Edebiyat: Buradan Nereye?!? <=> QUOVADIS O EXISTENTIA?!?

 

Annibale Carracci (1560 - 1609); 'DOMINE, QUOVADIS?' (1601 - 1602),  National Gallery, Londra.

 

Edebiyat: Buradan Nereye?

                      ó

QUOVADIS O EXISTENTIA?!?(*)

  

 

‘Cennetim’ dediği Biblioteca Nacional Argentina’nın TÖZü addedilen La Reina Del Plata’nın KÖR KÜTÜPHANECİ’sine; Jacques Roubeau, Raymond Queneau, Italo Calvino, Georges Perec ve diğer OuLiPo (L’ouvroir de Littérature Potentielle) tâifesine; dinsiz keşiş, mantığın dervişi, felsefenin yal(a)vacı, Cambridge’in sfenksi, anti-filozof lakaplı Viyana Kahini’ne; ‘yazdıklarımla örtüşmeyen hakikate çok yazık!’ diye(bile)n Uçurum Gözlü, Bıyıkları Barikat Prusyalı ÜBERMENSCH’e; 'İçine o kadar çok bilmece - bulmaca ve zekâ oyunu koydum ki, profesörler yüzyıllarca ne demek istediğimi tartışacaklar, insanın ölümsüzlüğü garantilemesinin tek yolu da budur.' iddiasının kaynağı olan eserinin yayınlandığı 2 Şubat 1922'den bu yana okuruna kan kusturan Dublin'in tek gözlüsüne, benliğimin /  müktesebatımın mazruf ve zarfının inşasına vâki katkıları yüzünden, müteşekkirim.[1] 

‘Eşit olmayan şeylere eşitsizlikleri nispetinde eşit           olmayan muamele eşitlik ilkesiyle çelişmez.'                                                       (Bir Mecelle umdesi) 

                                   

11. Antalya Edebiyat Günleri'nin ana temasının ve programının açıklanmasının eli kulağında; öyleyse fikri takip yaparak 'nerede kalmıştık?' demenin tam sırasıdır. 'Edebiyat: Buradan Nereye?' sorgulaması temelinde 22 - 23 Kasım 2025 tarihlerinde realize edilen 10. Antalya Edebiyat Günleri'nin içerdiği bahisleri otopsi masasına yatırarak detaylı bir diseksiyona tâbî tutmuş, bunun sonuçlarını da kapsamlı bir metin haline getirmiştim. Coğrafyamızın konumlandığı enlem - boylam patterninde cârî takvimlerin Kasım 2025'in tam da ortasına referans verdiği bir aktüel uğrakta, mezkûr metni bahse konu etkinliğin tertipleyicilerinden ve aynı zamanda da AntSanat Dergisi'nin genel yayın yönetmeni olan değerli dostum Tuncer Çetinkaya ile, bahsi geçen mediumda yayınlanması saikiyle  paylaştım. Tuncer Hoca metnin çok hacimli olduğunu, kısaltmam gerektiğini söyledi haklı olarak. Metinlerimi evlâtlarımdan ayırmadığımdan, oldum olası onların kolunu kanadını kesmekte orasını burasını büzmekte, kırpmakta zorlanmışımdır; nitekim bu metin özelinde de öyle oldu ve onun tek bir kelimesinden bile vazgeçemedim. Haliyle de yazım mezkûr dergide yer alamadı, akabinde de blogumda arzıendam ederek meraklısının huzuruna çıktı. Bu platformda boy göstermesinden kabaca bir yıl sonra bu kısa giriş yazısının öncelediği takip eden satırları yeniden sahne ışıklarının altına atıyor ve az önce dillendirdiğim o fikri takip aksiyonunu hayata geçirerek faideli ve ehemmiyetli olduğundan emin olduğum bir hafıza tazeleme vazifesini ifa ediyorum.

1* prologue: exıstentıa’dan LITTERATURA’ya, oradan nereye?

Transandantal bir görüş yeteneğine sahip kamera Evren(imiz)in dışına kurulmuş film setinden Evrenimize / planetimize bakmaktadır. Aynı zamanda SENARİST de olan YÖNETMEN, asistanına 'ok' işareti yapar, akabinde o bildik komutlar ve onlara verilen cevaplar bahse konu o 'aşkın film seti'nde ardı ardına yankılanır: 'kamera!', 'kamera hazır', 'ses', 'ses kayıt hazır', '1. sahne, 1. plân, ilk çekim', (klaket tok bir sesle kapanır:) 'tlakkk!', 'motor', 'action!'. İzleyici, Antalya / falezlerde, Akdeniz'i ve Bey Dağlarını kucaklayan görkemli bir manzaraya karşı deniz seviyesinden onlarca metre yukarıda kurdukları müzakere masasında hummalı bir tartışmaya dalan üç erkeğin yukarıdan kaydedilen görüntülerine ve onlara eşlik eden Mazlum Kiper'in o derinlikli ve çok katmanlı seslendirmesine muhatap olur:

''quovadis o exıstentıa (nereye ey varlık)' soru cümlesi (dil felsefesi, hermenötik ve edebiyat kritiği bağlamlarında) ‘QUOVADIS O HUMANITAS (nereye ey insanlık)’ sorgulamasının genel halidir. Benzer şekilde ‘QUOVADIS O ARS (nereye ey sanat)’ sorusu bir önceki soru cümlesinin özel bir halidir.  Ve nihayet ‘QUOVADIS O LITTERATURA (nereye ey edebiyat)’ sorgulaması da ondan öncekinin kapsama alanı içerisindedir. ‘QUOVADIS O LITTERATURA’ denildiğinde mercek altına alınan problematiğin aslında ‘quovadis o exıstentıa’ olmaklığı işte bundandır. Bu sorgulamalar silsilesinde ontik & ontolojik boyuttan epistemik & epistemolojik bağlama geçiş ve oradan da yeniden ontik & ontolojik kozmosa varış (bir çeşit bengi dönüş / ewige wiederkunft) bu kavramların referans verdikleri anlam uzaylarının iç içe olmasından ve birbirlerine gönderme yapmasındandır[2]. Bir diğer deyişle bahse konu antitelerin arasında ‘Çin Seddi’ değil, olsa olsa bir ‘The Thin Red Line (İnce Kırmızı Hat) vardır.[3]

Muhatabının an itibarıyla içinde devindiği anlatının protagonist teması olmaklığı bakımından tekrarlamakta fayda var: ‘Edebiyat: Buradan Nereye?’ sorusu işte bu yüzden [başlıktaki denklemin (çift taraflı göndermenin) de ‘îmâ ettiği üzere] demektir ‘NEREYE BURADAN, EY VARLIK!?!’

2* Varoluş, simülasyon ve sinema[4]

Bahse konu o transandantal film platosunun gözlerden ırak, sakin bir köşesindeki reji odasında, montaj masasındayız; bir sonraki sekansın sahneleri birbiri peşi sıra ekranda sökün etmekte: her biri (Güneş Sistemimiz gibi) en az 200 milyar yıldız sistemi içeren (biri de Samanyolu Galaksimiz olan) minimum 500 milyar gökadanın oluşturduğu (belki sonsuz, belki değil, ama her durumda muazzam büyük) Evren’in tamamını panoramik olarak gösterir kamera ilk önce; ardından adım adım 'zoom in' yapılır. Ekranda bütünden parçaya, sonra parçanın parçasına ve sonra onun da parçasına doğru fraktal bir mimariyle ilerleyen görüntüleri izleriz. Derken, hızla yaklaşan bir nesnenin en sonunda görüş alanımızı ve onun sabitelerinden olan ufkumuzu arsızca istila etmesini andırırcasına

karanlık uzaydaki o mavi nokta) Dünya dolduruverir ekranı / perdeyi. Zoom süreci devam eder; Kuzey Yarım Küresi, Doğu Akdeniz Çanağı ve Likya – Pamfilya – Kilikya hattını görmemiz işte bu sürecin finaline doğru gerçekleşir. Nihayet tâife-i şuarâ’nın[5] ve onların ruh ikizi sayılabilecek patolojik seviyede duyarlı personanın ‘‘algıladığın fizikî halimden fazlasıyım’ diye fısıldıyor sanki buralar!’ diyerek huşû içinde şerefine kadeh kaldırdıkları ve sunaklarına armağanlar bıraktıkları Athaliah’daki o falezde, deniz seviyesinin kabaca 25 metre yukarısındaki (kan kırmızısı renkleri ve insanın içini bayıltan kokularıyla algı kapılarını zorlayan çiçeklerinin Dasein’ı neşelendirdiği) bir çardağın altına yerleştirilmiş masanın etrafında oturan ilk plândaki o üç erkeğe yeniden odaklanır [Evren'(imiz)e dışarıdan bakan o aşkın] kamera.

üç cisim problemi

 

Bilimde 3 cisim problemi nedir? Bunu kim tanımladı ve problemi kim çözdü?

Üç cisim problemi bilim tarihinin en zorlu sorunsallarındandır ve çözülmesi için insanlığın en büyük dehalarının asırlarca ter dökmesi, beyin patlatması gerekmiştir. Konuyu Gemini AI ile quora.com'da yayımlanan ve bu metnin sonuna eklediğim bir metin üzerinden tartıştım. Meraklısı için faydalı olacağını umduğum bu tartışma sürecinde en favori AI chatbot'larımdan olan Gemini'ın verdiği cevapları, onların imlâsına ve içeriğine zerrece mküdahale etmeksizin aldım aşağıya:

AI Üç cisim problemi o kadar çıldırtıcıdır ki Isaac Newton'ın şiddetli uykusuzluk çekmesine neden olmuştur. İki yüzyıl sonra bir matematikçi, bu problemi "çözdüğü" için bir kraliyet ödülü kazandı; hem de bunun imkansız olduğunu kanıtlayarak.

Üç cisim problemini anlamak için öncelikle iki cisim problemini anlamanız gerekir. Uzayda Dünya ve Güneş gibi iki nesneniz varsa, onların kütle çekimsel dansı basit ve öngörülebilirdir. Zarif elipsler çizerek hareket ederler. Gelecekte herhangi bir zamanda nerede olacaklarını tahmin etmek için basit bir matematiksel formül yazabilirsiniz.

Ancak Ay gibi üçüncü bir nesneyi eklediğiniz an, matematik çöker. Her üç cisim de birbirini eş zamanlı olarak çeker ve aralarındaki mesafeleri ve kuvvetleri sürekli olarak değiştirir. Bu durum, yörünge yollarından oluşan karmaşık ve kendini tekrar etmeyen bir ağ yaratır.

Problem ilk olarak 1687 yılında, Newton'ın Principia adlı eserinde Dünya, Ay ve Güneş sistemini modellemeye çalışmasıyla tanımlandı. Net bir matematiksel formül bulamadı ve daha sonra arkadaşı Edmond Halley'e bu bilmecenin "başını ağrıttığından" ve kendisini defalarca uykusuz bıraktığından yakındı.

Sonraki iki yüzyıl boyunca, aralarında Leonhard Euler ve Joseph-Louis Lagrange'ın da bulunduğu Avrupa'nın en parlak matematikçileri, "kapalı formda bir çözüm" (üç cismin gelecekteki kesin konumlarını elde etmek için zaman değişkenini yerine koyabileceğiniz basit bir cebirsel denklem) bulmayı denediler ama başarısız oldular.

1889 yılında İsveç Kralı II. Oscar, bu denklemi nihayet çözebilecek herkese bir ödül teklif etti. Ödülü, herkesin neden başarısız olduğunu tam olarak ortaya koyan Fransız matematikçi Henri Poincaré kazandı: Genel ve basit bir çözüm mevcut değildi.

Poincaré, üç cisim sisteminin kaotik olduğunu keşfetti. Cisimlerin başlangıç konumlarında veya hızlarında meydana gelen milimetrenin binde biri kadar en ufak bir değişiklik bile, daha sonra izleyecekleri yolları tamamen değiştirmektedir. Bu farkındalık, modern kaos teorisini ve kelebek etkisi kavramını doğurdu.

Bugün, basit bir formül olmamasına rağmen, fizikçiler bu problemi sayısal entegrasyon (entegrasyon yöntemi) kullanarak pratik bir şekilde çözmektedir. Bilgisayarlar saniyenin çok küçük bir kesri için kütle çekim kuvvetlerini hesaplar, cisimleri çok az hareket ettirir ve bu hesaplamayı milyonlarca kez tekrarlar. Uzay ajanslarının sondaları güneş sistemi içinde yönlendirmesi, bu kaba kuvvet (deneme-yanılma) yöntemiyle olmaktadır.

Bu çevirinin daha akademik bir tonda yapılan çevirisi ise şöyledir: 

İlgili metnin, bilimsel yazım kurallarına uygun, nesnel, teknik terimlerin doğru kullanıldığı ve akademik bir üslup (formal tone) ile yeniden yapılmış çevirisi aşağıdadır:

Bilimde Üç Cisim Problemi Nedir? Problemin Tanımı ve Çözüm Arayışları Kimler Tarafından Gerçekleştirilmiştir?

Üç cisim problemi, Isaac Newton’ın ciddi uykusuzluk sorunları yaşamasına neden olacak derecede karmaşık bir olgudur. Bu süreçten iki yüzyıl sonra bir matematikçi, problemin genel bir çözümünün bulunmasının imkânsız olduğunu kanıtlayarak bir kraliyet ödülüne layık görülmüştür.

İlhan İrem, Vedia Bülent Çorak ve Türkiye'deki New Age Spiritüalisti UFO tarikatları

(1 Nisan 1955, Bursa - 28 Temmuz 2022, İstanbul), 

0 - sıfır noktası anlatının

2022 Ağustos başı gibi, ilk versiyonunu paylaşmamın üzerinden 10 yıl 3 ay geçtikten sonra, yeniden yazarak bloguma eklediğim aşağıdaki metnimi, 17 Eylül 2025'de bir kez daha revize ederek paylaşmıştım. Son tadilattan 1 yıl 10 gün sonra bu kez yaptığım çok az değişiklik sonrasında bir kez daha atıyorum onu sahne ışıklarının laltına, muhtemel okurunun olay ufkuna.

1*** bidayet / prologue / medhal / giriş

28 Temmuz 2022'de aramızdan ayrılan İlhan İrem Türkiye Toplumsal Formasyonu'nun büyük kesimi tarafından popüler müziğin romantik janrının başarılı ve duayen temsilcilerinden olan bir besteci, söz yazarı ve yorumcu olarak tanınır. İlhan İrem'in teolojik yanı, yâni, inanç dünyası ise çok az kişinin malûmu olan bir mahiyete sahiptir: o, 'yeni-çağ maneviyatçılığı (new age spiritualism)' denen post-modern holistik bir teolojinin, İbrahimi tasavvur kozmosunun müntesipleri tarafından nevzuhur ve bidat olarak nitelenen tekno-teolojik bir sektin / tarikatın lideriydi, şeyhiydi(1). İrem'in eylem ve söylemlerinin parçası olduğu mistik argümanlar kozmosu, metafizik iddialar cümlesi, idealist hipotezler uzay-zaman sürekliliği ve spiritüalist kodlar ve normlar küresi Türkiye'deki Ufolojistlerin (Ancient Alliens / Antik Uzaylılar olarak da okunabilir; ilerleyen satırlarda bu kavramsallaştırmalara referans vermek istediğimde, AU inisiyallerini kullanacağım) amentüsüdür dediğimde, yanılma payı çok düşük ve mevzunun hakikatiyle olan mutabakatı da çok yüksek olan bir argüman serdetmişimdir diye düşünüyorum. 

Mayıs 2012'de yazdığım metni, sanatçının ebediyete intikali vesileyle, Ağustos başı 2022 gibi, genişletip güncellemiştim. Yukarıda işaret ettiğim üzere, bugünlerde (Eylül 2025'in ikinci yarısında) ikinci kez revize ettim o metni. Yazımın bu son edisyonunu İlhan İrem'in müziğini sevenlerin merak duygusuna, yanı sıra da; İrem'in, AU (ufo tapınımı) paradigmasını mistik, metafizik, neo-spiritüalist ve yeni çağ maneviyatçılığı ögeleriyle, özellikle de antik Mısır inancının İsis - Osiris kültüne dair olan motifleriyle birleştirerek oluşturduğu senkretik inanç sistemine ve bunun temelinde inşaa edilmiş külte / tarikata inananların ve nihayet 'Yaw biz onu şarkıcı bilirdik; adam tarikat lideri çıktı, ne iş anlamadım!' diyen genel okurun ilgisine emanet ediyorum. AU (ufo tapınımı) demişken, İlhan İrem'in 'Gemiler döner geriye' isimli ve senfonik rock genre'ını andıran tarzıyla dikkat çeken şarkısının bahse konu kültün inanlıları için çok özel anlamlar ifade ettiğinin altını çizmeden geçmeyeyim(2). Dipnottaki linke tıklayıp bu müzik eserini mutlaka izleyin derim.

İlerleyen satırlarda İlham İrem 'in lideri olduğu ufo tarikatının inanç umdeleri, ufo inancını mistik, spiritüel, metafizik iddialarla senkretik bir metotla birleştirmeye çalışan bir başka yeni çağ maneviyatçısı olan Vedia Bülent Çorak'ın vaz'ettiği 'din' ile karşılaştırılarak alınacaktır mercek altına. 

2*** İrem Bağı ve Sevecenler, İhsan Güven ve Dost Tarikatı ve Vedia Bülent Çorak 

Dünya'nın çeşitli ülkelerinde olduğu gibi bizde de işlerini, çalışmalarını ve eserlerini metafizik ve kozmik gerilimler ve spiritüel temeller üzerinde bina etmeye çalışan sanatçılar ve kanaat önderleri daima var olmuştur. Asla ciddiye alınmaması gereken Mustafa Topaloğlu gibi dekadans ve şarlatan sîmâları tartışacak değilim hiç kuşkusuz, onlar asla giremediler görüş alanıma ve ilgi odağıma. Benim radarıma girenler İlhan İrem gibi ciddiye alınması gerektiğini düşündüğüm figürlerdir.

Seküler tandanslı ve tekno-teoloji tabanlı bir new age yapının konvansiyonel mahiyetli İbrahimi inanç dizgelerinin tarikat ve cemaatleriyle kıyaslanması bazı ciddi problem alanlarına kapı açacağından, ilerleyen satırlarda bu bağlamda bir mukayeseye girişilmeyecektir. Bu mahiyette bir etüt, kapsamlı bir müstakil incelemeyi gerektirmektedir. Bu yüzden de biz şimdilik İlhan İrem ve Vedia Bülent Çorak kıyası üzerinden ilerleyeceğiz.

İlhan İrem'in lideri / şeyhi olduğu tarikatı, 2004 yılında öldürülen emekli asker İhsan Güven'in lideri olduğu (popçu Çelik'in İhsan Güven'in göz bebeği olduğu ve ondan sonra yerine geçebileceğinin dillendirildiği hatırlansın lütfen) Atatürkçü - spiritüalist Dost Tarikatı ile ya da Vedia Bülent Çorak'ın (VBÇ) lideri olduğu tarikatla karşılaştırmak anlamlı olacaktır(3). Dost tarikatı liderinin öldürülmesine müteakip dağıldığından, bahse konu kıyaslamayı VBÇ üzerinden ilerleyerek yapacağım. Yeri gelmişken şu hususun altını çizmeyi faydalı görüyorum: Coğrafyamızda ve hariçte kurulmuş ve İbrahimi dinlere alternatif olarak gelişen tarikat ve kültlerin ortak noktaları AU inancını post-modern mistisizm ve new age spiritüalizmine dair motiflerle desteklemeleridir. Bunların bir diğer ayırt edici vasfı, çok ileri bir dünya dışı medeniyetten, ışık gibi elektromanyetik dalgalar vasıtasıyla, kozmik bilincin tezahürü olduğu kabul edilen mesajlar alan karizmatik kişilikli bir liderin bahse konu kültün / tarikatın merkezi figürü olmasıdır.

Vedia Bülent Çorak'ın faaliyetleri 1960'ların ortasından bu yana, 60 yıla yakın bir zamandır üzerinde çalışarak geliştirdiği Dünya Kardeşlik Birliği Mevlâna Yüce Vakfı organizasyonuna ve müellifi olduğu ve müritlerine Dünya'daki bütün dinlerin bilgeliğinin müşterek metni olarak sunduğu ve okuttuğu Bilgi Kitabı'na dayanmaktadır. 1923 doğumlu ve lise mezunu birisi Bülent Hanım. Mevlâna'nın reenkarnasyonu olduğunu ve ölümden münezzeh tutulduğunu savunan, peygamberlik ve hatta Tanrılık iddiası güden VBÇ, Türkiye'de ve dışında 2.000 - 3,000 kadar tutkulu inanana sahip (1996 - 1997 yıllarında, bunlardan bazılarını tanımış ve Bülent Hanım'a olan iman ve sadakatlerinin gücüne de şaşırmıştım doğrusu). İnanlıları üzerinde psikolojik baskı oluşturduğu ve onların mal varlıklarını ellerinden aldığı merkezinde şikâyetlerle karşılaşan Bülent Hanım, Church of Scientology ve Moon Tarikatı gibi benzer yapıların sebep olduğu problem alanlarını bünyesinde barındırdığı anlaşılan tarikatına / dinine dair konuşmaktan kaçınıyor(4).

VBÇ'ın vaz'ettiği anlatı, benzerleri gibi senkretik bir yapı arz etmekte; onun telif ettiği Bilgi Kitabı'nda Mevlâna gibi mistik, spiritüel kaynaklar, bazı Kemalist umdeler Kadim Mısır bilgeliği ve Antik Uzaylılar paradigmalarıyla harmanlanarak sunulmakta.

İlhan İrem'e inananlar ise İrem Bağı / irembağı isimli topluluklar / kulüpler oluşturmuşlar, sanatçının konserlerine katılmayı dini vecibe bilmişler ve konserleri 'ayin' olarak isimlendirmişlerdir. Tarikat mensupları birbirlerini 'sevecenler' olarak çağırmakta ve her vesileyle birbirlerine 'ışık ve sevgiyle' diye selâmlamaktadırlar. Bu selâmlama yöntemi, bir masonun 'ateş!' diye bağırması halinde, onunla aynı ortamı paylaşan diğerlerinin de aynı şekilde mukabele etmeleriyle, ya da, bir Müslümanın selamünaleyküm dediğinde, diğerlerinin  aleykümselâm demeleriyle aynı anlamı taşımaktadır. 

3*** AU paradigmasının kökenleri

AU anlatısı yaklaşık 2 asırdır geliştirilmekte; kuramın teorik evrimine baktığımızda, onun, farklı yataklarda akan ve değişik karakterlere sahip olan akarsuların birleşmesiyle oluşmuş heterojen karakterli bir yapı / paradigma / kuram / inanç sistemi olduğunu teşhis etmemiz işten bile değildir. Helena Petrovna Blavatsky (1831 - 1891) ve Teosofistler, Rudolf Steiner (1861 - 1925) ve Antroposofistler, Georgi Gürciyev (1866 - 1949) ve Dördüncü Yolcular, Zecharia Sitchin (1920 - 2010) ve tilmizleri, Erich Anton Paul von Däniken (1935) bu paradigmayı besleyen kuramsal / düşünsel / ideolojik / teolojik kaynakların belli başlılarındandır. Öte yandan, 7 Temmuz 1947'de ABD'nin New Mexico eyaletinin Corona Beldesi'ndeki hava üssü yakınlarında gerçekleşen ve kayıtlara Roswell Kazası, ya da Roswell UFO Olayı olarak geçen vak'a, AU anlatısına ve paradigmasına, sıraladığım tüm kuramsal gayretlerin ve katkıların nerdeyse tamamından daha fazla katkı sağlamıştır, bilinirlik kazandırmıştır, popülerlik izafe etmiştir.

4*** AU anlatısı ne diyor?

Arthur C. Clark'ın kısa bir öyküsünden hareketle Clark & Kubrick tarafından yazılan senaryo temelinde Stanley Kubrick'in çektiği 2001: A Space Odyssey (1968) filminin tamamı, ama özellikle açılış sekansları, AU anlatısının popüler kültürdeki en kaliteli ve estetik yansımalarındandır. Bahse konu anlatı kabaca şunları söyler muhataplarına:

İnsana göre çok daha zeki olan, bu sayede de bizden  milyonlarca, belki de milyarlarca yıl daha ileri bir teknoloji ve medeniyet inşaa etmiş olan bir uzaylı ırk, Evreni dolaşarak, akıllı canlıların yaşayabilecekleri gezegenleri tohumlamakta, oralarda, geleceğin uygarlıklarının embriyonlarını oluşturmaktadır. Bu nitelikteki uzaylılar Dünyamıza da gelmiş ve homo sapiens sapiens'in de dahil olduğu hominidler sınıfının bazı unsurlarının genetik malzemesini modifiye ederek, milyonlarca yıl sürecek bir evrim süresi sonunda, onların gezegenin mutlak hakimi olmasını, akabinde de uzay yolculuğu yapabilecek bir uygarlık inşaa edecekleri teknolojik gelişmişlik düzeyine kavuşmalarını sağlamıştır. AU, tohumladıkları gezegenleri gözlemeye ve orada işler ters gittiğinde müdahil olarak sorunların çözülmesine katkı vermeyi kesintisiz sürdürürler. Yanı sıra, onlar, planetimizde Hz. Musa, Buddha, Hz. İsa, Konfüçyüs, Hz. Muhammed, Plato, Mevlana, Aristo, Kant, Newton, Einstein, George Washington, Atatürk, de Gaulle, Churchill gibi sıra dışı figürlerle bire bir ilgilenmiş, onları eğitmiş, hatta, genetik yapılarına geliştirici / mükemmelleştirici müdahalelerde bulunmuşlardır. Bu yüzden de insanlığın gerçekleştirdiği bütün önemli atılımlarda, büyük devrimlerde ve çağ değiştiren buluşlarda AU'ın ciddi manada rehberliği ve katkısı vardır.

Zeki Müren'in maço & muhafazakâr bir toplumun sosyo-kültürel enigması olarak portresi

20 yıl önce ilk versiyonunu yazdığım, geçen zaman zarfında defalarca revize ettiğim Zeki Müren portresini sanatçının ölüm yıldönümü vesilesiyle aldım blogumun tepesine.

1 - prologue - medhal:

Türkiye Toplumsal Formasyonu'nun (halk, millet, ulus yerine kullandığım bu kavramsallaştırma bundan sonra TTF kısaltmasıyla belirtilecektir), bir çok durumda, ilke temelli bir retorik ile pragmatik - fonksiyonel - eklektik bir eylem hattını senkretik bir zihniyetle kombine etmeyi başaran kompleks ve bir o kadar da ayrıksı / tekil / a-tipik bir mahiyet arz ettiğini düşünüyorum(i). Bu iddia, ilerleyen satırlarda, 'Zeki Müren ( 6 Aralık 1931, Bursa -  24 Eylül 1996, İzmir) Problematiği' merkeze alınarak sınanmaya çalışılacak; bir diğer deyişle, mezkûr argümantasyonun bahse konu kişi üzerinden delillendirilip delillendirilemeyeceği sorunsalı mercek altına alınacak, bu iddianın sağlaması yapılmaya gayret edilecektir.

Eşcinselleri genel olarak aşağılarken, başta Zeki Müren olmak üzere, cinsel tercihleri bahse konu merkezde olanların show ve sahne dünyasındaki kimi unsurlarını baş tacı edişimizi, yukarıda işaret ettiğim konuyu çalışmadan önce, enigmatik bir fenomen olarak görüyordum doğrusu. Söz konusu araştırma sürecinde edindiğim farkındalık sonrasında ise, bu halin enigmatik falan olmadığı dank etti artık kafama. Bunun iki belirgin sebebi vardı: 1***TTF'nun - yukarıda işaret ettiğim argümantasyonun nispet - iddia - imâ ettiği o -  pragmatik, eklektik ve senkretik yapısı / mahiyeti; 2***ilerleyen satırlarda paylaşacağım bir anekdot üzerinden yapacağım rasyonalizasyon / teorizasyon çabasının işaret ettiği 'obskürantizm temelinde yürütülen sistemli bir karartma, perdeleme ve engelleme faaliyetleri toplamının oluşturduğu bir algı operasyonu'nun etkili oluşu (ii). 

Okunulmakta olan satırların ele geçirmeyi hedeflediği 'Kutsal Kâse'; potansiyel okurunu, TTF'nun, enigmatik gibi durmasına karşın, öyle olmadığını ispata çalışacağım 'popüler eşcinsel figürler karşısındaki müsamahakâr tutumu / duruşu'nun nedenine dair olan (yukarıda ana hatlarına vurgu yapılan) tezlere olabildiğinde ikna edebilmektir.

2 - Kadınımız bile maço

Öncelikle malûmu ilâm ediyorum: erkek egemen (maço, maskülenist, pederşâhi, patriyarkal) bir toplum olduğumuzun inkâr edilemez bir vakıa olduğuna işaret etmek, bu metnin kuşatmaya çalıştığı merkezi sorunsalı mercek altına almak bakımından, 'sine qua non (olmazsa olmaz)' bir tespittir. 

Bu keyfiyet; hem erkek sosyal aktörlerin ve hem de kadın toplumsal figürlerin, kısaca bütün sosyal faillerin / toplumsal öznelerin, sosyolojik dokularımızı en ücra hücrelerine ve en uçtaki kılcallarına, en ıssız ve metruk (öksüz ve yetim diye de okunabilir) topoğrafyalarına, en popüler komponentlerine ve de beşeri uzay-zaman sürekliliğinin en bakir, en bilinmez koordinatlarına varıncaya değin inşa eden varoluşsal faaliyetlerine nüfûz eden (katı, sert, tavizsiz sıfatlarını lâyığıyla kuşanmış) erkeksi (ve yanı sıra da erkekçil) yaklaşımların (aksiyonlar ve kont-aksiyonların) müellifi / müessiri olmaları şeklinde tezahür eder.

Tansu Çiller Başbakanlığı sırasında değme maço erkeğe taş çıkartan maskülenist bir söylem tutturdu. Bülent Ersoy, Fatih Ürek ve Kuşum Aydın, TFF'nun tölere ettiği popüler eşcinsel figürlerden sadece üçüdür. 

Sosyal bünyemizdeki kadın öznelerin - sadece toplumsal ortalamaya denk düşenlerin değil, kanaat önderi konumundakilerin, hatta toplumsal piramidin / sosyal hiyerarşinin (Tansu Çiller gibi bir dönem Başbakanlık yapmış olan) en tepesindeki bir figürün dahi - erkek egemen söylemi üretmeleri ve yeniden üretmeleri, TTF'nun en belirgin karakteristiklerindendir. Mahiyete dair olan bu ıra vasfı, kadın faillerin TFF'nda 'kadın dili'ni, 'kadın hali'ni yitirdikleri, bir deyişle onu 'erkek dili' ve erkek hali' ile trampa ettikleri manasına da gelebilir. Bu böyleyse, sosyolojimizdeki kadın öznelerin mâdun (öğrenilmiş - öğretilmiş acziyet sonucu düşkün, aciz) olarak nitelenmeleri onların hakikatleriyle çelişen bir tanımlama olmayacaktır. 

Yukarıdaki fotoğrafta Tansu Çiller, başbakan olduğu sırada, dönemin muktedir erkekleriyle gerçekleştirilen bir açılış sırasında girmiştir kareye. 'Bunca erkek arasında tek başına eril dile nasıl karşı koysun, nasıl dişil dili ve kadınsı tahayyülü ve duruşu üretsin ve yeniden üretsin?!?' diyerek onun kuşandığı maço üslûp temize çekilemez, meşru gösterilemez. Zirâ, bunu başaran kadınlar da yok değil Dünya'da. Yeni Zelanda Başbakanı Jakinda Ardern, yedi aylık hamileyken Afganistan'daki askerlerini denetleyen İspanyayol savunma bakanı Carme Chacon ve Alman şansölye Angela Merkel, dişil duruşlarını ve dillerini kariyerlerine yedirmeye muvaffak olan aktörlerdendir.

Maço söylem ve erkeksi duruşları tercih etmeden, kendileri olarak, kendileri gibi davranarak siyaset yapmayı başaran üç kadın: Carme Chacon, Jakinca Ardern ve Angela Merkel.

Eugene Wigner: Evren irrasyonel matematik ilişkiler üzerine kuruldu!

1960 yılında fizikçi Eugene Wigner, şaşırtıcı bir paradoksu vurguladı: Evren, tamamen mantıksal zihin oyunları olarak icat edilmiş "işe yaramaz" matematiksel şablonlar üzerine açıklanamaz bir şekilde inşa edilmiştir. 

Bu gizemi, "Doğal Bilimlerde Matematiğin Akıl Almaz Etkinliği" başlıklı ünlü bir makalesinde ortaya koydu. Matematikçiler genellikle gerçek dünyayı tanımlama niyeti olmadan soyut kavramlar yaratırlar. 16. yüzyılda matematikçiler, belirli cebirsel denklemleri çözmenin bir yolunu istedikleri için hayali sayılarla (negatif sayıların karekökleri) oynamaya başladılar. Bu sayılar, fiziksel gerçeklikten tamamen kopuk, tamamen teorik hayaletler olarak kabul edildi. Yüzyıllar sonra fizikçiler kuantum mekaniğini keşfettiler. 

Kuantum Fiziğine Sağladığı Katkı İçin Yüceltilmesi gerekirken David Bohm Neden Ciddi Şekilde Görmezden Geliniyor?

quora.com'da yayınlanan ve  claude.ai/chat'in desteğiyle çevirdiğim bir kuantum fiziği metnini, orijinal İngilizcesiyle birlikte paylaşıyorum:

'Pek çok fizikçi, John Bell'in teoreminin gizli değişkenlerin varlığını çürüttüğünü iddia eder. Ancak tarihsel kayıtlara bakıldığında, fizikçilerin gizli değişkenlerin çürütüldüğüne, Bell teoremini yayımlamasından onlarca yıl önce zaten "karar vermiş" oldukları görülür.

Bu görüşün pekiştiği kök muhtemelen 1927 Solvay Konferansı'na dayanır. Niels Bohr bu konferansta, gözlemcinin gözlemlemeye çalıştığı sistemden kendisini ayıramayacağı yönünde felsefi bir argüman öne sürdü; buna tümleyicilik (complementarity) ilkesi adını verdi ve bunun sonucu olarak gizli değişkenlerin kavramsal olarak imkânsız olduğunu savundu.

Salondaki herkesi neredeyse ikna etmeyi başardı — Albert Einstein hariç.

Kuantum mekaniğine gizli değişkenlerin bariz bir şekilde eklenebileceğini ilk fark eden kişi, bunu bu konferansta sunan Louis de Broglie oldu; ancak fikirleri alaya alındı ve bu durum onun bu fikirlerden vazgeçmesine yol açtı. Kuantum teorisinin temelselliğine ikna olmayan nadir isimlerden biri olan Einstein bile, de Broglie'nin önerilerini yeterince geliştirilmemiş olduğu gerekçesiyle eleştirdi.

Gerçekten de Louis de Broglie, sunduğu modele yeterince kafa yormamıştı; bu yüzden kendisine yöneltilen soruları oldukça zayıf yanıtladı ve salondaki herkeste kötü bir izlenim bıraktı. O da konferansın ardından bu yoldan vazgeçti.

Bohr, 1928'de Nature'da yayımlanacak olan Volta Konferansı'ndaki konuşmasında, tümleyicilik fikrini ölçüm bozunumuna (measurement disturbance) dayandırarak geliştirdi.

Herkes (Einstein hariç) gizli değişkenlerin olmadığına ikna olarak ayrıldığından, kuantum mekaniğinin standart anlatım biçimi bu yönde şekillenmeye başladı. Bu durum, matematikçi John von Neumann'ı bu argümanı bir ispatla sağlamlaştırmaya yöneltti ve 1932'de yayımladığı Mathematical Foundations of Quantum Mechanics adlı kitabında bunu ortaya koydu.

Albert Einstein buna, kendi matematiksel ispatını sunarak yanıt vermeye çalıştı. Fizikçiler Boris Podolsky ve Nathan Rosen ile birlikte, 1935'te "Kuantum-Mekaniksel Fiziksel Gerçeklik Tasviri Tam Sayılabilir mi?" başlıklı bir makale yayımladı. Bu makalede, kuantum mekaniğinin istatistiksel doğasını temel kabul edersek bunun kaçınılmaz olarak nedensel yerelliği (causal locality) ihlal ettiğini gösterdiler. Dolayısıyla, nedensel yerelliğe inanıyorsanız, kuantum mekaniğinin doğanın eksiksiz bir teorisi, yani temel bir teori olamayacağı sonucu çıkar.

Roger Penrose, Sicim Teorisi, Kuantum Fiziği ve Kozmik Enflasyon hakkında Claude'un değerlendirmesi

Önce Quora.com'dan aldığım bir metni ve onun çevirisini aldım aşağıya; ardından da bu metne dair claude'un değerlendirmesi ekledim. Meraklısı kaçırmasın derim. 

Roger Penrose says, "String theory is fashion, quantum physics is faith, and cosmic inflation is fantasy." Is he right?

 

To call Penrose a mathematician, using a derisory tone, is a gross misrepresentation of Penrose’s areas of expertise. The correct characterisation is that Penrose is one of the few mathematical physicists who really understands General Relativity and has very credible criticisms of mostly US trained particle physicists who moved into unification and cosmology with only an undergraduate knowledge of GR. GR is far more than just a theory of gravitation, its contains deep truths about what we mean by location, and duration, and about the non-existence of coordinate location. It is false to point at a point in space and give it any meaningful existence. The only thing meaningful is the location of fields and matter in relation to each other and in particular in relation to the gravitational field. Those who think that GR describes a space with a metric which determines distance and duration are very mistaken. The entire diffeomorphic symmetry of GR dictates that under all general coordinate transformations, the underlying structure is invariant. This is what makes location so slippery, because its only real matter (energy-momentum) in relation to the gravitational field (curvature) which specifies a co-location.

The particle physicists neglect the important contribution of the gravitational degrees of freedom, and they way they dominate over matter in the early universe. Inventing inflation to ensure that the matter and temperature are uniform, is wagging the dog. If the gravitational modes were active before inflation, the result would be a non-uniform mess. Penrose, as usual, points out that the fundamental problem is the extremely low entropy of the initial big bang state, which is responsible not only for the homogeneity of the cosmos, but the very arrow of time, generating all the complexity we now see after 13.6 billion years. He points out that for this to be true, right at the Big Bang, a quantity called the Weyl Tensor, (responsible for bending of starlight during an eclipse), must have been exactly zero, meaning the gravitational field was perfectly uniform. Since all matter fields are created out of the vacuum, this condition is necessary for inflation to produce a uniform state, it does not in itself solve the problem. The inflation proponents just look at this and scratch their heads, what do particle physicists understand about General Relativity?

I am getting tired of pointing out that String Theory arose out of particle physicists attempting to quantise the linearised version of GR, normally used in make perturbations to Newton’s laws in the solar system. This produces a free spin-2 graviton at 0th-level, and then they attempt to use first order interactions to construct a full interacting quantum field theory of gravitons - in FLAT space - which has none of the full symmetries of GR, and it fails miserably by throwing up infinities at all orders. Not to be daunted, they added supersymmetry to cancel the infinities, but that did not work as expected, so they invented Strings instead of points, to remove the short distance interactions. Why would this ad-hoc

procedure produce anything like Quantum GR? It gets worse, they quantise this strings in FLAT spacetime, but find that they need 10 dimensions instead of 4, so they then ‘compactify’ 6 to get something like our world. Problem is, there is about 10^500 different ways to do this - hence the multiverse. Never before has such a failed theory taken on such a life of its own, at least the Aristotelian epicycles produced decent predictions.

As it turns out, when a group of physicists including Lee Smolin and Carlo Rovelli, who understood GR, actually found a way to quantise the arbitrary curved spacetime of GR directly, respecting its symmetries, what dropped out was a real theory of quantum gravity, with no extra dimensions, no supersymmetry, no 10^500 different universes, just a set of quantum states of space, based on simple geometrical solids connected like Lego, each with unique quantum numbers, which at the large scale looks like the space-time of General Relativity. This theory is Loop Quantum Gravity. It turns out that the mathematical structure of these quantum states, had been found two decades earlier by Penrose, while looking for possible quantum states of gravity. Like String Theory, LQG is not yet experimentally verifiable either, but it has been used to specify exact states of a black-hole horizon, and in the early universe to avoid an initial singularity. It does what a quantum theory of gravity, which respects GR, would be expected to do. There is much to do, but GR has always been very hard to find and understand its solutions, and any quantum version would be equally difficult. There are proposals for experiments to look at light from distant galaxies, for any sign of the granularity of space, accumulated over billions of years, which may just be detectable in the near future.

Penrose’s views on Quantum Theory are speculative, but there are many different interpretations, and at least he makes proposals which can be experimentally falsified. He speculates on dimensional grounds, that the Planck Mass, usually associated with a quantum black hole, when turned into everyday units, is about 2 x 10–5 grams, which is tantalisingly close to the scale above which quantum properties are not observed. He conjectures that the gravitational disturbance caused by the movement of this mass, is responsible for the “collapse of the wavefunction” which occurs during quantum measurement on a macroscopic system. Perhaps more controversial, he suggests that there may be processes in the human brain at this scale, which may allow quantum mechanical effects to be related to consciousness. He enlisted a medical researcher Stuart Hameroff to assist his development of these ideas. But none of this is anything other than scientific enquiry, ultimately decidable by experimental data.

 

*** Çeviri

Roger Penrose şöyle diyor: "String teorisi bir moda, kuantum fiziği bir inanç, kozmik enflasyon ise bir fantezidir." Haklı mı?

Penrose'u küçümseyici bir tonla "sadece bir matematikçi" olarak nitelemek, onun uzmanlık alanını ciddi şekilde çarpıtmaktır. Doğru tanım şudur: Penrose, Genel Görelilik'i (GR) gerçekten anlayan ender matematiksel fizikçilerden biridir ve çoğunlukla ABD'de eğitim görmüş, GR konusunda yalnızca lisans düzeyinde bilgiyle birleştirme (unification) ve kozmolojiye yönelmiş parçacık fizikçilerine yönelik son derece güvenilir eleştiriler getirmektedir. GR yalnızca bir yerçekimi teorisi değildir; konum ve süre ile ne kastettiğimize, koordinat-konumun var olmayışına dair derin gerçekler içerir. Uzayda bir noktayı işaret edip ona anlamlı bir varlık atfetmek yanlıştır. Anlamlı olan tek şey, alanların ve maddenin birbirlerine göre, özellikle de yerçekimi alanına göre konumudur. GR'nin, mesafeyi ve süreyi belirleyen bir metriğe sahip bir uzayı tanımladığını düşünenler büyük yanılgı içindedir. GR'nin bütünüyle diffeomorfik simetrisi, tüm genel koordinat dönüşümleri altında temel yapının değişmez kaldığını buyurur. Konumun bu kadar "kaypak" olmasının sebebi budur; çünkü gerçekte var olan yalnızca enerji-momentumun yerçekimi alanına (eğriliğe) göre konumudur ve bu da bir "ortak-konumlanma" belirler.

Parçacık fizikçileri, yerçekimsel serbestlik derecelerinin önemini ve bunların erken evrende maddeye baskın gelme biçimini göz ardı etmektedir. Madde ve sıcaklığın homojen olmasını sağlamak için enflasyonu icat etmek, "kuyruğun köpeği sallaması" gibidir. Eğer enflasyondan önce yerçekimsel modlar aktif olsaydı, sonuç homojen olmayan bir karmaşa olurdu. Penrose her zamanki gibi, temel sorunun Big Bang'in başlangıç durumundaki son derece düşük entropi olduğuna işaret eder; bu düşük entropi yalnızca kozmosun homojenliğinden değil, aynı zamanda 13,6 milyar yıl sonra gördüğümüz tüm karmaşıklığı üreten zamanın okundan da sorumludur. Bunun doğru olabilmesi için, Big Bang anında, Weyl Tensörü adı verilen ve (bir tutulma sırasında yıldız ışığının bükülmesinden sorumlu) niceliğin tam olarak sıfır olması gerektiğini belirtir; bu da yerçekimi alanının mükemmel derecede homojen olduğu anlamına gelir. Tüm madde alanları vakumdan yaratıldığından, bu koşul enflasyonun homojen bir durum üretebilmesi için gereklidir, ancak sorunu kendi başına çözmez. Enflasyon savunucuları buna bakıp şaşkınlıkla kafa kaşırlar; parçacık fizikçileri Genel Görelilik hakkında ne anlıyor ki?

kuantum tünelleme tekinsizliği temelli uydurukçu VERSUS konvansiyonel teknikli - lineer mantaliteli descriptive narrator

00α)

kılar mümkün hayatı hemoglobin misali anlatı ki kılandır bilinir varı. yazar ben bu bağlamda ve sub specie aeternitatis yaşar. canlıdır metin, devinir biteviye, kendini mütemadi yazar. söylerim pek mutmain ki poetikamdır: 'platonik bir alemden devşirilir cümle sözler ki yoku var kılar'. sızar eklem yerlerine kınkanatlıların ol sual: 'bu nedir öyle ise böyle bu?' seslenir sonra semadan sessizliğin seçtiği sebepsiz sezgi sözün edepsiz tinine: 'biz ki oyuz salt anlatı, tekinsiz bir quark'tan, bir cisimsiz sicimden.'

0xα) 

salamandra infraimmaculata kanatlandı ki bu mucize ve 'anlayabilenlerdeniz' kipinde inleyen bir aciz pegasusuz. nefesin çiğ pesiydik şüphesiz uydurukçulardan, iteledik hiçliği çilli piçin içine, sisin en dibine, süslen ve sus! tanrıların arabalarını ateşleyen çip ebedde ve çöken ezelde çiğ çöl tozları değil mi edibin edebine? öyledir bu böyle ise söyle sise dir/öyle. sükût ehli paslı pus mütemâdî Hakikat'i dilledi: 'sizler deniz' ve es değdi sese ve öylece hecelendi: 'cümle hâmûşân bil ki bu ezgiyi söyledi.'

Çağrılmayan Yakup, istenmeyen Yusuf ve Yerçekimli Karanfil olarak 'Bir Edip Cansever Portresi'

Edip Cansever (8 Ağustos 1928 - 28 Mayıs 1986)

1. prolegomenon

Pek severim Edip Cansever'i. Çok. Pek çok.

Onun poetikasının izleri ve tesirleri tasavvur ve tahayyül alemimin puslu labirentlerinde, belleğimin tekinsiz mahzenlerinde mahfuzdur.  O izlerin ve tesirlerin peşinden 'Stalker' misali gittim ve nihayetinde aşağıdaki ihtiram ve muhabbet metni çıktı ortaya. 

Metnin şairin biyografisine dair olan kısmı (2 numerolu bölüm) belgelidir, dokümanteridir.

3. başlığın altındakilere gelince....
Orada istimal edilen lâkırdı - ki, Alemfüruz Saçışık Bahtiyarruhzade kipine / kimliğine yakışan bir şiir olduğunu değerlendiriyorum onun - her ne kadar şairin müktesebatından ve poetik mirasından beslenmiş olmaklığı bakımdan Edip Cansever'e borçluysa da varlığını çokça, temelde bu satırların müellifinin şahsi sayıklamalarıdır, subjektif hezeyanlarıdır, bağlamaz Cansever'i, ASLA!(i), (ii).

2. Şairin biyografisi

Edip Cansever (8 Ağustos 1928 – 28 Mayıs 1986), İkinci Yeni akımının en önemli şairlerindendir. İstanbul Erkek Lisesi’ni bitiren Yüksek Ticaret Okulu'nu ise yarıda bırakan Cansever, hemen akabinde babası Fazlı Cansever'in Kapalıçarşı’daki antikacı dükkânında hatıra eşyaları, turistik materyaller ve halı ticaretine başladı. 

Bundan sonrasını, Edip Cansever'in, 22 Ocak 1979 tarihli ve 307. Milliyet Sanat Dergisi'ndeki biyografik beyanından okuyalım:

'1954 yılında çıkan büyük Kapalıçarşı yangınında dükkânım tamamen yandı. Sigortadan aldığım para, yeniden bir işyeri açamayacak kadar azdı. Günler, haftalar geçti. Sonunda bir dükkân buldumsa da, dükkânın satış değeri elimdeki paranın hemen hemen iki katıydı. Kendime bir ortak aradım. Buldum da. Her neyse, küçük bir anaparayla dükkânı açtık. Yeniden bir geçim yolu tutturmak önemliydi elbette. Ama daha önemlisi şuydu: Birkaç ay sonra ortağım bana, alım satımla kendisinin uğraşabileceğini, benimse yukarıdaki asma katta istediğim gibi çalışabileceğimi, saatlerimin de kısıtlı olmadığını müjdeledi. İşte, kitaplarımdan dokuzunu bu asma katta yazdım. Tam yirmi yıl. Bugün düşünüyorum da, ya o yangın olmasaydı? (iii).

Kapalıçarşı'daki büyük yangından sonra açtığı yeni dükkânının asma katının Cansever'in 20 yıl boyunca hayatının önemlice bir kısmını geçirdiği  mekân olması, ortağının dükkânın neredeyse bütün yükünü sırtlayarak onun büyük aşkı olan şiirle hemhal olmasına destek vermesi, böylelikle de vaktinin tamamını şiire hasrederek tam 9 şiir kitabının ortaya çıkmasına olanak sağlaması etkilemişti beni; öyle ki, bu bilgiden hareketle aşağıdaki 'edipçe bir ihtiram duruşu Edip'e' başlıklı manzumenin taslağını yazıvermiştim bir lâhzada. 

Bu arada, şu detayı da paylaşmak yararlı olacaktır. Edip Cansever sadece Türkiye şiir topoğrafyasında, toplumsal formasyonumuzun edebi halitasında ve coğrafyamızın mazmunlu manzum haritasında değil, kısa bir süreliğine de olsa yoğunlaştığı ticaret hayatında da yaratıcı olmasını bilmiş, babasından devraldığı işi çeşitlendirmişti. Farklı nedenlerle kutlama organizasyonları düzenleyen kişi ve kurumlarla Yeşilçam'a prodüksiyon üreten film yapım şirketlerine ve çeşitli tiyatro topluluklarına ihtiyaç duydukları dekor, aksesuar ve elbiseleri kiralamak Cansever'in baba yadigârı ekmek teknesine kattığı yeniliklerin öne çıkanlarındandı. 

İlk şiiri 1944’de, lise son sınıftayken yayınlanan şair, 1976’da ticareti terk edip kendisini tamamen şiire adayana değin adeta ‘part – time şair’lik yaptı. İkinci Yeni akımının kurucu figürlerinden olan bu ‘part – time şair’in, şiirimizin soy kütüğüne eklediği opus magnum’unun en sıra dışı dizeleri 1950’liler ve 1960’larda, kapalı çarşıdaki o tecimevinin asma katında yazılacaktı. Sadece yazdığı benzersiz şiirleriyle değil; güncel sanat, edebiyat, şiir, memleket ve dünya meselelerine verdiği tepkileri ve bunlara karşı aldığı duruşlarıyla da kamuoyunun dikkatini çekmeyi başaran Cansever, cumhuriyet dönemi modern Türk şiirinin hiç kuşku yok ki en sıra dışı olmayı başarabilmiş uç beylerindendir (iv).

Edip Cansever'in, önceleri babasıyla birlikte, ardından da, yanana değin, kısa bir süreliğine tek başına işlettiği Kapalıçarşı'daki ilk dükkânına ait bir ilânda şunlar yazıyordu:

'Edip Cansever Fazlı Cansever'in mahdumu Maison des Antiques Kapalıçarşı, Takkeciler Sok, no. 52-64 Grand Bazar, Rue Takkedjiler 52-64 tel: 27657 sicil: 38159
İstanbul tiyatrolar, balolar, müsamereler, filmler için her nevi elbise bulunur ve kira ile verilir. antika ve işlemeli parçalar, peşkirler, çevreler, kumaş ve sevai entariler, şalvarlar, cepkenler, işlemeli yorganlar, bohçalar, seccadeler, şal. ayrıca bilecik, broş, kolye, küpe, pipo, fildişi, gümüş ve bakır işleri' (v), (vi).

Şimdi muhterem kârim, bu anlatının, müeddep müellifinizin memleketin mezkûr halis, harbi ve hasbi edibine gösterdiği muhabbet ve hürmeti tevsik eden manzum kısmını paylaşmaya geldi sıra.