Geçen sene olduğu gibi bu sene de 21 Aralık'ta bütün iletişim kanallarından sayısız 'bu gece yılın en uzun gecesi' duyuruları yapıldı. Yanı sıra, yine bu 21 Aralık'ta da 'yılın en uzun gecesinde kazançlı alışveriş yapın' çağrıları tv'lerden, radyolardan, internetten, açık hava mecralarından bize seslendi, sesleniyor, bir kaç saat daha seslenmeye devam edecek.
Sonda söyleneceği başta söylüyorum:
Çok büyük bir hata yapılmakta değerli arkadaşlar; çünkü, yılın en uzun gecesi 21 Aralık'ı değil, 20 Aralık'ı takip eden gecedir, yani dün gece....
Bu yüzden de bahsettiğim bütün o haberler, mesajlar ve reklâmlar yanlış bilgi taşıyorlar bize, haberiniz olsun.
'İddialarının dayanağı nedir?' diyerek yukarıdaki argümanlarımı sorgulayanlar için, tam bir yıl önce bu konuya dair yazdığım blogumu yeniden vitrine taşımanın anlamlı olacağını düşündüm.
İşte 21 Aralık gecesiyle ilgili olarak yaygın bir şekilde yapılan bahse konu yanlışlığı ele alan o yazım:
21 Aralık özel bir gün. Onu özel kılan, dünyanın kuzey yarım küresinde (Türkiye'nin de arasında olduğu Ekvator'un kuzeyinde kalan coğrafyalarda) sonbaharın sona erip, kış mevsiminin başlamasının; güney yarım küresinde (Ekvator'un güneyinde kalan coğrafyalarda) ise ilkbaharın bitip yazın start almasının bu günde gerçekleşmesidir(i), (ii).
21 Aralık özel bir gün. Onu özel kılan, dünyanın kuzey yarım küresinde (Türkiye'nin de arasında olduğu Ekvator'un kuzeyinde kalan coğrafyalarda) sonbaharın sona erip, kış mevsiminin başlamasının; güney yarım küresinde (Ekvator'un güneyinde kalan coğrafyalarda) ise ilkbaharın bitip yazın start almasının bu günde gerçekleşmesidir(i), (ii).
21 Aralık'ı özel kılan bir başka niteliği de, hiç kuşkusuz, onun, kuzey yarım küresinde yılın en kısa gündüzüne ve en uzun gecesine; güney yarım küresinde ise yılın en uzun gündüzüne ve en kısa gecesine sahip oluşudur.
Astronomik, klimatolojik (iklimsel / mevsimsel) ve kozmolojik içerikli bu izahat faslının ardından, ciddi bir sıçrama (bir nevi 'quantum jumping') yapıyor ve ekonominin hava sahasına giriveriyorum.
