Lennon’ın (9 Ekim 1940 - 8 Aralık 1980) ‘İmagine (Hayal Et)*’ isimli parçası, dinleyenlere yaşama sevincini ve idealleri uğruna mücadele azmini aşılamaya devam ediyor.
İmagine'in orijinal sözlerinden yola çıkarak yazdığım metni, bugünün, yani 8 Aralık 2011 gününün Lennon’ın katledilmesinin 31. yılına denk düşmesi nedeniyle, dünyadaki bütün Lennon sevenlerine, bütün barışseverlere, bütün pasifistlere, bütün demokratlara, bütün iyi - güzel - doğru kadın ve erkeklere adıyorum.

Ve tabii 'İyi ki doğdun John Lennon!' demeyi de ihmal etmiyorum.
İşte söz konusu metnim:

Hayal et, çabalarsak şayet ve yeterince yürekten istersek yeryüzünü cennete dönüştürebileceğimizi
Bu dünyayı cehenneme çevirmekten vazgeçmenin ve şiddetten geri durmanınsa nasıl da şart olduğunu hayal et

Hayal et, 7 milyar insanın birbirine kardeşim diye seslendiği bir dünyanın aslında çok da ütopik olmadığını
Sol mememizin altındaki vicdan cevahirin engin göklerden bile daha yüce olduğunu
Çiçekleri koparmamanın, fokları katletmemenin, çocukları üzmemenin, yaşlıları ve kadınları örselememenin bize asıl yakışan olduğunu hayal et

Hayal et, hemcinsini zevk için öldürebilen ve ona işkence yapabilen tek canlı türünün, insanın bu vasfını terk ettiğini ve gerçekten İnsan diye çağrılmayı hak edebildiğini
Silahların, silah üreticilerinin, orduların, ölme ve öldürmelerin tarihin karanlık çağlarına gömüldüğünü
Sınırların, dillerin, bayrakların, adetlerin, inançların bizi birbirimiz kırdıran değil birleştiren unsurlar olamadığında pekalâ terkedilebildiklerini hayal et

Hayal et, yöneten yok, yönetilen yok, para yok, sermaye yok, ezen yok, ezilen yok, artık zalim ve mazlum da yok
Dünya doyasıya yediğimiz bir ziyafet sofrasına dönüşmüş, çalışmak yok, çalıştırmak yok, çalmak yok, istismar yok, sömürü yok; sadece oyun, neşe, keyif ve eğlence var, hayal et

Hayal et, ‘varoluşun amacı ne?’, ‘evrenin dışında ne var?’, ‘evren yokken ne vardı?’ sorularını 4 yaşındaki çocuklar bile cevaplayabiliyorlar
Okul yok, müfredat yok, öğretmen yok; yok bunlara ihtiyaç, çünkü herkes alim doğuyor zaten, hayal et

Hayal et, ömrümüz asırları aşmış ve istemeden ölmüyoruz ve ölüme gülerek gidiyoruz ve ölenin ardından da ağlamıyoruz
Bütün hastalıkların çaresi bulunmuş, sayısız galakside koloniler kurulmuş, ışık hızını aşan araçlar yapılmış, zamanda yolculuk mümkün olmuş, hayal et

Hayal et, yıkıcı kasırgalar tarih olmuş, esen yel mütemadi bir imbat, hüzün unutulmuş, neşeli melodiler dillerde, kıskançlık yok, haset yok, kin yok, öfke yok, sürekli bir ilkbahar hali yani, hayal et
Bunları söyledim diye hayalci deme bana. John Lennon’ın İmagine’ini dinle, ardından böyle bir metni yazmaya başla, en azından onu yazdığını hayal et

Hayal et, çabalarsak şayet ve yeterince yürekten istersek yeryüzünü cennete dönüştürebileceğimizi
Bu dünyayı cehenneme çevirmekten vazgeçmenin ve şiddetten geri durmanınsa nasıl da şart olduğunu hayal et

Hayal et, işte bütün bunları bir bir hayal et. Unutma, her şey hayal etmekle başlar ve hayal etmek insanı insan kılan en büyülü niteliktir, öyleyse sen de korkma haydi hayal et!

* İmagine'in John Lennon tarafından yazılan orijinal sözleri.

Imagine there's no Heaven
It's easy if you try
No hell below us
Above us only sky
Imagine all the people
Living for today

Imagine there's no countries
It isn't hard to do
Nothing to kill or die for
And no religion too
Imagine all the people
Living life in peace

You may say that I'm a dreamer
But I'm not the only one
I hope someday you'll join us
And the world will be as one

Imagine no possessions
I wonder if you can
No need for greed or hunger
A brotherhood of man
Imagine all the people
Sharing all the world

You may say that I'm a dreamer
But I'm not the only one
I hope someday you'll join us
And the world will live as one

Değişik bir Aşure tarifi

2011-12-06T11:01:00.000-08:00

Aleviler, Şiiler, Sünniler ve hatta Museviler bakımından kutsal ve çok önemli olan Aşure (Aşura, Aşara) Günü içinde bulunduğumuz 2011’de 5 Aralık’a tesadüf etti. İslam coğrafyasındaki farklı mezheplerin neredeyse tamamında adet olduğu üzere, dün, 5 Aralık’ta, yüzlerce milyon Müslüman tencerelerde ve kazanlarda aşure tatlısını yaptılar ve erişebildikleri herkese de dağıttılar.

Ben de, bu vesileyle bir aşure tarifi paylaşacağım.

‘Yahu Ziyaver Şencan, internette an itibarıyla binlerce aşure tarifi zaten paylaşılmakta. İnsanlar, bunca tarifin üzerine, bir de senin tarifine neden ihtiyaç hissetsin ki? Bu gayret niye?’ diye soranlarınız olabilir düşüncesiyle gerekçelendiriyorum bu davranışımı.

Efendim, benim aşure tarifim çok özel ve çok farklı olacak. Bu tarifi, aslında, insanlığın tamamının ve üzerinde yaşadığımız dünyanın geleceğinin çok büyük belirsizliklere gebe olduğu bir süreci yaşadığımız için paylaşıyorum. Mevcut kapitalist sistemin misli görülmemiş bir krizden geçtiği malûm. Sistemin egemenleri, bu krizi, benzer diğer durumlarda yaptıkları gibi, küresel bir dünya savaşı çıkararak çözmeye çalışacaklar gibi geliyor bana.

Küresel dünya savaşının bir evresinde, ne yazık ki, termo – nükleer silahların da devreye sokulmasının kaçınılmaz olduğunu öngörüyorum. Bu öngörüm gerçekleşirse (inşallah gerçekleşmez), 1 ilâ 3 milyar insanın öldüğü, daha fazlasının yaralanıp sakat kaldığı, ekolojik dengenin mahvolduğu, temiz su, temiz toprak, temiz hava ve temiz gıdaya erişimin çok zorlaştığı bir savaş sonrası tablosunun sağ kalacakları kuşatması söz konusu olabilecektir. Çizdiğim savaş sonrası resminin, cehennemi bir dünyaya işaret ettiğinin farkındayım. Bu cehennemi tablodan, insanlığın ve hatta, neredeyse her şart altında yaşayabilen virüslerle hamam böcekleri hariç, yeryüzündeki bütün canlı yaşamın, yok oldukları bir kıyamet finali de çıkabilir pekalâ.

Çok mu karamsar bulduğunu çizdiğim gelecek senaryosunu?

Merak etmeyin, bu karamsar senaryonun yanı sıra, öngördüğüm bir de iyimser devam yolu var ki, o da büyük ölçüde o çok özel aşure tarifimden beslenmekte, o tariften güç ve destek almaktadır.

İşte, insanoğlunu, diğer canlıları ve dünyayı bir termo-nükleer savaş sonucu yok oluştan kurtaracak olan o aşure tarifim:

Aşure kazanına önce yeter miktarda vicdan konulacak. Vicdan, harlı ateşte usul usul karıştırılırken, üzerine onu besleyecek kadar Adalet ve İzan eklenecek. Bunların belli bir kıvama geldikleri görüldüğünde, makul miktarda Haddini Bilmek, Hakkına Razı Olmak ve Şefkat Aşure kazanına katılacak. Yunus’tan ilâhiler, Mevlâna’dan beyitler okuyan vazifeliler de bu arada bir taraftan devasa ateşe odun atarken, öte yandan da kocaman tahta kepçelerle o muhteşem kazanı yavaş yavaş karıştırmaya devam edecekler. Derken, ihtiyaç duyulduğu kadar Muhabbet, Müsamaha ve Merhamet’i Aşure kazanına eklemeye sıra gelecek. Semazenler döne döne maddi ve manevi alemler arasındaki o belirsiz kapılardan geçerken, ilâhiler ve dualar gökyüzüne yükselirken, tütsülerden ve buhurdanlıklardan insanı mest eden hoş kokular ve rayihalar yayılırken, nihayet İdrak ve Edeb’i de kazana eklemeye sıra gelecek. Bütün bu gönül ve maneviyat unsurlarının malzemesi olduğu Aşuremizin kazanı, tarife gayret ettiğim bu hoş, bu lâtif ortamda, bu benzersiz iklimde sufilerce ve dervişlerce karıştırılmaya devam edilecek. Ve nihayet Aşuremiz hazır olduğunda, ılık ılık olmak kaydıyla, yedi milyarı aşan insanoğlunu tamamına ikram edilecek.

Eğer bu Aşure de 'Adam' etmezse ve aklımıza başımıza getirmezse, o zaman da zaten Allah topumuzu helâk edecek.

Ben, doğrusu, bu ikramdan sonra insanoğlunun aklını başına devşirebileceğini ve yeryüzündeki faaliyetlerine ciddi manada çeki düzen verebileceğini sanmaktayım, ya da ummaktayım.

Yoksa, şimdi de çok mu iyimser düşünmekteyim, ne dersiniz?