1960 yılında fizikçi Eugene Wigner, şaşırtıcı bir paradoksu vurguladı: Evren, tamamen mantıksal zihin oyunları olarak icat edilmiş "işe yaramaz" matematiksel şablonlar üzerine açıklanamaz bir şekilde inşa edilmiştir.
Bu gizemi, "Doğal Bilimlerde Matematiğin Akıl Almaz Etkinliği" başlıklı ünlü bir makalesinde ortaya koydu. Matematikçiler genellikle gerçek dünyayı tanımlama niyeti olmadan soyut kavramlar yaratırlar. 16. yüzyılda matematikçiler, belirli cebirsel denklemleri çözmenin bir yolunu istedikleri için hayali sayılarla (negatif sayıların karekökleri) oynamaya başladılar. Bu sayılar, fiziksel gerçeklikten tamamen kopuk, tamamen teorik hayaletler olarak kabul edildi. Yüzyıllar sonra fizikçiler kuantum mekaniğini keşfettiler.
Atom altı parçacıkların temel davranışının normal sayılar kullanılarak hesaplanamayacağı ortaya çıktı. Erwin Schrödinger, kuantum mekaniğinin temel denklemini, sanal birim olan i'yi kullanmadan yazmanın kelimenin tam anlamıyla mümkün olmadığını keşfetti. Evren aslında mikroskobik düzeyde bu "sanal" kurallara göre işliyor. Benzer bir durum geometride de yaşandı.
1850'lerde Bernhard Riemann, uzayın eğrilebileceğini ve bükülebileceğini görmek için mantıksal bir egzersiz olarak Öklid dışı geometriyi icat etti. O zamanlar uzayın mükemmel düz ve statik olduğu varsayılıyordu, bu nedenle Riemann'ın matematiğinin fiziksel bir uygulaması yoktu. On yıllar sonra, Albert Einstein yerçekiminin nasıl çalıştığını açıklamaya çalışıyordu. Kütlenin aslında uzayı ve zamanı büktüğünü fark etti ve bunu tanımlamak için matematiksel bir dile ihtiyacı vardı.
Riemann'ın "işe yaramaz" eğri geometrisi, Einstein'ın Genel Görelilik Teorisi'ni formüle etmesi için tam olarak ihtiyaç duyduğu şeydi. Wigner, bu mükemmel uyumun şaşırtıcı olduğunu savundu. Fizik, fiziksel dünyayı gözlemlemeye dayalı ampirik bir bilimdir. Matematik ise insan mantığına ve çıkarımına dayalı bir disiplindir. Evrenin insan matematikçilerinin soyut yaratımlarına uyması için mantıksal bir zorunluluk yoktur. Evren kolayca karmaşık, kaotik ve tamamen matematiksel olmayan bir yapıda olabilirdi. Bunun yerine, insan matematiksel kavramları doğanın en derin yasalarına mükemmel bir şekilde uymaktadır.
Wigner, bu uyumun bir mucize olduğunu, "anlamadığımız ve hak etmediğimiz harika bir hediye" olduğunu ünlü bir şekilde ifade etmiştir.
kaynak: quora.com
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder